ภารวิผู้บุกเบิกแนวทางจิตรกาวยะ (Bhāravi Who Develops Citrakāvya Manner)

Main Article Content

สุรศักดิ์ แย้มอุ่ม

Abstract

บทคัดย่อ


ในราวคริสต์ศตวรรษที่ 6 กวีภารวิรจนามหากาวยะเรื่องกิราตารชุนียะอันเป็นเรื่องราวการสู้รบกันระหว่างกิราตะ (พรานป่าอันเป็นร่างจำแลงของพระศิวะ) กับอรชุน ภารวิได้ชื่อว่าเป็นกวีที่ใช้ลีลาการประพันธ์แบบเคาฑีซึ่งเป็นกล่มุที่นิยมคำประพันธ์ที่มีเสียงแข็งขัน ห้าวหาญ บทประพันธ์ของภารวิจึงปรากฏพยัญชนะเสียงหนัก ภารวิยังเลือกใช้อลังการชนิดอรรถานตรันยาสะซึ่งให้ความรู้สึกหนักแน่น ขึงขัง จริงจังเป็นจำนวนมากเทียบเท่าอุปมาและอุตเปรกษา นอกจากนั้นเขายังเป็นผู้นิยมคุณที่ชื่อว่าโอชะคือความเข้มข้นทางความหมาย ทั้งยังปรากฏความหมายแนะตามแนวทฤษฎีธวนิโดยตลอดเรื่อง ลักษณะต่าง ๆ เหล่านี้ล้วนส่งเสริมวีรรสซึ่งเป็นรสเด่นของเรื่องให้โดดเด่นยิ่งขึ้น ในบรรดามหากาวยะทั้งห้าเรื่องของอินเดีย กิราตารชุนียะมักจะถูกหยิบยกขึ้นมากล่าวถึงเป็นตัวอย่างในเรื่องจิตฺรมากกว่าประเด็นอื่น จิตฺร คือกลวิธีการแต่งคำประพันธ์ชนิดที่มีการเล่นคำหลากชนิด ไม่ว่าจะเป็นกลอักษร กลบท หรือแม้กระทั่งวรรณรูปกวีนิพนธ์เรื่องใดหรือตอนใดที่กวีใช้กลวิธีประเภทนี้ในการประพันธ์ จะเรียกกวีนิพนธ์ดังกล่าวว่าจิตฺรกาวฺย มหากาวยะเรื่องกิราตารชุนียะของภารวิปรากฏจิตฺรกาวฺยอยู่ในสรรคที่ 15 ซึ่งเป็นตอนที่สกันทกุมารผู้เป็นแม่ทัพใหญ่ขับไล่พลพรรคของตนให้กลับไปรบกับอรชุน และเป็นการเริ่มต้นต่อสุ้กันด้วยศรระหว่างพระศิวะกับอรชุน บทความนี้มุ่งวิพากษ์การใช้จิตฺรของภารวิว่าเป็นไปเพื่อส่งเสริมรสเด่นของเรื่อง หรือต้องการใช้เป็นเครื่องแสดงฝีมือในเชิงกวีของเขาเท่านั้น


Abstract


Bhāravi elaborated his mahākāvya, the Kirātārjunīya, the story of fighting between Kirāta (Lord Śiva) and Arjuna, in the 6th century. He was grouped into the Gauḍī style with verses usually displaying hardsound
patterns as his work is full of harsh consonants and clusters. On the scope of alaṃkāra (figuration), Arthāntaranyāsa gives the feeling of forcefulness and is plentifully used as Upamā and Utprekṣā by him.
Furthermore Ojas (energy), consisting of compact syllabic structures and emotive meanings of Dhvani are revealed all through the story. All features above reinforce Vīra-rasa in the mind of reader. Among the
five mahākāvyas of India, the Kirātārjunīya is a more complete example of Citra than others. Citra is the method of writing known as “pictorial figures” comprising of various kinds of wordplay and also graphic figures or even concrete poetry. The verse or a part verse that was presented with Citra is called the Citra-kāvya. There is a Citra-kāvya in the 15th sarga of the Kirātārjunīya, describing Skanda’s rage towards his warriors and the beginning point of the fighting between Lord Śiva and Arjuna. This article discusses the Citra use of Bhāravi which is either used to support the main rasa of the story or to display his poetic skills.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Section
บทความ