มณฑปในศิลปะล้านช้าง สถาปัตยกรรมในสายสัมพันธ์ล้านช้าง-ล้านนาที่สูญหาย : กรณีศึกษา มณฑป วัดเชียงทอง หลวงพระบาง (The Mondop or Mandapa of Lanchang Art The Relationship between Lanchang and Lanna : A Study Case of mondop in Xhieng thong temple Luang Prabang)

Main Article Content

จิรวัฒน์ ตั้งจิตรเจริญ

Abstract

บทคัดย่อ
มณฑป วัดเชียงทอง หลวงพระบาง เป็นงานศิลปกรรมที่ยังขาดการศึกษาให้ละเอียดถี่ถ้วน เนื่องจากสภาพของตัวมณฑปปัจจุบันได้ถูกทำลายจนสูญสิ้นไปหมด หลงเหลือเพียงแต่หลักฐานเป็นรูปถ่ายเก่าให้พอได้ศึกษา ถึงอย่างไร จากการศึกษาที่ผ่านมาได้สะท้อนให้เห็นว่ามณฑปดังกล่าว ยังขาดแคลนการศึกษาถึงรูปแบบและที่มา อันสะท้อนถึงรูปแบบทางศิลปกรรมในทฤษฎีทางศิลปกรรมศิลปะล้านช้างที่ยังตกหล่นอยู่ ผู้เขียนจึงเห็นควรว่าควรมีการศึกษาศาสนอาคารในรูปแบบนี้ให้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น เพื่อต่อยอดความเข้าใจในศิลปะลาวให้มากยิ่งขึ้น ผลจากการศึกษา ผู้เขียนมีความเห็นว่ามณฑป วัดเชียงทอง ควรมีอายุอยู่ในราวกลาง-ปลายพุทธศตวรรษที่ 22 ภายหลังการสร้างวัดเชียงทองขึ้น อันสะท้อนผ่านรูปแบบทางศิลปกรรมที่ยังคงรับอิทธิพลล้านนาอย่างเด่นชัด แต่มีเทคนิคการก่อสร้างที่แตกต่างไป โดยภายหลังจากการสร้างมณฑปวัดเชียงทองขึ้นในระยะแรกของศิลปะล้านช้าง อาคารทรงมณฑปในศิลปะล้านช้างกลับเริ่มมีลักษณะที่หลากหลายและมีการพัฒนาไปตามอิทธิพลทางศิลปกรรมในช่วงเวลานั้นๆ ดังตัวอย่างเช่น มณฑป วัดสีสะเกด นครหลวงเวียงจันทน์ และมณฑป หน้าพระธาตุก่องข้าวน้อย จ.ยโสธร ซึ่งล้วนเป็นงานศิลปกรรมรุ่นหลังมณฑปวัดเชียงทองทั้งสิ้น


Abstract
The Mondop of Wat Xhiengthong in Luangprabang is an architectural feature which has not been adequately studied, because the current Mondop was destroyed and the only evidence which remains are photographs. However, recent studies show that the Mondop still lacks an investigation of its origins which reflect Lanchang art forms art, which is still missing. Hence, the researcher feels it is appropriate to research the religious architecture in this form, to expand the understanding of Laotian art.


The findings revealed that the Mondop of Wat Xhiengthong was built in approximately the middle – late 22 BC, after the temple construction, under the influence of Lanna art but using different techniques. After the construction of Wat Xhiengthong’s Mondop in the early Lanchang style, the mondop style buildings in Langchang art began to turn into different structure and developed to follow the artistic influences at that time. Such as, Mondop of Wat Sisaket in Vientiane and the Mondop that are located in front of Phra That Kong Khao Noi in Yasothorn which were built after the Mondop of Wat Xhiengthong was completed.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Section
บทความ