เมืองนอกของเมืองศรีเทพ: ข้อมูลใหม่จากการขุดค้นทางโบราณคดีปีพ.ศ.2561 (Si Thep’s Outer Town: Recent Excavation in 2018)

Main Article Content

อนุรักษ์ ดีพิมาย

Abstract

บทคัดย่อ


เมืองโบราณศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ ปรากฏพัฒนาการทางวัฒนธรรมต่อเนื่องมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย กระทั่งพัฒนาเป็นศูนย์กลางสำคัญของลุ่มแม่น้ำป่าสัก ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12 – 18 ภายใต้วัฒนธรรมทวารวดีและเขมรโบราณ อย่างไรก็ตามองค์ความรู้ในปัจจุบันล้วนได้จากการศึกษาโบราณวัตถุสถานในพื้นที่เมืองในและบริเวณรอบเมืองเท่านั้น ในขณะที่พื้นที่เมืองนอกยังคงขาดข้อมูลทางวิชาการอยู่มาก

การขุดค้นบริเวณเมืองนอกที่เมืองศรีเทพ ครั้งล่าสุดในปี พ.ศ. 2561 มีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดอายุสมัยและอธิบายลักษณะการใช้พื้นที่บริเวณเมืองนอกให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ผลการขุดค้นแสดงให้เห็นว่าเมืองนอกปรากฏกิจกรรมการอยู่อาศัยและโลหกรรม ซึ่งมีการใช้พื้นที่ระยะแรกในช่วงประมาณพุทธศตวรรษที่ 11 – 12 และต่อเนื่องเข้าสู่พุทธศตวรรษที่ 13 – 14 เป็นอย่างน้อยหรือร่วมสมัยทวารวดี นอกจากนี้ยังมีข้อสังเกตว่าเมืองนอกขยายพื้นที่ออกมาจากเมืองในที่มีอายุเก่าแก่กว่าตั้งแต่สมัยทวารวดีตอนต้น ซึ่งเป็นช่วงที่เมืองศรีเทพเกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางสังคมและวัฒนธรรมจากการปรากฏขึ้นของระบบกษัตริย์และศาสนา และยังมีข้อบ่งชี้ว่าเมืองนอกเป็นพื้นที่สำหรับกิจกรรมทางศาสนาและเกษตรกรรม ในขณะที่เมืองในยังคงเป็นพื้นที่อยู่อาศัย และมีการแบ่งแผนผังของเมืองเป็นสัดส่วนด้วยการขุดคูน้ำคันดินขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13 - 15


Abstract


The ancient town of Si Thep, Phetchbun province, grew from the late prehistoric period and became the significant center of the Pa Sak river basin in the 7th - 13th century under the Dvaravati and ancient Khmer cultures. Nevertheless, the current knowledge is based solely on archaeological evidence from the inner town (main town) and surrounding areas while the outer town (subsidiary town) still lacks information.

The aim of the recent excavation of Si Thep’s outer town in 2018 was to define the chronological sequence and explore the usage of the area. Excavation results showed that there were domestic activities and metallurgy, which began around the 6th - 7th century and continued until at least the 8th - 9th century in the Dvaravati period. This was when Si Thep underwent social and cultural change especially with the emergence of the monarchy and religion. Moreover, the outer town was specifically designated as a religious and agricultural area, while the inner town was still a residential area and the city plan of Si-Thep was organised into certain proportions from the construction of moats and walls around the 8th - 10th century.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Section
บทความ