การศึกษาเปรียบเทียบตามหลักเภสัช 4 ของสมุนไพรธาตุดินในตำราโรคนิทาน ฉบับพระยาวิชยาธิบดี (กล่อม) กับคัมภีร์โรคนิทาน ในตำราเวชศาสตร์ฉบับหลวง รัชกาลที่ 5 (A comparative study of herbal medicines concerning the Earth Element between two ROKKANITHAN SCRIPTURES, Phrayawichayathibodi (Klom) version and King Rama V version)

Main Article Content

ชุติวรรณ ไชยชนะ
ดร.นพ.ประวิทย์ อัครเสรีนนท์
ทัพพ์เทพ ทิพยเจริญธัม
ดร.สุกก์สลิล บูรณะทรัพย์ขจร
ดร.ณัชกร ล้ำเลิศกิจ

Abstract

บทคัดย่อ
ตำราโรคนิทานเป็นตำราการแพทย์แผนไทยฉบับหนึ่ง กล่าวถึงโรคที่เกิดจากความผิดปกติของธาตุ ดิน น้ำ ลม ไฟ สาเหตุการเจ็บป่วย และตำรับยาที่ใช้แก้โรค งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อถอดความและเผยแพร่ตำราโรคนิทาน ฉบับพระยาวิชยาธิบดี (กล่อม) เพื่อวิเคราะห์ เปรียบเทียบเนื้อหา (เฉพาะธาตุดิน) ของตำราโรคนิทาน ฉบับพระยาวิชยาธิบดี (กล่อม) กับคัมภีร์โรคนิทาน ในตำราเวชศาสตร์ฉบับหลวง รัชกาลที่ 5 และศึกษาจำนวนและชนิดของเครื่องยาสมุนไพร (เฉพาะธาตุดิน) ที่ใช้ และเพื่อวิเคราะห์ตามหลักเภสัช 4
จากการศึกษาพบธาตุดิน 20 ประการ ซึ่งมีการอธิบายถึง ลักษณะปกติ อาการเมื่อเกิดการพิการ ยารักษา เมื่อนำมาเปรียบเทียบกันทั้ง 2 คัมภีร์ พบว่า ธาตุดินมีความคล้ายกัน 18 ประการ และมีการเขียนแตกต่างกันจำนวน 2 ประการ โดยเรียบเรียงเนื้อหาไว้สลับกัน คือ อันตัง (ลำไส้ใหญ่) และอันตคุณัง (ลำไส้น้อย) มีตำรับยาที่เหมือนกันทั้งสิ้น 57 ตำรับ มีเครื่องยาที่คล้ายคลึงกันทั้ง 2 ตำรา จำนวน 351 ชนิด กลุ่มของรสยาสมุนไพรที่พบมากที่สุด คือ กลุ่มสมุนไพรที่มีการระบุรสยาแบบสองรส พิกัดยาที่พบตรงกันทั้ง 2 ตำรา และพบมากที่สุด คือ จุลพิกัด วิธีการปรุงยาพบตรงกันจำนวน 13 วิธี


Abstract
The Rokkanithan Scripture is a textbook of Thai traditional medicine, discussing the treatment of diseases caused by abnormalities of earth, water, wind and fire elements, causes of illness, seasonal influenza and Pharmacopoeia. The objective of this research was to decipher and publish the Rokkanithan Scripture Phrayawichayathibodi (Klom) version and, moreover, to analyze and compare the contents concerning the earth element in the Rokkanithan Scripture Phrayawichayathibodi (Klom) version and in the Rokkanithan Scripture King Rama V version and to study the number and types of herbal medicines (only the earth element) used in the Rokkanithan Scripture to treat the symptoms mentioned in the scriptures. The researcher deciphered the scripture Phrayawichayathibodi (Klom) then studied all the herbs and compared it with the Rokkanithan Scripture in the Vejchasad royal edition of King Rama V in terms of the number of herbal medicines, kinds of herbs and pharmaceutical principles. From this study, the researcher found 20 types of earth elements which were explained in terms of normal characteristics, abnormal symptoms and medication. Interestingly, the contents of ANTANG and ANTAKUNANG from both scriptures were different. There were 57 herbal medicine formulae found in both scriptures and 351 similar herbs. Also, in both scriptures, the researcher found that the two-flavour drugs were the most common type. From the study, it can be concluded that the Rokkanithan Scripture Phrayawichayathibodi (Klom) version contains information on the content and the formulas similar to the Rokkanithan Scripture in Vejchasad royal edition of King Rama V. Therefore, people who are interested in studying the Rokkanithan Scripture can use both of these scriptures, e.g. as a reference textbook for teaching and clinical practice.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Section
บทความ