Monastic-matter Affidavit in the Reign of King Rama IV

Authors

  • Thanachot Keatnapat Ph. D. Candidate, Epigraphy in Thai and Oriental Languages, Faculty of Archaeology

Keywords:

Monastic-matter affidavit, King Rama IV’s Documents, Monks in the Reign of King Rama IV

Abstract

This article aims to study the monastic-matter affidavit in the Reign of King Rama IV via an analytical text-based method, examining both the formats and the contexts from four folding-book manuscripts belonging to the section of Chot Mai Het (Historical Dispatches and Archives) from the reign of King Rama IV at the National Library of Thailand. The study reveals that the four manuscripts are generally written in the official form of royal-submitted documents. Some of them have also been recorded under the King’s command. As for their content, there are two categories: 1) allegations against monks, which consist of improper depictions of female figures in Wat Thong Nopphakhun’s mural paintings, monks who committed the gravest sins, and the dismissal of Phra Thammametharot (Iam) due to his inaccurate preaching, and 2) the reply of a monk who was approved to travel out of the kingdom, namely Phra Khru Thepsitthithephathibodi, who visited Cambodia in the late period of King Harirak Rama Itsarathibodi. The content analysis reflects the historical monastic matters in the Reign of King Rama IV, along with the situation with Cambodia at that time.    

References

หนังสือ

กรมศาสนา, 2548. พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวกับงานพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: กรมศาสนา.

กรมศิลปากร, 2549. ประชุมพงศาวดารฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 12. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

กรมศิลปากร, 2552. คู่มือสำรวจ จัดหา รวบรวมทรัพยากรสารสนเทศเอกสารโบราณประเภทคัมภีร์ใบลานและหนังสือสมุดไทย. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, 2503. พระราชหัตถเลขาพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เล่ม 3. พระนคร: องค์การค้าของคุรุสภา.

จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, 2547. ประชุมพระราชนิพนธ์ภาษาบาลีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: มหาเถรสมาคม.

จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, 2548. รวมพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องประชุมประกาศรัชกาลที่ 4. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา.

จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, 2554. ชุมนุมพระบรมราชาธิบายในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับ 2457. นนทบุรี: ต้นฉบับ.

ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา, 2548. “อธิบายความว่าด้วยประกาศรัชกาลที่ 4” ในรวมพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องประชุมประกาศรัชกาลที่ 4, 1-3. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา.

ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา, 2553. ตำนานวังเก่า, พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: แสงดาว.

ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา, 2566. คนดีที่ข้าพเจ้ารู้จัก เล่ม 1. นนทบุรี: ต้นฉบับ.

ทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยา, 2561. พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 4. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

ธนโชติ เกียรติณภัทร, 2558. “การศึกษาวิเคราะห์คำให้การสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว.” วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิจารึกศึกษา ภาควิชาภาษาตะวันออก บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นนทพร อยู่มั่งมี, 2554. พระประวัติสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว) สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ 9 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ วัดราชประดิษฐ์สถิตมหาสีมาราม. กรุงเทพฯ: วัดราชประดิษฐ์สถิตมหาสีมาราม.

พระมหาปกรณ์ กิตฺติธโร, ม.ป.ป. วัดพิชยญาติการาม วรวิหาร. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

พูนพิศมัย ดิศกุล, ม.จ., 2529. ประชุมพระนิพนธ์ เล่ม 2. กรุงเทพฯ: รวมสาส์น.

วชิรญาณวโรรส, สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยา. 2540. ตำนานวัดบวรนิเวศ. กรุงเทพฯ: วัดบวรนิเวศวิหาร.

ศานติ ภักดีคำ, 2563. นครวัดทัศนะสยาม. กรุงเทพฯ: มติชน.

เอกสารตัวเขียน

“คำให้การกรมหมื่นบวรรังสีให้การเรื่องให้พระไปอยู่วัดพิชยญาติ.” สมุดไทยดำ. อักษรไทย. ภาษาไทย. เส้นดินสอ. หมวดจดหมายเหตุรัชกาลที่ 4. หมู่ ไม่ปรากฏ จ.ศ. เลขที่ 250. หอสมุดแห่งชาติ.

“คำให้การของพระครูเทพสิทธิเทพาธิบดี เรื่องราวทางราชการทางเมืองเขมร.” สมุดไทยดำ. อักษรไทย. ภาษาไทย. เส้นดินสอ. หมวดจดหมายเหตุรัชกาลที่ 4. หมู่ จ.ศ. 1222. เลขที่ 173. หอสมุดแห่งชาติ.

“คำให้การสารภาพเรื่องรูปจิตรกรรมที่เขียนในพระอุโบสถวัดทองนพคุณ.” สมุดไทยดำ. อักษรไทย. ภาษาไทย. เส้นดินสอ. หมวดจดหมายเหตุรัชกาลที่ 4. หมู่ จ.ศ. 1222. เลขที่ 105. หอสมุดแห่งชาติ.

“ต้นคำให้การจีนแดงกับพวกเรื่องความปราชิก.” สมุดไทยดำ. อักษรไทย. ภาษาไทย. เส้นดินสอ. หมวดจดหมายเหตุรัชกาลที่ 4. หมู่ จ.ศ. 1225. เลขที่ 176. หอสมุดแห่งชาติ.

Downloads

Published

2026-06-24