การวิเคราะห์อัคคัญญสูตร

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แก่นเรื่อง หลักธรรม และอิทธิพลของอัคคัญญสูตรที่มีต่อวรรณกรรมพระพุทธศาสนาตลอดจนถึงวรรณกรรมล้านนา ผลการวิเคราะห์พบว่า 1. แก่นเรื่องของอัคคัญญสูตรเกี่ยวข้องกับความเท่าเทียมกันของมนุษย์ทั้งทางการกำเนิดและทางความประพฤติ 2. หลักธรรมที่ปรากฏในอัคคัญญสูตร ได้แก่ ไตรลักษณ์ ปฏิจจสมุปบาท กุศลกรรมบถ 10 กับโพธิปักขิยธรรม 7 หลักธรรมทั้งหมดสอดคล้องและสนับสนุนแก่นเรื่อง เป็นไปเพื่อการสลายระบบวรรณะของพราหมณ์ ซึ่งมีความเชื่อว่ามนุษย์ไม่เท่าเทียมกัน เพราะชาติกำเนิด อันเป็นต้นเหตุให้มนุษย์ติดข้องในวัฎฎสงสาร 3. นิทานโบราณเกี่ยวกับการกำเนิดโลก มนุษย์ สังคม และวรรณะในอัคคัญญสูตร ส่งอิทธิพลให้กับวรรณกรรมพระพุทธศาสนาประเภทโลกศาสตร์ อันมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายลักษณะภูมิศาสตร์ของโลกและสัตว์โลกตามคติพุทธศาสนา ทั้งยังส่งอิทธิพลให้วรรณกรรมล้านนา ประเภทตำนานการสร้างบ้านเมือง อันมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายที่มาของกษัตริย์ล้านนา ว่าสืบมาจากพระมหาสมมติหรือพระพุทธเจ้าศากยโคดม ทั้งนี้วรรณกรรมทั้ง ๒ ประเภทข้างต้น ไม่ได้สะท้อนแก่นเรื่องของอัคคัญญสูตร