การก่อเกิดแนวคิดการจำลองแบบพระธาตุพนม

บทคัดย่อ

แนวคิดการจำลองแบบพระธาตุพนมก่อเกิดขึ้นโดยกรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพด้วยแรงศรัทธาในพุทธศาสนาและพระธาตุพนมเป็นสำคัญแต่พระธาตุพนมจำลองสร้างขึ้นครั้งแรกโดยพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ตามพระราชนิยมส่วนพระองค์ และการปกป้องผืนแผ่นดินหัวเมืองลาวล้านช้าง ในปกครองสยามให้รอดพ้นจากจักรวรรดินิยมตะวันตก ต่อมาสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพน่าจะนำเอาแนวคิดดังกล่าวนี้มาปรับประยุกต์ใช้ในบริบทใหม่ เนื่องด้วยฟากฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงตกอยู่ภายใต้อำนาจของฝรั่งเศสแล้วทำให้พื้นที่ฟากฝั่งขวาแม่นำโขงตอนกลางหรืออีสานของสยามเสี่ยงต่อการถูกยึดครอง จึงมีการสร้างพระธาตุพนมจำลองรุ่นแรกขึ้นในพื้นที่แห่งนี้ เพื่อรวมผู้คนในแถบลุ่มแม่น้ำโขงให้ฝักใฝ่ในสยาม โดยใช้แรงศรัทธาในความศักดิ์สิทธิ์ของพระธาตุพนมเป็นแรงขับเคลื่อน และทำให้มหาอำนาจชาติ ตะวันตกตระหนักถึงอาณาเขตของสยามแห่งนี้ส่งผลให้พระธาตุพนมจำลองเป็นที่นิยมสร้างแพร่หลายตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา