เอกสารสมัยกรุงธนบุรีเรื่อง "พระราชโองการประกาศเทพารักษ์ให้กำจัดปิศาจ"

บทคัดย่อ

เอกสารสมัยกรุงธนบุรีเรื่อง “พระราชโองการประกาศเทพารักษ์ให้กำจัด ปิศาจ” ต้นฉบับเป็นเอกสารประเภทสมุดไทย เนื้อหาภายในประกอบด้วย 1. พระราชโองการประกาศเทพารักษ์ให้กำจัดปิศาจ 2. ต้นร่างเรื่องตั้งเจ้าพระยา นครศรีธรรมราช 3. พระราชาธิบายเรื่องลักขณะบุญ สองเรื่องหลังเขียนขึ้นใน พ.ศ. 2319 ลักษณะเป็นเอกสารต้นร่างเนื่องจากใช้ตัวอักษรหวัดแกมบรรจง ส่วนพระ ราชโองการประกาศเทพารักษ์ให้กำจัดปิศาจ ใช้รูปแบบอักษรบรรจงของอาลักษณ์ ในการบันทึก และไม่มีการระบุศักราช สันนิษฐานว่าเขียนขึ้นใน พ.ศ. 2312 ซึ่งเป็น ปีที่เกิดวิกฤตขาดแคลนข้าวและหนูระบาดทั่วกรุงธนบุรี เอกสารดังกล่าวสะท้อนให้ เห็นถึงพระราโชบายทางด้านศาสนาของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ในการประกาศ พระราชอำนาจและพระบารมีที่ทรงมีเหนือกว่าเทพารักษ์และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ โดย ทรงอ้างความเป็นเทพเจ้าสูงสุดในศาสนาพราหมณ์ คือพระนารายณ์และพระอิศวร รวมทั้งความเป็นพระพุทธเจ้าในการบังคับบัญชาให้เทพารักษ์ประจำกรุงธนบุรี ช่วยกันกำจัดปิศาจและช่วยปกป้องราษฎร ส่วนพระราชาธิบายเรื่องลักขณะบุญ สะท้อนให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถของพระองค์ในการศึกษาพระกรรมฐาน จน สามารถเรียบเรียงออกมาเป็นพระราชนิพนธ์ที่ใช้สั่งสอนพระภิกษุสงฆ์ให้ปฏิบัติ ตาม จากการศึกษาพบว่าขั้นตอนการทำกรรมฐานที่ปรากฏในพระราชาธิบาย มีความใกล้เคียงกับคัมภีร์พระวิสุทธิมรรค จึงสันนิษฐานว่าสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี อาจศึกษาพระกรรมฐานจากคัมภีร์ดังกล่าว สอดคล้องกับหลักฐานทางพระราช พงศาวดารที่ระบุว่าในสมัยกรุงธนบุรีมีการเชิญพระเถระชั้นผู้ใหญ่ไปสืบหาคัมภีร์ พระวิสุทธิมรรคจากแหล่งต่างๆ มาไว้เป็นแบบฉบับที่กรุงธนบุรี