ฉันท์ในจารึกภาษาสันสกฤตของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7

ผู้แต่ง

  • นิพัทธ์ แย้มเดช นักศึกษาระดับปริญญาเอก สาขาวิชาจารึกภาษาไทยและภาษาตะวันออก บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

ฉันท์, จารึกภาษาสันสกฤต, พระเจ้าชัยวรมันที่ 7

บทคัดย่อ

ฉันท์ในจารึกภาษาสันสกฤตของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 มีลักษณะที่หลากหลาย และมีคุณค่าน่าสนใจหลายประการ บทความนี้มุ่งชี้ให้เห็นว่าฉันท์ในจารึกปราสาทตาพรหม จารึกปราสาทพระขรรค์ จารึกปราสาทพิมานอากาศ และจารึกปราสาทจรุง จำแนกความหลากหลายได้เป็น 3 กลุ่ม ดังนี้ (1) ฉันท์ที่มีพยางค์จำนวนมาก (2) ฉันท์ที่จัดระบบองค์ความรู้ และสรุปเรื่องราว (3) ฉันท์ที่เน้นการพรรณนาเนื้อความ ผลการศึกษาพบว่าความหลากหลายของฉันท์แสดงให้เห็นถึงความสามารถของกวีใน 2 มิติ มิติแรก กวีสร้างสรรค์รูปแบบฉันท์เหมาะสมกับการแสดงอารมณ์และรสวรรณคดี มิติที่สอง รูปแบบฉันท์สะท้อนความคิดของกวีที่สดุดีพระเกียรติพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ได้อย่างยิ่งใหญ่ เพราะฉะนั้น การอ่านจารึกภาษาสันสกฤตของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ให้เข้าใจอย่างลุ่มลึกนั้น จึงไม่อาจละเลยรูปแบบของฉันท์ได้

เอกสารอ้างอิง

กุสุมา รักษมณี, 2549. การวิเคราะห์วรรณคดีไทยตามทฤษฎีวรรณคดีสันสกฤต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ปราณี ฬาพานิช (แปลและให้คำบรรยาย), 2542. สุวฤตฺตติลก: ยอดแห่งฉันท์วรรณพฤตที่งดงาม. กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มาดแลน จิโต, 2543. ประวัติเมืองพระนครของขอม. (แปลโดย ศาสตราจารย์ ม.จ. สุภัทรดิศ ดิศกุล). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มติชน.

แสง มนวิทูร (แปล), 2541. นาฏยศาสตร์ ของ ภรตมุนี. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

อุไรศรี วรศะริน, 2545. ประชุมอรรถบทเขมร: รวมบทความวิชาการของศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. อุไรศรี วรศะริน. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลัชชิ่ง จำกัด (มหาชน).

Basham, A.L., 1986. The Wonder that was India: A Survey of the History and Culture of the Indian Sub-Continent Before the Coming of the Muslims. Delhi: Rupa & Co.

Cœdès, George, 1906. “La stele de Ta-Prohm.” BEFEO VI: 44-86.

Cœdès, George, 1941. “La stele du Práh Khằn d’Ankor.” BEFEO XLI: 255-302.

Cœdès, George, 1942. “Grande Stèle du Phĭmānàkàs.” In Inscriptions du Cambodge. Vol. II. Hanoi: Imprimerie d’extreme-orient.

Cœdès, George, 1952. “Stèle des Prāsāt Čruň d’ Ankor Thom.” in Inscriptions du Cambodge. Vol. IV. Hanoi: Imprimerie d’extreme-orient.

Freeman, Michael,1990. Angkor: the hidden glories. Boston: Houghton Mifflin.

Mitra, Arati, 1989. Origin and Development of Sanskrit Metrics. Calcutta: The Asiatic Society.

Monier-Williams, Monier, 1986. A Sanskrit-English dictionary: etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European Languages. Delhi: Motilal Banarsidass.

Morgan, Les, 2011. Croaking Frogs: A Guide to Sanskrit Metrics and Figures of Speech. Los Angeles: Mahodara Press.

Wilson, H.H., 1847. An Introduction to the Grammar of the Sanskrit Language: For the Use of Early Students. Second edition. London: J. Madden and Co.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2019-12-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ