การศึกษาเทคโนโลยีการผลิตกุณฑีด้วยวิธีศิลาวรรณนา

บทคัดย่อ

การศึกษาเทคโนโลยีการผลิตกุณฑีด้วยวิธีศิลาวรรณนานี้เป็นส่วนหนึ่งในวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโทเรื่อง รูปแบบและบทบาทหน้าที่ของกุณฑีในช่วงก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 โดยได้รับการสนับสนุนการวิจัยโดยโครงการทุนวิจัยมหาบัณฑิต สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย(สกว.) ด้านมนุษย์ศาสตร์ สังคมศาสตร์ทั้งนี้เพื่อต้องการศึกษาเทคโนโลยีการผลิต ภาชนะประเภทกุณฑีที่พบในแต่ละภูมิภาคในเชิงลึก โดยศึกษาส่วนผสม เทคนิคการขึ้นรูปภาชนะการตกแต่งที่ผิวนอก อุณหภูมิและการเผาภาชนะ

ผลการศึกษาเชิงลึก พบว่ากุณฑีที่พบในแหล่งโบราณในภาคกลางมีเทคนิคการใส่ส่วนผสมที่หลากหลายกว่าแหล่งโบราณคดีในภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กล่าวคือ กุณฑีที่พบในแหล่งโบราณคดีภาคกลาง พบทั้งใช้ดินธรรมชาติและมีการเติมทรายหรือแกลบลงในดินที่จะใช้ปน ภาคตะวัน - ออกเฉียงเหนือพบว่าเทคนิคการใส่แกลบข้าวลงในดินปน ภาคใต้พบเทคนิคการปนที่เลือกใช้ดินธรรมชาติ

เทคโนโลยีการขึ้นรูปภาชนะนั้น พบว่ามีเทคนิคการขึ้นรูป 2 วิธี คือ ขึ้นรูปด้วยแปนหมุนและขึ้นรูปด้วยมือ

การตกแต่งที่ผิวนอกของภาชนะกุณฑีนั้น พบว่ามี 5 วิธีด้วยกัน ได้แก่ การตกแต่งแบบเรียบซึ่งเป็นการตกแต่งที่พบมากที่สุดโดยพบในตัวอย่างที่พบ ในแหล่งโบราณคดีทุกภาค การตกแต่งแบบรมดำเพื่อให้ผิวภาชนะมีสีดำการตกแต่งการขัดผิวการตกแต่งการขัดผิวและเขียนสี และการตกแต่ง โดยการขัดผิว และทานำดิน

เมื่อ พิจารณาอุณหภูมิและลักษณะการเผาภาชนะพบว่าตัวอย่างกุณฑีที่พบในแหล่งโบราณคดีทั้ง 3 ภูมิ ภาคของไทย อาจเผาแบบกลางแจ้งในอุณหภูมิไม่เกิน 550 องศาเซลเซียส