การละเล่นขอทานกระยาสารทกับวิถีชีวิตวัฒนธรรมของชาวคลองบ้านไทร แขวงบางระมาด เขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

สองฝั่งคลอดบ้านไทร แวงบางละมาด เขตทวีวัฒนาในอดีตเคยเป็นชุมชนที่อาศัยเส้นทางคมนาคมทางน้ำเป็นหลัก ชาวบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา ต่างยึดมั่นในประเพณีทางพุทธศาสนา และประเพณีหนึ่งที่สำคัญคือประเพณีวันสารทหรือวันสารทเดือนสิบที่นิยมนำผลผลิตจากข้ามที่ปลูกมาทำกระยาสารทเพื่อทำบุญ และก่อนวันสารท 1 วันจะมีการละเล่นขอทานกระยาสารท โดยชาวบ้านรวมกลุ่มกันปลอมตัวเป็นขอทานพายเรือไปตามท่าน้ำหน้าบ้านต่าง ร้องเพลงขอทาน ขอความเมตตาสงสาร บางที่ก็ขับขานเป็นเรื่องราวในวรรณคดี เพื่อขอทานกระยาสารทเป็นเรื่องสนุกสนานและสร้างความสามัคคี ส่วนกระยาสารถที่ได้มาจะรวบรวมไว้ทำบุญในวันรุ่งขึ้น การละเล่นขอทานกระยาสารทย่านคลองบ้านไทรนี้มีการสืบทอดกันมายาวนานกว่า 80 ปี และเลิกหายไปรวม พ.ศ. 2525 เนื่องจากพื้นที่นาย่านคลองบ้านไทรหมดไปกลายเป็นบ้านจัดสรร ชาวบ้านไม่ค่อยกวนกระยาสารทกัน มีการตัดถนนผ่านหลายสายทำให้เส้นทางคมนาคมทางน้ำหมดความสำคัญลง การศึกษาการละเล่นขอทานกระยาสารทย่านคลองบ้านไทรจึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจ เพราะทำให้เข้าใจในวิถีชีวิต การละเล่นขอทานกระยาสารทเพลงขอทาน และการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมของย่านคลองบ้านไทร ทุกวันนี้ชุมชนคลองบ้านไทรนำโดยชาวบ้าน โรงเรียนคลองต้นไทร(สุขล้อมอุทิศ) และสำนักงานเขตทวีวัฒนาตระหนักถึงความสำคัญของการละเล่นขอทานกระยาสารท จึงร่วมมือกันส่งเสริมและฟื้นฟูการละเล่นขอทานกระยาสารทเพื่อให้เกิดความภาคภูมิใจและเป็นการสืบสานภูมิปัญญาและวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ของย่านนี้ไว้