หอไตร เมืองลำพูน

ผู้แต่ง

  • มลฤดี สายสิงห์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

หอไตร, ลำพูน, ศิลปกรรม

บทคัดย่อ

หอไตรเมืองลำพูนส่วนใหญ่ยังอยู่ในสภาพสมบูรณ์และมีรูปแบบของงานสถาปัตยกรรมและการประดับลวดลายที่ปรากฏอยู่ในสมัยรัชกาลที่ ๕ จนถึงสมัยรัชกาลที่ ๗ อัน สะท้อน ถึง งาน ศิลปกรรม ที่ หลาก หลาย เช่น อิทธิพล ศิลปะ ตะวัน ตก อิทธิพลศิลปะพม่าอิทธิพลศิลปะจากกรุงเทพฯและอีกส่วนหนึ่งเป็นงานช่างแบบพื้นบ้านล้านนาเนื่องจากในสมัยรัชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ชาวอังกฤษได้เข้ามาสัมปทานป่าไม้ในเขตภาคเหนือและได้นำชาวพม่าเข้ามาทำไม้ทำให้เกิดกระแสงานศิลปกรรมรูปแบบใหม่ดังกล่าวเกิดขึ้นทั้งนี้อาจแบ่งหอไตรออกเป็น ๒ กลุ่ม ใหญ่ กล่าวคือกลุ่มที่เป็นอาคารยกใต้ถุนสูงและกลุ่มอาคารทรงตึกก่ออิฐถือปูนผสมเครื่องไม้ซึ่งทั้งสองกลุ่มนี้อาจจะสร้างไว้กลางสระน้ำหรือไม่ก็ได้ งานสร้างสรรค์ดังกล่าวน่าจะมาจากรสนิยมส่วนบุคคลของช่างหรือของผู้อุปถัมภ์ในการก่อสร้างทั้งขุนนาง พ่อค้า ประชาชน แม้ว่าวัฒนธรรมการสร้างหอไตรจะค่อยเสื่อมความนิยมอันเนื่องมาจากวิวัฒนาการด้าน สิ่งพิมพ์หรือด้านการเก็บข้อมูลทำให้ความจำเป็นในการสร้างหอไตรนั้นลดน้อยลง หอไตรเมืองลำพูนที่ปรากฏอยู่เป็นหลักฐานที่สะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบการผสมผสานวัฒนธรรมแนวคิดและความศรัทธาของ ผู้คนต่อที่มีต่อพุทธศาสนาในยุคก่อน

เอกสารอ้างอิง

จดหมายเหตุแห่งชาติ, หจญ. ร.3 จศ.1204 เลข ที่ 14.

จําปา เยื้องเจริญ และคณะ, “ลพ. 1 จารึกพระเจ้าสววาธิสิทธิ (วัดดอนแก้ว) อักษรมอญโบราณ ภาษาบาลี – มอญ พุทธศตวรรษที่ 17”, ศิลาจารึกในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญ ไชย, (กรุงเทพฯ: รุ่ง ศิลป์, 2520), 91.

จําปา เยื้องเจริญ, “จารึกวัดดอนแก้ว (ลพ. 4)”, ศิลาจารึกในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชย, กรมศิลปากร จัดพิมพ์ในโอกาสสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ทรงเปิดพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชย วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2522, (กรุงเทพฯ: กรุงสยามการพิมพ์ 2522), 31- 32

จิระศักดิ์ เดชวงศ์ญา และคณะ, หอไตรวัดพระสิงห์ ประวัติลักษณะศิลปกรรมและแนวทางการอนุรักษ์, (เชียงใหม่: สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2539)

ศักดิ์ชัย สายสิงห์, งานช่างสมัยพระนั่งเกล้า, (กรุงเทพฯ: มติ ชน, 2551), 73.

สรัสวดี อ๋องสกุล, ประวัติศาสตร์ล้านนา, (กรุงเทพฯ, บริษัท อมรินทร์ บุ๊คเซ็นเตอร์จํากัด, 2539), 276.

สันติ เล็ก ชสุขุม, ศิลปะภาคเหนือ: หริภุญไชย - ล้านนา, 58.

Jean Boisselier, La peinture en Thaïlande, (Fribourg, Office du Livre, 1975), 97-98.

ดาวน์โหลด

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ