การขุดค้นที่แหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร ต.หนองราชวัตร อ.หนองหญ้าไซ จ.สุพรรณบุรี

ผู้แต่ง

  • สุภมาศ ดวงสกุล สำนักศิลปากรที่ 2 สุพรรณบุรี

คำสำคัญ:

แหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร, การขุดค้น, โบราณคดี

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอการขุดค้นที่แหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร ซึ่งเป็นเนินดินที่ฝังศพยุคใหม่ ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำกระเสียวในเขตสุพรรณบุรี การขุดค้นเมื่อ พ.ศ.2546 ได้พบหลักฐานการฝังศพและการอยู่อาศัยในพื้นที่นี้ซึ่งจำแนกได้ 2 สมัยหลักคือสมัยแรก มีการใช้พื้นที่ยอดนิยมเป็นที่ฝังศพ ส่วนพื้นที่ชายเนินใช้เป็นที่อยู่อาศัย รูปแบบการฝังศพในสมัยแรกนี้เป็นการฝังแบบนอนหงายเหยียดยาว หันศีรษะไปทางทิศเหนือ มีการฝังเครื่องมือเครื่องใช้จำพวก ขวานหินขัด ขวานหินกะเทาะ กำไลหิน และภาชนะดินเผาจำนวนมากอุทิศให้กับศพ บางโครงมีการทุบภาชนะให้แตกปูรองใต้ศพด้วย โบราณวัตถุชิ้นเด่นในสมัยนี้ คือ ส่วนขาของ “หม้อสามขา” ซึ่งมีรูปทรงขาอ้วนป้อมแตกต่างไปจากรูปแบบหม้อสามขาที่เคยพบในประเทศไทย ในสมัยแรกนี้กำหนดอายุโดยการเปรียบเทียบอยู่ในสมัยหินใหม่ราว 4,000-3,500 ปีมาแล้ว สมัยที่ 2 ยังคงใช้พื้นที่ต่อเนื่องจากสมัยแรก โดยใช้ทั้งเนินดินเป็นที่ฝังศพ รูปแบบการฝังศพในสมัยนี้ยังคงเป็นการฝังแบบนอนหงายเหยียดยาว แต่ที่แตกต่างไปจากสมัยแรกคือทิศทางการฝังที่หันศีรษะไปทางทิศตะวันตก มีการฝังเครื่องมือเครื่องใช้อุทิศให้กับศพจำนวนมาก และบางโครงมีการทุบภาชนะดินเผาให้แตกวางไว้บนศพด้วย ในสมัยนี้ยังคงพบ “หม้อสามขา”อยู่ แต่รูปทรงของขาหม้อแตกต่างไปจากสมัยแรกคือ เป็นขารูปกรวยแหลมคล้ายคลึงกับที่พบในแหล่งโบราณคดีบ้านเก่าในเขตกาญจนบุรี ส่วนรูปแบบขาอ้วนป้อมแบบสมัยแรกนั้นไม่พบในสมัยนี้กำหนดช่วงระยะที่ 2 นี้อยู่ในมัยหินใหม่ตอนปลายราว 3,500-3,000 ปีมาแล้ว

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. โบราณคดีสี่ภาค. กองโบราณคดี กรมศิลปากรจัดพิมพ์, โรงพิมพ์หัตถศิลป์: กรุงเทพฯ, 2531.

กรมศิลปากร. โบราณคดีบ้านดอนน้อย จังหวัดกาญจนบุรี. ฝ่ายวิชาการ กองโบราณคดี กรมศิลปากร, หจก.ไอเดียสแคว์: กรุงเทพฯ, 2534.

ชิน อยู่ดี. สมัยก่อนประวัติศาสตร์ในประเทศไทย. 2529.

คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุฯ. วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์ และภูมิปัญญา จังหวัดสุพรรณบุรี. จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ครบ 6 รอบ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2543. กรุงเทพฯ: คุรุสภา, 2545

ณรงค์ เส็งดอนไพร. การแพร่กระจายของหม้อสามขาในประเทศไทย. สารนิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตร์บัณฑิต (โบราณคดี) คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2529.

สุรินทร์ ภู่ขจร. รายงานเบื้องต้นการสำรวจและขุดค้นโครงการสำรวจและขุดค้นวัฒนธรรมยุคหินที่พบในถ้ำบริเวณตำบลบ้านเก่า จังหวัดกาญจนบุรี. ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2520.

ดาวน์โหลด

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ