พระตรีมูรติ/พระสทาศิวะ? จากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
คำสำคัญ:
พระตรีมูรติ, ศาสนาฮินดู, ประติมานวิทยาบทคัดย่อ
ศาสนาฮินดูภายในอาณาจักรกรุงศรีอยุธยามีรากฐานสำคัญมาจากอาณาจักรเขมรโบราณที่เคยเจริญรุ่งเรื่องอยู่ก่อนหน้า คติความเชื่อ พิธีกรรมทางศาสนา รวมถึงรูปแบบศิลปะของรูปเคารพเทพเจ้าฮินดูแต่ละองค์ จึงเป็นแหล่งบันดาลใจสำคัญต่อการสร้างประติมากรรมรูปเคารพเทพเจ้าฮินดูในศิลปะอยุธยาผสมผสานกับรสนิยมท้องถิ่น
ในรูปเคารพของเทพเจ้าฮินดูอันเป็นประเด็นการศึกษาในครั้งนี้ มีการตีความเบื้องต้นว่าเป็นพระตรีมูรติ รูปแบบการรวมกันของเทพเจ้าสูงสุดทั้ง 3 องค์ของศาสนาฮินดู รูปเคารพดังกล่าวเป็นประติมากรรมศิลปะอยุธยาที่ยังคงสะท้อนอิทธิพลจากศิลปะเขมรอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม รูปเคารพองค์นี้มีรูปแบบและประติมานวิทยาที่ใกล้เคียงกับพระสทาศิวะ รูปแบบหนึ่งของพระศิวะ (พระอิศวร) ที่พบในศิลปะเขมรเช่นกัน
เอกสารอ้างอิง
สุภัทรดิศ ดิศกุล, หม่อมเจ้า. ทรงเรียบเรียงจากบทความของนายกมเลศวร ภัฏฏาจารย์. ศาสนาพราหมณ์ในอาณาจักรขอม. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2547.
อรุณศักดิ์ กิ่งมณี. ตรีมูรติ อภิมหาเทพของฮินดู. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ, 2551.
Doniger O’Flaherty, Wendy and other. Elephanta: the cave of shiva. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1983.
Huntington, Susan L. The art of ancient India: Buddhist, Hindu, Jain. New York: Watherhill, 1985.
Kramrisch, Stella. The Presence of Siva. Princeton: Princeton University Press, 1981.
McGill, Forrest and others. The Kingdom of siam: The artog central Thailand, 1350-1800. San Freacisco: Asian Art Museum, 2005.
Rao, T.A. Gopinatha. Element of Hindu Iconography Vol. II, Prt. I-II. Delhi: Motilal Banarsidass, 1968.
ดาวน์โหลด
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน
