ความหมายลายลักษณ์บนเครื่องถ้วยในห้วงต้นพุทธศตวรรษที่ 19ของแหล่งเจาเมืองน่านบ้านเตาไหแช่เลียงและแหล่งตาพะเยาที่เวียงบัว

ผู้แต่ง

  • สายันต์ ไพรชาญจิตร์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

สัญลักษณ์, เครื่องถ้วย, แหล่งเตา, น่าน

บทคัดย่อ

การขุดค้นศึกษาทางโบราณคดีแหล่งผลิตเครื่องถ้วยชามต้นพุทธศตวรรษที่ 19 ที่แหล่งเตาเมืองน่านบ้านเตาไหแช่เลี้ยง(บ้านบ่อสวก) ได้พบไหเนื้อแกร่งที่มีการตกแต่งด้วยลายลักษณ์แถบคลื่นน้ำ และในแหล่งเตาพะเยาที่เวียงบัว ได้พบชาม/จานเคลือบมีลายลักษณ์ภูมิจักรวาลรูปดวงอาทิตย์ รูปธรรมจักรที่ผสมผสานกับลายกดประทับรูปสัตว์มงคล และลายขวัญ(อนันตวัฏฏะ) โดยลายลักษณ์ดังกล่าวเป็นสิ่งที่เพิ่มคุณค่าและความหมายทางวัฒนธรรมให้กับเครื่องถ้วยให้มีความมงคลอย่างยิ่งสำหรับนำไปใช้กับพิธีกรรมการฝังศพของผู้บริโภคระดับต่างๆ และเป็นหลักฐานทางโบราณคดีและประวัติศาสตร์ศิลปะที่จะเป็นพื้นฐานในการศึกษาประวัติสังคมและวัฒนธรรมของกลุ่มชนชาวไท-ลาวในห้วงเวลาที่กำลังเริ่มสร้างบ้านแปงเมืองเป็นศูนย์อำนาจใหม่ขึ้นในกลุ่มแม่น้ำปิง วัง ยมและน่าน ทั้งในภูมิภาพล้านนาและพื้นที่อื่นๆในประเทศไทย

เอกสารอ้างอิง

ดํารงพล อินทร์จันทร์ 2546. “เงาคํา" ใน เมืองโบราณ ปีที่ 29 ฉบับที่ 3 หน้า 10-21.

รณี เลิศเลื่อมใส. 2544. ฟ้า-ขวัญ-เมือง จักรวาลทัศน์ดั้งเดิมของไท: ศึกษาจากคัมภีร์โบราณไทอาหม. กรุงเทพฯ : โครงการวิถีทรรศน์

สายันต์ ไพรชาญจิตร์, 2550 (ร่าง) รายงานการวิจัยเรื่องการศึกษาทางโบราณคดี เพื่อสังเคราะห์ความรู้เรื่องวิทยาการผลิต แบบแผนทางศิลปะและความ หมายทางวัฒนธรรมของเครื่องถ้วยเคลือบในแหล่งเตาเมืองน่านบ้านเตา ไหแช่เลี้ยง จังหวัดน่าน และแหล่งเตาพะเยาที่เวียงบัว จังหวัดพะเยา เสนอต่อกองทุนวิจัยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา 2525. “น้ํา” ใน ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช (บรรณาธิการ) ลักษณะไทย. กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานิช.

Hein, Don. 2001. The Sawankhalok Ceramic Industry : from Domestic Enterprise to Regional Entrepreneur. Ph.D. Thesis submitted to Deakin University, Australia.

Jeannine Auboyer and others. 1994. Asla : Forms and Styles. Slovakia : Danubia Print, Bratislava.

Marija Gimbutas 1989. The Language of the Goddess. London ; Thames and Hudson.

Robert Bagley. Editor., 2001. Ancient Sichuan Treasures from a Lost Civilization. Seattle Art Museum and Princeton University Press.

Robert Beer 2004. The Encyclopedia of Tlbetan Symbol and Motits., Chocago & London : Serinda Publications.

ดาวน์โหลด

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ