วณิพก: ตัวตนและวิถีชีวิตในพื้นที่สังคมไทย
คำสำคัญ:
ประวัติศาสตร์, วิถีชีวิต, วณิพกบทคัดย่อ
บทความชิ้นนี้ ผู้เขียนมีเป้าหมายแสดงให้เห็นประวัติศาสตร์และความหมายของวณิพกในสังคมไทย ภายใต้กระบวนการของความทันสมัยและการสร้างความรู้ความจริงให้กับคนในสังคม ไม่ว่าจะเป็นการจัดแบ่งจำแนกแยกแยะบุคคลออกเป็นระดับชั้นที่แตกต่างกัน เช่น คนปกติ คนไม่ปกติ คนมีอาชีพ คนไร้อาชีพ คนรวยหรือคนจน ซึ่งเป็นกระบวนการทางอำนาจที่ควบคุม ตรวจสอบ จัดการคนในสังคม รวมถึงตัวตนของวณิพกในสังคมไทยด้วย
การศึกษาครั้งนี้ผู้เขียนใช้วิธีการศึกษาภาคสนามทางมานุษยวิทยา ในการสังเกตการณ์ การสัมภาษณ์วณิพกในเขตกรุงเทพมหานคร ทั้งวณิพกแบบเดี่ยวและแบบวงดนตรี โดยในบทความชิ้นนี้จะเน้นที่ตัวของวณิพกอมร สมัครการ (วณิพกเดี่ยว) เป็นตัวเดินเรื่องหลัก เพราะมีความสนใจในแง่วิถีชีวิตและการก้าวเข้ามาสู่อาชีพวณิพกรวมทั้งการรวบรวมข้อมูลจากเอกสารต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ พัฒนาการความเป็นมาภาพลักษณ์และความหมายของวณิพกในสังคมไทยที่มีความแตกต่างหลากหลาย
ภาพวณิพกที่ปรากฏในสังคมไทยจึงสะท้อนให้เห็นการต่อสู้ของกลุ่มคนภายใต้กระบวนการกลายเป็นเมือง ที่พวกเขาพยายามนิยามหรือสร้างความหมายของตัวเองให้แตกต่างจากขอทาน โดยใช้ร่างกายและดนตรีเป็นสื่อแสดงออกถึงตัวตนของพวกเขาที่เรียกว่าวณิพกในพื้นที่ทางสังคมไทย
เอกสารอ้างอิง
กมลศักดิ์ สรลักษณ์ลิขิต. “ขอทานด้วยเสียงดนตรี ดีดสีด้วยน้ําตา” ศิลปวัฒนธรรม 24, 2 (ธ.ค. 2545) : 40-41.
กองวิชาการ กระทรวงมหาดไทย. รายงานการสํารวจลักษณะและพฤติกรรมการปรับตัวของคนไร้ที่พึ่งในสถานสงเคราะห์, กระทรวงมหาดไทย, กรุงเทพฯ : 2517.
เธียรชัย เอี่ยมวรเวช. พจนานุกรมไทย-อังกฤษ, กรุงเทพฯ : 2539.
ปานะนันท์. “ประมวลบทร้องเพลงไทยของเก่า” พระนคร กรุงเทพฯ, มปป. ประคอง เตกฉัตร. “ความเห็นบางประการในเรื่องกฎหมายขอทาน” วารสารอัยการ 15, 167 (พ.ศ. 2535) : 123-128.
พระมหามนตรี (ทรัพย์), นิทานโบราณ ชุดระเด่นลันได., ลายกนก, กรุงเทพฯ: 2539.
พระราชบัญญัติควบคุมการขอทาน พุทธศักราช 2484 นี้ตีเวชช์ พระนคร กรุงเทพฯ, 2491.
ยุพิน จิตติชานนท์, “ลุยปราบขอทานระดับชาติ เอาผิดหัวหน้าแก๊งค์ ให้พระมาโปรด” ข่าวพิเศษ อาทิตย์วิเคราะห์ 17, 860 (3-9 ธ.ค. 2536) : 30-31.
สมศักดิ์ ชินอรุณชัย “ความเห็นบางประการในเรื่องกฎหมายขอทาน” วารสารอัยการ 14, 14 (ต.ค. 2537) : 27-36.
สมศิริ ยิ้มเมือง. “เพลงขอทานตํานานวณิพกไทย” สยามอารยะ 2,17 (พ.ศ. 2537) : 133-136
สุรศักดิ์ มณีศร. “กฎหมายขอทาน” วารสารนิติศาสตร์, 24, 2 (ม.ย. 2537) 179-183.
สุวิทย์ ภักดีราษฎร์ “อาชีพขอทานตํานานเพลงวณิพก” วัฏจักรการเมือง. 1, 35 (5-11 ก.พ. 2536) : 43-43.
หมอบรัดเลย์ Dictionary of the Siamese language, ม.ป.พ. : 1873.
อเนก นาวิกมูล, เพลงนอกศตวรรษ. เมืองโบราณ, กรุงเทพฯ : 2527
หนังสืออ้างอิงภาษาอังกฤษ
Dreyfus, L. Hubert and Rabinow paul Michel Foucault : Beyond Structuralism and Hermerneutics With an Afterword by Michel Foucault. Chicago : The University of Chicago Press.
ข้อมูลจากการสัมภาษณ์
นายอมร สมัครการ, นายประยูร พรราช, นายสานิตย์, วงมิวสิคซาวด์, วงศิษย์ฟ้า บางกอก, วงยายแมวตาโต้ง, วงยายตุ่ม, วง Memory Brand, ลุงประเสริฐ ลุงขาว, ทิพย์ มุ่งดี, ป้าจิ๋ม, ตาจัน และวงตาหวาง
ดาวน์โหลด
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน