สุวรรณเศียร อ้อมล้อมต่อมคำและท้าวหัว : ความเหมือนที่แตกต่าง
คำสำคัญ:
ประเพณี, วรรณกรรม, สุวรรณเศียรบทคัดย่อ
วรรณกรรมเรื่อสุวรรณเศียรอ้อมล้อมต่อมคำแบะท้าวหัว ปรากฏอยู่ในภาคกลาง ภาคเหนือ และภาคอีสานตามลำดับ ทั้ง 3เรื่องมีที่มาจากสุวรรณสิรสาชาดก ในปัญญาสชาดก โครงเรื่องและแก่นเรื่องของวรรณกรรมล้วนตรงกัน แต่มีการปรับเปลี่ยนจากชาดกดังกล่าวในรายละเอียดปลีกย่อย เช่น ตัวละคร ฉาก และเหตุการณ์บางตอนอย่างซึ่งน่าจะเป็นไปด้วยเหตุผลในด้านความน่าเชื่อถือ ความสอดคล้องกับคำสอนหรือคำนิยมท้องถิ่น รวมทั้งเพื่อความสนุกสนานน
วรรณกรรมทั้ง 3 เรื่องต่างมีบทบาทต่อสังคมท้องถิ่น ทั้งในแง่ของความบันเทิงและการควบคุมทางสังคมด้วยหลักธรรมคำสอนที่สอดแทรกอยู่ ท้าวหัวเป็นเรื่องที่มีบทบาทมากที่สุดเนื่องจากถูกนำมาใช้ในมหรสพค่อนข้างแพร่หลาย รองลงมาคืออ้อมล้อมต่อมคำ ซึ่งพระสงฆ์มีการนำมาเทศน์ในโอกาสต่างๆ ส่วนเรื่องสุวรรณเศียรน่าจะถูกใช้ในการอ่านสู่กันฟังในชุมชน สำหรับสภาพสังคมที่ปรากฏในวรรณกรรมมีทั้งส่วนที่เหมือนและแตกต่างออกไป นอกจากนี้ ยังมีรายละเอียดซึ่งสอดคล้องกับข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์อีกด้วย เช่น การค้าสำเภาทางภาคกลางในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ที่ปรากฏในเรื่องสุวรรณเศียร เป็นต้น การค้าสำเภาทางภาคกลางในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ที่ปรากฏในเรื่องสุวรรณเศียร เป็นต้น
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. เรื่องกฎหมายตราสามดวง. กรุงเทพมหานคร : ห้างหุ้นส่วนจำกัดอุดมศึกษา, 2521.
กระทรวงพาณิชย์. เส้นทางการค้าไทย. กรุงเทพมหานคร : อุดมศึกษา, 2543. (พิมพ์เป็นที่ระลึกเนื่องในวันสถาปนากระทรวงพาณิชย์ครบรอบ 80 ปี 20 สิงหาคม 2543).
เครือมาศ วุฒิการณ์. ชีวิต ศรัทธา และผืนผ้า : การสืบทอดความรู้เรื่องผ้าทอ อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ [Online]. Accessed 15 November 2005. Available from www.khonnaruk.com/html/verandah/womar/maecham.html.
ทิพวัน บุญวีระ. การศึกษาวิเคราะห์วรรณกรรมเรื่องอิทธิพลกลอนอ่านในนิทานคำกลอนของสุนทรภู่. กรุงเทพมหานคร : กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์กรมศิลปากร, 2541.
ธวัช ปุณโณทก. "ลักษณะของวรรณกรรมภาดเหนือ และวรรณกรรมอีสานเชิงเปรียบเทียบ." ใน รายงานการสัมมนาทางวิชาการ เรื่องวรรณกรรมลานนาเล่ม 1, 248-286. เชียงใหม่ : โครงการตำรามหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2527.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. "วัฒนธรรมกระฎุมพืกับวรรณกรรมตันรัตนโกสินทร์." เอกสารวิชาการหมายเลข 20 เพื่อประกอบการสัมมนาเรื่องสองศตวรรษรัตนโกสินทร์ : ความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทย จัดโดย สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สถาบันวิจัยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย 3-5 กุมภาพันธ์ 2525. (อัดสำเนา).
ประทีป ชุมพล. ตำราการศึกษายวนพ่ายโคลงดั้น. กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2542.
ม.ร.ว. แสงสูรย์ ลดาวัลย์. พระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพมหานคร : สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, 2527.
วราภรณ์ ทินานนท์. "การค้าสำเภาของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนตัน." วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2522.
สรัสวดี อ๋องสกุล. ประวัติศาสตร์ล้านนา. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร : อมรินทร์, 2544.
สุจิตรา จรจิตร. มนุษย์กับวรรณกรรม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์, 2547. องค์การศาสนาพราหมณ์-ฮินดู. ประวัติและหลักธรรมศาสนาพราหมณ์-ฮินดู. กรุงเทพมหานคร : สมาคมส่งเสริมวัฒนธรรมพราหมณ์ ฮินดู, 2525.
อ้อมจิต กันทาใจ. "น้ำตัน." ใน สารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคเหนือ เล่ม 2, กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์, 2542, 3231.
อุดม รุ่งเรืองศรี. พจนานุกรมล้านนา-ไทย ฉบับแม่ฟ้าหลวง. ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2534.
ดาวน์โหลด
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน
