คัมภีร์รำผีของชาวมอญบางขันหมากลพบุรี

บทคัดย่อ

บางขันหมากเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ในจังหวัดลพบุรี มีคนมอญอาศัยอยู่ 8 หมู่บ้าน ในจำนวน 12 หมู่บ้าน คนมอญที่นี่มีวิถีมีชีวิตความเป็นอยู่ยังเป็นแบบมอญอยู่อย่างแน่นเหนียว ในเรื่องประเพณีวัฒนธรรมมอญ ความเชื่อ เช่น การรำผี การเลี้ยงผี การละเล่นพื้นบ้าน ผู้เขียนได้พบคัมภีร์รำผีของชาวอญบางขันหมาก เป็นสมบัติของนางปัทมา ขำดี มีอาชีพเป็นโต้งทำพิธี เลี้ยงผี และเข้าทรงปัดรังควาณสิ่งชั่วร้าย ให้กลายดี คำว่ารำผี ตรงกับภาษามอญว่า “ลิห์ฮนา” แปลว่ารำที่ปะรำพิธี เข้าใจคนไทยเวลามาดูพิธีรำจะเรียกว่า “รำผี” คัมภีร์จะถูกใช้โดยโค้งตามลำดับ เนื้อหาในคัมภีร์พูดถึงขั้นตอนการประกอบพิธี คัมภีร์รำผี โต้งหรือผู้จัดการพิธีเป็นผู้สั่งให้ทำในแต่ละขั้นตอน เริ่มด้วยหัวหน้าจะทำพิธีด้วยเครื่องเซ่นไหว้สำหรับเลี้ยงผี แล้วเรียกผีบ้าน ผีจากเมืองเมืองมอญ ผีตามสถานที่ต่างๆให้ทายาทที่เป็นต้นผี กินปลาย่าง เรียกมิตรสหาย หนุ่มชาวนา แม่ทัพ เจ้านาย แล้วเล่นสะบ้า ชนไก่ คล้องช้าง สุดท้ายนำอาหารที่เหลือ และต้นกล้วยที่ถูกตัด ใส่ลงในเรือที่ทำด้วยต้นกล้วยแล้วลอยเรือไปในแม่น้ำเหมือนลอยความชั่วออกไป