มองชาวจีนอพยพผ่านจิตรกรรมฝาผนัง

บทคัดย่อ

ประเทศไทยและจีน มีการติดต่อค้าขายกันในระบบบรรณามาเนิ่นนานก่อนสมัยสุโขทัย แต่ลวดลาบกระบวนการจีนเริ่มมีบทบาทบนจิตรกรรมฝาฝนังในสมัยอยุธยาตอนต้น และกลายเป็นภาพสอดแทรกที่คุ้นตากันมากในสมัยรัชการที่3แห่งรัตนโกสินทร์ เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดปรานศิลปะจีนเป็นพิเศษ บทความนี้จะกล่าวถึงชาวจีนอพยพที่ยึดอาชีพค้าขาย ซึ่งเป็นอาชีพที่ชาวจีนถนัด จิตรกรรมฝาฝนังในสมัยรัชกาลที่ 3 สื่อให้เห็นพ่อค้า 2 กลุ่มที่มีสถานภาพทางสังคมแตกต่างกันกลุ่มหนึ่ง เป็นพ่อค้าเร่พายเรือขายของ ซึ่งเป็นกลุ่มที่พบมากและเป็นภาพที่คุ้นตาบนจิตรกรรมฝาฝนังตามวัดต่างๆ ส่วนอีกกลุ่มเป็นคหบดีชาวจีน ภาพของกลุ่มนี้พบบนจิตรกรรมฝาฝนังในวัดหลวงเท่านั้น พ่อค้ากลุ่มนี้นอกจาก จะมีบทบาทสำคัญในสังคมไทยในอดีตแล้ว ยังเป็นแรงผลักดันให้งานศิลปะจีนปรากฎบนจิตรกรรมฝาฝนังอีกด้วย แม้ไม่ใช่ผู้ผลิต แต่บุคคลกลุ่มนี้ก็เปรียบเสมือนตัวกลางถ่ายทอดงานศิลปะจีนให้แพร่หลาย ในขณะที่กลุ่มพ่อค้าเร่ ไม่น่าจะมีความเชื่อมโยงกับงานศิลป์ใดๆ