การศึกษาแก้วสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายที่พบในภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษาแก้วสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายที่พบในภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงประเภทของวัตถุที่ทำจากแก้วในประเทศไทยสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ว่ามีแบบใดบ้าง และศึกษาเปรียบเทียบระหว่างแหล่งโบราณคดีในแต่ละพื้นที่ศึกษา โดยการศึกษาในครั้งนี้ได้นำตัวอย่างของลูกปัดแก้วไปศึกษาองค์ประกอบทางเคมีด้วยอุปกรณ์วิเคราะห์ในกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด เพื่อศึกษาเปรียบเทียบระหว่างแหล่งโบราณคดีทั้งในประเทศและนอกประเทศอีกด้วย

ผลการศึกษาพบว่าสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในภาคกลางของประเทศไทยมีโบราณวัตถุที่ทำจากแก้วในรูปแบบของลูกปัด ซึ่งนิยมลูกปัดทรงกลมมากที่สุด ในขณะที่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นิยมลูกปัดทรงเกือบเป็นแผ่นแบนมากที่สุด โดยทั้งสองภาคพบลูกปัดหลากสี ได้แก่ สีน้ำเงิน สีเขียว สีแดง สีส้ม และสีเหลือง

นอกจากนี้สมัยก่อนประวัติศาสตร์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ยังพบแบบของลูกปัดที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะวัฒนธรรมบ้านเชียง นั่นคือลูกปัดทรงกรวยประกบกัน (Truncated Bicone) ขนาดใหญ่ และลูกปัดทรงกระบอกยาวคล้ายหลอด ซึ่งทั้ง 2 แบบ พบเฉพาะสีน้ำเงิน และสีเขียว

การศึกษาเปรียบเทียบองค์ประกอบทางเคมีของแก้วที่พบในแหล่งโบราณคดีแห่งต่างๆ พบว่าแก้วที่พบในแหล่งโบราณคดีในประเทศไทยทั้งภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความคล้ายกับแก้วที่พบในแหล่งโบราณคดีในประเทศอินเดีย และแหล่งโบราณคดีในประเทศเวียดนาม