อิทธิพลพระพุทธศาสนาในวรรณคดีมรดกของราชอาณาจักรกัมพูชา : รามเกียรติ์
คำสำคัญ:
รามเกียรติ์, วรรณคดี, พระพุทธศาสนาบทคัดย่อ
รามเกียรติ์ เล่มที่1-10 (อ่านรามเกรฺติ์) หรือรามายณะฉบับเขมร รวบรวมและจัดพิมพ์โดยสถาบันพุทธศาสนาบัณฑิต พนมเปญ เป็นฉบับลายลักษณ์ที่เก่าที่สุดในวรรณคดีเขมร สันนิษฐานว่าแต่งขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่21-23 แม้ว่ายุคกลางของประเทศเขมร พุทธศาสนานิกายเถรวาทจะเข้ามามีอิทธิพลแล้ว แต่ลัทธิมหายานที่มีมาแต่เดิมก็ยังคงหยั่งรากลึกในวัฒนธรรมเขมร โดยเฉพาะความเชื่อเรื่องพระโพธิสัตว์ทั้งฝ่ายเถรวาทและมหายานนำไปสู่การปรับเปลี่ยนเล่าเรื่องของพระรามในสังคมเขมร นอกจากนี้ต้นแบบของพระโพธิสัตว์ผู้มีฤทธิ์ในฝ่ายมหายานยังได้รับการปรับมาใช้ในเรื่องละครอีกด้วย
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กมเลศวร ภัฏฏาจารย์. (2547). คาสนาพราหมณ์ในอาณาจักรขอม. เรียบเรียงโดยหม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศกุล. กรุงเทพฯ : คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
จันทรัชนันท์ สิงหทัต. (2531). “การศึกษาเปรียบเทียบเรื่องนิพพาน ในวิสุทธิมรรคและลังกาวตารสูตร.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาสันสกฤต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
จิรัสสา คชาชีวะ. (2531). "คติความเชื่อและรูปแบบของพระพิฆเนศวร์ที่พบในประเทศไทย." วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
โจวต้ากวาน. (2543). บันทึกว่าด้วยขนบธรรมเนียมประเพณีของเจินละ. แปลโดย เฉลิม ยงบุญเกิด. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มติชน.
ฉัตรสุมาลย์ กบิลสิงห์, ผู้แปล. (2525), สัทธรรมปุณฑริกสูตร. กรุงเทพฯ : บริษัท ประยูรวงศ์ จำกัด (พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพพระมหาบุญมา มหาวีโร ).
แชนเดอร์, เดวิด. (2546), ประวัติศาสตร์กัมพูชา. บรรณาธิการแปลโดย พรรณงาม เง่าธรรมสาร.กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
ทองสืบ ศุภะมาร์ค, ผู้แปล. (2514). พระพุทธศาสนาในกัมพูชา. พระนคร : สภาวิจัยแห่งชาติ.
บรรจบ พันธุเมธา. (2517). พจนานุกรมเขมร - ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน. เล่ม 1.กรุงเทพฯ: จงเจริญการพิมพ์.
ประพจน์ อัศววิรุฬหการ. (2523). “การศึกษาเชิงวิเคราะห์เรื่องพระโพธิสัตว์ ในคัมภีร์เถรวาทและคัมภีร์มหายาน.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ภาควิชาภาษาตะวันออก บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก(ป.อ. ปยุดโต). (2542). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพฯ : บริษัทสื่อตะวันจำกัด.
สมพร สิงโต. (2520). ความสัมพันธ์ระหว่างรามายณะของวาลมิกิและรามเกียรดิ์พระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 1. กรุงเทพฯ : หน่วยศึกษานิเทศก์ กรมการฝึกหัดครู.
สุมาลี มหณรงค์ชัย. (2546). พุทธศาสนามหายาน. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ศยาม.
สุนทร ณ รังสี. (2541). พุทธปรัชญาจากพระไตรปิฎก. กรุงเทพ ฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เสรียรโกเศต และ นาคะประทีป. (2514), ลัทธิของเพื่อน. พระนคร : สำนักพิมพ์คลังวิทยา.
เสถียร โพธินันทะ. (2510). ปรัชญามหายาน. พระนดร : โรงพิมพ์มหามงกุฏราชวิทยาลัย.
อุไรศรี วรศะวิน. (2542). จารึกนครวัดสมัยหลังพระนคร ด.ศ. 1566 - ค.ศ. 1747. กรุงเทพฯ : จงเจริญการพิมพ์.
ภาษาเขมร
เรืองรามเกรติ์. (2539). ภฺนํเพญ : พุทธสาสนบณฺฑิตย.
อมตา. (1991). ปฺรวตฺติอฺนกตากฺนุงปฺรเทสแขฺมร. ภฺนํเพญ : อมตา.
ภาษาอังกฤษ
Getty, Alice. (1971). Gaṇesa. New Delhi : Mehta Offset Works.
Jacob, Judith M. (1996). The Traditional Literature of Cambodia: A Preliminary Guide. New York : Oxford University Press Inc.
Raghunathan,N., trans. (1981) .Srimad Valmiki Ramayana. Vol.1-3. Vighneswara : Publishing House.
ภาษาฝรั่งเศส
Martini, Françoi. (1978). La Gloire de Rāmā Rāmakerti Rāmāyaṇe Cambodgien. Paris : Les Belles lettres.
Pou, Saveros. trans. and commented. (1977). Rāmakerti [ XVIe - XVIe Siècles ]. Vol. CX. Paris : École Française d'Extrême - Orient.
Pou, Saveros. (1977), Etudes sur le Rāmakerti [ XVie - XVIe Siècles ]. Vol. CXI. Paris : École Française d'Extrême - Orient.
ดาวน์โหลด
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน
