ร่องรอยพระพิมพ์ตามคติพุทธศาสนามหายาน ในนครศรีธรรมราช ก่อนพุทธศตวรรษที่ 19
คำสำคัญ:
พระพุทธศาสนา, มหายาน, พระพิมพ์บทคัดย่อ
บทความฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะแสดงให้เห็นถึงร่องรอยของพระพิมพ์ตามคติพุทธศาสนามหายานในจังหวัดนครศรีธรรมราชก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 โดยผลของการศึกษาแสดงให้เห็นถึงร่องรอยพระพิมพ์ตามคติพุทธศาสนามหายานในจังหวัดนครศรีธรรมราชก่อนพุทธศตวรรษที่19 ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ช่วง กล่าวคือ พระพิมพ์ตามคติพุทธศาสนามหายานอิทธิพลศิลปะศรีวิชัย ราวพุทธศตวรรษที่ 13-18 และ พระพิมพ์คติพุทธศาสนามหายานอิทธิพลศิลปะขอม ซึ่งได้เข้าสู่นครศรีธรรมราชราวพุทธศตวรรษที่ 18-19
นอกจากนี้แล้วการศึกษาครั้งนี้ยังแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของนครศรีธรรมราชและอาณาจักรภายนอกทางด้านพุทธศาสนามหายานก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 โดยช่วงแรกราวพุทธศตวรรษที่ 12 พุทธศาสนามหายานอิทธิพลจากอาณาจักรศรีวิชัยได้มีการส่งเป็นคติพุทธศาสนามหายานเข้ามายังนครศรีธรรมราชและมีการส่งอิทธิพลไปยังภาคกลางของประเทศไทย ต่อมาในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13-18 นครศรีธรรมราชรับอิทธิพลพุทธศาสนามหายานภายใต้อิทธิพลของอาณาจักรศรีวิชัย และเมื่ออาณาจักรศรีวิชัยเสื่อมอำนาจลง ทำให้ในช่วงราวพุทธศตวรรษที่ 18-19 นครศรีธรรมราชรับคติพุทธศาสนามหายานจากอาณาจักรเขมรที่เผยแพร่มาจากตอนกลางของประเทศไทยในช่วงนั้น
เอกสารอ้างอิง
กรรณิกา จรรย์แสง. นครปฐมศึกษาในเอกสารฝรั่งเศส: รวมบทความแปล.นครปฐม: ศูนย์ข้อมูลเพื่อการค้นคว้าวิจัยฝรั่งเศส-ไทยศึกษา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2552.
บัณฑิต เนียมทรัพย์. “พระพิมพ์ที่พบในจังหวัดลําาพูน.” วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยศิลปากร, 2549.
ประทุม ชุ่มเพ็งพันธ์ และวิเชียร ณ นคร. “พระเครื่อง: กรุเมืองนครฯ.” สารานุกรมวัฒนธรรมวัฒนธรรมไทยภาคใต้. 10 (2542): 4913 - 4926.
ณัฏฐภัทร จันทวิช. นําชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช.กรุงเทพฯ: อัมรินทร์การพิมพ์, 2540.
พิริยะ ไกรฤกษ์. “พระพิมพ์: ที่พบในภาคใต้ก่อนพุทธศตวรรษที่ 20.” สารานุกรมวัฒนธรรมวัฒนธรรมไทยภาคใต้. 10 (2542): 5050-5051.
สุรสวัสดิ์ สุขสวัสดิ์. “การศึกษาพระพิมพ์ภาคใต้ของประเทศไทย.” วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2528.
ศักดิ์ชัย พจน์นันท์วาณิชย์ และสรัญญา สุริยรัตนกร. นําชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติปราจีนบุรี. กรุงเทพฯ: สํานักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร, 2542.
Jeannine Auboyer. L’Art Khmer: Cambodge. VI-XIIIe Siecle, Paris: Publications Filmees d’Art et d’Histoire, 1965.
J.E. VanLohuizen-De Leeuw. Pala-Sena Schools of Sculpture. Studiesin South Asian Culture England: Institute of South AsianArchaeology University of Amsterdam, 1984.
Malay Peninsula. Archaeology Department.Proceeding of the seminaron Thailand-Malaysia. Malaysia: Malay Peninsula Archaeology Department Programme, 2005.
Piriya Krairiksh. Art in Peninsular Thailand Prior to the Fourteenth Century A.D. Bangkok: the Fine Arts Department, 2003.
Stephen Chia & Barbara Watson Andya. Bujang Valley and Early Civilisations in Southeast Asia. Department of National Heritage: Ministry of Information, Communications and Culture, Malaysia, 2011
ดาวน์โหลด
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน