การกำหนดอายุสมัยเมืองโบราณเวียงแหง อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ จากหลักฐานทางโบราณคดี

บทคัดย่อ

จากการศึกษาพบว่าเมืองโบราณเวียงแหง มีร่องรอยการอยู่อาศัยของมนุษย์ในสมัยอดีตตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ราว 5,500 ปีมาแล้วจัดอยู่ในกลุ่มที่ใช้เครื่องมือแบบโฮบิเนียน อาศัยอยู่ตามเพิงผาหรือถ้ำบนภูเขาที่ไม่ไกลจากแม่น้ำ ดำรงชีวิตด้วยการล่าสัตว์หาของป่า ต่อมาจึงเริ่มรู้จักที่จะรู้จักทำการเพาะปลูก และนำสัตว์มากัก ลักษณะทางสังคมน่าจะเป็นชุมชนขนาดเล็ก และเริ่มที่จะเข้ามาใช้พื้นที่ราบบริเวณหุบเขาแคบๆกระทั่งเข้าสู่ยุคสมัยประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญอย่างยิ่งของบ้านเมืองในดินแดนล้านนา จากการขุดค้นทางโบราณคดีในพื้นที่อำเภอเวียงแหง จำนวน 4 หลุม พบร่องรอยการอยู่อาศัยของชุมชนโบราณเวียงแหงสมัยแรกสุดน่าจะมีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 21–22 ในสมัยรัชกาลของพระเจ้าติโลกราช (พ.ศ. 1984–2030) ถือว่าเป็นยุคทองของล้านนา บ้านเมืองในดินแดนล้านนา รวมถึงเมืองโบราณเวียงแหงต่างมีความเจริญรุ่งเรืองสูงสุดแทบทุกด้าน เห็นได้จากหลักฐานของซากโบราณสถานที่กระจายอยู่ทั่วแอ่งที่ราบเวียงแหง จำนวนมากกว่า 50 แห่ง และหลักฐานจากโบราณวัตถุชิ้นสำคัญ ได้แก่ พระพุทธรูปปางมารวิชัยศิลปะล้านนา(เชียงแสน) ที่วัดห้วยหก และที่วัดเวียงแหง อย่างไรก็ตามเมืองโบราณเวียงแหงเริ่มเสื่อมลงในช่วงพุทธศตวรรษที่ 22–23 เนื่องจากเป็นเมืองที่ตั้งอยู่แนวชายแดนจึงประสบกับภัยสงครามอยู่เสมอ ผลจากการขุดค้นทางโบราณคดีนำไปสู่ข้อสนับสนุนนี้ คือ พบว่ามีการอยู่อาศัยค่อนข้างเบาบางผู้คนเวียงแหงต้องมีการอพยพอยู่บ่อยครั้ง จึงไม่สามารถรวมตัวเป็นชุมชนใหญ่ จนในที่สุดเมืองโบราณเวียงแหงก็ถูกทิ้งร้างไป จนกระทั่งเข้าสู่สมัยรัตนโกสินทร์