คันดินคูเมืองอู่ทอง ข้อมูลใหม่จากการขุดค้นทางโบราณคดี
คำสำคัญ:
การขุดค้น, อู่ทอง, คันดินบทคัดย่อ
ผลจากการศึกษาคันดินนอกคูเมืองโบราณอู่ทองด้านทิศตะวันตกโดยวิธีการขุดค้นทางโบราณคดีในปี พ.ศ. 2553 ทำให้พบร่องรอยหลักฐาน รวมถึงโบราณวัตถุสำคัญที่สามารถนำมาใช้ศึกษาเกี่ยวกับพัฒนาการทางวัฒนธรรมของเมืองโบราณอู่ทองได้เป็นอย่างดี
จากหลักฐานทางโบราณคดีที่พบทำให้ทราบว่าพื้นที่บริเวณคันดินคูเมืองอู่ทอง เริ่มมีการเข้ามาใช้พื้นที่ในอดีตตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 10 แล้วเป็นอย่างน้อย จากหลักฐานยังแสดงให้เห็นอีกว่าเมืองโบราณอู่ทองนั้น เป็นเมืองท่าโบราณรุ่นแรกๆที่รับวัฒนธรรมจากอินเดีย เช่นเดียวกันกับเมืองออกแก้วในประเทศเวียดนาม และยังพบหลักฐานว่าเริ่มมีการใช้ภาษาในการติดต่อค้าขายกับอินเดีย รวมถึงเมืองโบราณต่างๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 11 มาแล้ว
ด้านการศึกษาชั้นทับถมของคันดินนอกคูเมืองด้านทิศตะวันตกพบหลักฐานการเตรียมพื้นที่สำหรับสร้างคันดินนอกคูเมืองขึ้นอย่างน้อยตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 11-12 และปรากฏเป็นคันดินนอกเมืองอู่ทองราวพุทธศตวรรษที่ 13 ต่อมาเมื่อถึงในช่วงพุทธตวรรษที่ 16 คันดินคูเมืองทางด้านทิศตะวันตกได้ทำหน้าที่เป็นสุสานของผู้คนในเมืองอู่ทอง จากร่องรอยหลักฐานของการฝังศพที่พบ แสดงให้เห็นถึงความเชื่อดั้งเดิมของชนพื้นเมืองที่ยังคงมีอยู่ ถึงแม้ว่าผู้คนในเมืองอู่ทองนี้จะได้รับเอาพระพุทธศาสนาเข้ามานับถือก่อนหน้านี้เป็นระยะเวลายาวนานแล้วก็ตาม ต่อมาในช่วงปลายสมัยทวารวดีคันดินคูเมืองอู่ทอง ยังคงได้ถูกใช้งานต่อเนื่อง เรื่อยมา ก่อนที่จะถูกเลิกใช้งานไปพร้อมกับการทิ้งร้างของเมืองอู่ทอง ที่น่าจะมีเหตุมาจากสภาพภูมิประเทศที่เปลี่ยนไป.
เอกสารอ้างอิง
ก่องแก้ว วีระประจักษ์. “เอกสารการวิเคราะห์จารึกบนเศษภาชนะดินเผามีจารึกพบที่คันดินคูเมืองอู่ทองปี 2553.”, 2554.
จารึก วิไลแก้ว. โบราณคดีเมืองอู่ตะเภา. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., 2534.
ชอง บวสเซอริเยร์. ความรู้ใหม่ทางโบราณคดีจากเมืองอู่ทอง. พระนคร:ศิวพร, 2511.
ดุษฎี สมบุณยะวิโรจน์. “รูปแบบเมืองทวารวดีในภาคกลางของประเทศไทย.”สารนิพนธ์ปริญาศิลปศาสตรบัณฑิต คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2522.
ผาสุข อินทราวุธ และคณะ. รายงานการขุดค้นเมืองฟ้าแดดสูงยาง อําเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2544.
ผาสุข อินทราวุธ. ดรรชนีภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี. กรุงเทพฯ: สยาม การพิมพ์, 2528.
พิมพ์ชนก พงษ์เกษตร์กรรม์. “พัฒนาการทางวัฒนธรรมของเมืองโบราณดงแม่นางเมือง อ.บรรพตพิสัย จ.นครสวรรค์.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยศิลปากร, 2552.
วสันต์ เทพสุริยานนท์. โบราณคดีเมืองอู่ทอง. กรุงเทพฯ: สหมิตรพริ้นติ้ง,2545.
สฤษดิ์พงศ์ ขุนทรง. “โบราณคดีทวารวดี: ข้อมูลใหม่จากการขุดค้นเมืองนครปฐมและเมืองขีดขิน.” เอกสารประกอบการเสวนาในโครงการเสวนาเพื่ออนุรักษ์และพัฒนามรดกวัฒนธรรม “วัฒนธรรมเสวนา” (Cultural Dialogues) ครั้งที่ 7 ณ หอประชุมมหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ, 23 กรกฎาคม 2554.
สว่าง เลิศฤทธิ์. “ซับจําปา 2544: การปฏิบัติงานโบราณคดีและหลักฐานที่พบ.” เมืองโบราณ. 27, 3 (กรกฎาคม-กันยายน 2544): 117-113.
สุรพล นาถะพินธุ. “การเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย.” ใน การประชุมทางวิชาการระดับชาติ ฝรั่งเศส- ไทย ครั้งที่ 3 เรื่อง “พัฒนาการของรัฐในประเทศไทยจากหลักฐานทางโบราณคดี.”, 182-186, กรุงเทพฯ: อทิตตา พริ้นติ้ง, 2538.
Heidi Tan. Art & Archaeology of Fu Nan: Pre-Khmer Kingdom of the Lower Mekong Valley. Bangkok: Orchid Press, 2003.
H.G.Q. Wales. “Recent Dvarvatii Discoveries and some Khmer Comparison” JSS. 68, Part 1: 43-54.
ดาวน์โหลด
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน