ข้อเสนอเกี่ยวกับตำแหน่งที่ตั้งของ “สังโวก”

ผู้แต่ง

  • รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล อาจารย์ประจําภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคําแหง

คำสำคัญ:

เมืองสังโวก, เมืองศรีมโหสถ, จารึกบนภาชนะสำริด

บทคัดย่อ

โบราณสถานหมายเลขที่ 11 ณ เมืองศรีมโหสถจังหวัดปราจีนบุรี ได้จารึกขอบภาชนะสำริดที่กล่าวถึงการกัลปนาสิ่งของแก่รูปเคารพที่เมืองสังโวกแต่มีปัญหาอยู่ประการหนึ่งคือ เราไม่ค่อยเชื่อมั่นว่าเมืองสังโวกที่อยู่คือเมืองศรีมโหสถ ทั้งนี้เพราะไม่มั่นใจว่าว่าภาชนะสำริดเหล่านั้นสามารถเคลื่อนย้ายได้ อนึ่งจากจารึกที่กรอบประตูที่ปราสาทบายนได้กล่าวว่า พระบาทที่เมืองสังโวก และพระไภษัชยราชที่เมืองสังโวก เพราะฉะนั้นจึงแสดงให้เห็นว่าในช่วงรัชกาลพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ที่เมืองสังโวกจะต้องพระบาทและศาสนสถานประจำอโรคยศาลดังนั้นจึงทำให้ผู้เขียนเสนอว่า เมืองสังโวกก็คือเมืองศรีมโหสถ ทั้งนี้เพราะแหล่งโบราณคดีสระแก้วที่เมืองศรีมโหสถปรากฏว่ามีศาสนสถานประจำอโรคยศาลและรอยพระพุทธบาทในแหล่งเดียวกัน ซึ่งลักษณะเช่นนี้ไม่ปรากฏในแหล่งโบราณคดีที่มีอายุร่วมสมัยกับรัชกาลพระเจ้าชัยวรรมันที่ 7 แห่งอื่นๆ แต่ประการใด

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร.โครงการและรายงานการสํารวจและการขุดแต่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคที่ 1 พ.ศ. 2502 กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2503.

กรมศิลปากร. จารึกในประเทศไทย เล่ม 4 กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2528.

ฌอง บวสเซอลิเยร์. “บันทึกเกี่ยวกับรอยพระพุทธบาทที่วัดสระมรกต อําาเภอโคกปีป จังหวัดปราจีนบุรี” ชําแหละประวัติศาสตร์และโบราณคดีของกรมศิลปากร, แปลโดย หม่อมเจ้า สุภัทรดิศ ดิศกุล กรุงเทพฯ: มติชน, 2531, 66-78.

บรรจบ เทียมทัด และนิคม มูสิกะคามะ. โบราณคดีเมืองปราจีนบุรี กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2514.

บัณฑิต ลิ่วชาญชัย. ศรีมโหสถจังหวัดปราจีนบุรี กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2549.

พีรพน พิสณุพงศ์. ประวัติศาสตร์และโบราณคดีเมืองศรีมโหสถ กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2535.

รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล. “อโรคยศาล: ความรู้ทั่วไปและข้อสังเกตเบื้องต้น” เมืองโบราณ 30, 3 2547, 15-54.

Barth, A. Inscriptions Sanscrites du Cambodge Paris: l’Académie des Inscriptions et Belles-Lettres , 1885.

Bhattacharya, K.Le Religions Brahmaniques dans l’Ancien Cambodge, Paris: EFEO, 1961.

Boisselier, J . Le Cambodge Paris: Picard, 1966.

Boisselier, J . “Travaux de la Mission arche’ologique Français en Thailande (juillet-novembre 1966 )”, Arts Asiatique, XXV, 1972, 45-48

Bosch, F.D.K. “Le Temple d’Angkor” BEFEO, XXXII 1932, 7-21.

Candra, L. Dictionary of Buddhist Iconography Vol. II New Delhi: International Academy of Indian Culture and Aditya Prakashan, 2000.

Coedés, G. “Études Cambodgiennes IX: La date du Bayon” BEFEO, XXVII 1928, 81-113.

Coedés, G. Inscriptions du Cambodge, tome III Hanoi: EFEO, 1951.

Coedés, G. Inscriptions du Cambodge, tome V Paris: EFEO, 1953.

Coedés, G. Inscriptions du Cambodge, tome VI Paris: EFEO, 1954.

Coedés, G. Inscriptions du Cambodge , tome VII Paris: EFEO, 1964.

Groslier, B. P. Inscriptions du Bayon Paris: EFEO,1973.

Maxwell, TS. “The short inscriptions of the Bayon and contemporary temples” Bayon: New perspectives Bangkok: River Books, 2007. 122-135.

Pou, S. Dictionnaire Vieux Khmer-Français-Anglais Paris: Centre de Documentation et de Recherche sur la Civilisation Khmère, 1992.

ดาวน์โหลด

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ