ทุนวัฒนธรรมไทยทรงดำ กับการเปลี่ยนผ่านยุคสมัยของชุมชน

ผู้แต่ง

  • เรณู เหมือนจันทร์เชย นักศึกษาหลักสูตรดุษฎีบัณฑิต สาขาพัฒนศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

ทุนวัฒนธรรม, กลุ่มชาติพันธุ์, ไทยทรงดำ

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษา “ทุนวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนากลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำในจังหวัดนครปฐม” มีความประสงค์ที่จะศึกษาลักษณะการสืบสานทุนวัฒนธรรมไทยทรงดำในพื้นที่ศึกษาผ่านยุคสมัยต่างๆ นับตั้งแต่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ศึกษา โดยเก็บข้อมูลภาคสนามที่บ้านเกาะแรต บ้านไผ่หูช้าง บ้านดอนขมิ้น และบ้านแหลมกะเจา 2 ผลการศึกษาพบว่าลักษณะทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมที่เข้ามาในบริบทชุมชนในยุคสมัยต่างๆ เป็นเหตุปัจจัยให้ทุนวัฒนธรรมไทยทรงดำในพื้นที่ศึกษาบางส่วนปรับตัว เปลี่ยนแปลง เช่น วัฒนธรรมข้าว วัฒนธรรมการบริโภค วัฒนธรรมการอยู่อาศัย วัฒนธรรมการแต่งกาย วัฒนธรรมภาษา (ในคนรุ่นใหม่) ไปเป็นลักษณะเดียวกับวัฒนธรรมไทยโดยทั่วไป บางส่วนปรับตัว เปลี่ยนแปลงไม่มาก เช่น วัฒนธรรมความเชื่อผีบรรพบุรุษวัฒนธรรมครอบครัวและเครือญาติ วัฒนธรรมที่เกี่ยวกับโลกทัศน์และชีวทัศน์วัฒนธรรมภาษา (ในคนรุ่นเก่า) ยังคงสื่ออัตลักษณ์กลุ่มชาติพันธุ์ไว้ได้อย่างโดดเด่นในปัจจุบัน และเป็นทุนวัฒนธรรมที่เป็นรากฐานเสริมสร้างคุณค่า พลัง และความสุขในการเปลี่ยนผ่านยุคสมัยของชุมชนพื้นที่ศึกษาสืบต่อไป

เอกสารอ้างอิง

จักรแก้ว นามเมือง. ทุนทางวัฒนธรรม. ใน หนังสือวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจําากัด นวสาส์นการพิมพ์. 2551.

ชนิดา เสงี่ยมไพศาลสุข. เศรษฐกิจของทรัพย์สินเชิงสัญลักษณ์. กรุงเทพฯ: สําานักพิมพ์โครงการจัดพิมพ์คบไฟ. 2550.

ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์. “ทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญากับการสร้างสรรค์คุณค่าและมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ” จัดโดยสําานักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่ง ชาติ โรงแรมรามากาเด้น.กรุงเทพฯ, 18 กันยายน 2549.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วัฒนธรรมไทย (Thai Culture). กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจําากัด นวสาส์นการพิมพ์. 2551.

เรณู เหมือนจันทร์เชย. การศึกษาอิทธิพลของความเชื่อ ประเพณี และพิธีกรรมของชาวไทยโซ่งที่มีผลต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต: กรณีศึกษาหมู่บ้านแหลมกะเจา 2 ตําบลลําลูกบัว อําเภอดอนตูม จังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาชนบทศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล. 2541.

เรณู เหมือนจันทร์เชย. โลกทัศน์ของกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย: ความเชื่อเรื่องผีของไทยโซ่ง. กรุงเทพฯ: บริษัทสหธรรมมิก จํากัด. 2542.

สุริชัย หวันแก้ว. สังคมและวัฒนธรรม: การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม. พิมพ์ครั้ง ที่ 4. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย. 2537.

อคิน รพีพัฒน์, ม.ร.ว. วัฒนธรรมคือความหมาย: ทฤษฏีและวิธีการของคลิฟฟอร์ค เกียร์ซ. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). 2551.

อมรา พงศาพิชญ์. วัฒนธรรม ศาสนา และชาติพันธุ์: วิเคราะห์สังคมไทยแนวมานุษยวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย. 2537.

เอี่ยม ทองดี. ควาย ข้าว พระ ผี พิธีกรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สหธรรมิก. 2547.

เอี่ยม ทองดี. “อันเนื่องด้วยวัฒนธรรม”. วารสารวัฒนธรรมปริทรรศน์. 1, 1 (เมษายน–มิถุนายน 2548): 16–29.

เอี่ยม ทองดี. “การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม”. วารสารวัฒนธรรมปริทรรศน์. 1, 2-3 (กรกฎาคม-กันยายน, ตุลาคม-ธันวาคม 2548): 32-46.

Bourdier, Pierre. Outline of a Theory of Practice. Cambridge: Cambridge University Press, 1997.

E.Adamson Hoebel. Anthropology: The Study of Man. Third edition. New York: McGraw-Hill Book Company. 1949.

ดาวน์โหลด

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ