ชื่อปราสาทหินในจังหวัดเสียมเรียบ

ผู้แต่ง

  • ทรงธรรม ปานสกุณ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

กัมพูชา, ปราสาทเขมร, ชื่อเรียก

บทคัดย่อ

จากข้อมูลในการสำรวจและทำทะเบียนโบราณสถานในประเทศกัมพูชา พบว่าในจังหวัดเสียมเรียบซึ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งเป็นอดีตเมืองหลวงสำคัญของอาณาจักรเขมรโบราณ มีโบราณสถานหรือที่ปัจจุบันถูกเรียกชื่อทั่วไปว่า “ปราสาท” อยู่เป็นจำนวนมาก และยังพบว่าลักษณะชื่อเฉพาะของปราสาทเหล่านี้เป็นชื่อที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับสิ่งต่างๆ โดยลักษณะชื่อเฉพาะที่พบมากที่สุดคือ ชื่อเฉพาะที่มีความหมายเกี่ยวกับภูมิศาสตร์ รองลงมาคือชื่อเฉพาะที่มีความหมายเกี่ยวกับบุคคลหรือชื่อบุคคล พืชพรรณ แหล่งน้ำ สิ่งก่อสร้าง อุปกรณ์หรือเครื่องมือเครื่องใช้ สิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือเทพเจ้า สัตว์ คำคุณศัพท์ ลักษณะอาการหรือการกระทำ บ้านเมือง ประเพณี พิธีกรรม อวัยวะในร่างกายมนุษย์หรือสัตว์ ทิศ จำนวนตัวเลข กาลเวลา สี ความสุข สวัสดี และความหมายอื่นๆ ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่าลักษณะชื่อเฉพาะของ “ปราสาท” ในจังหวัดเสียมเรียบ มีลักษณะที่หลายหลาย แต่ที่นิยมที่สุดคือ การใช้ลักษณะทางภูมิศาสตร์และสภาพแวดล้อมในบริเวณที่ตั้งปราสาทนั้นๆ มาตั้งเป็นชื่อของปราสาทหิน

เอกสารอ้างอิง

กังวล คัชชิ มา. “คํายืมบาลี สันสกฤตในภาษาเขมร.” วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาเขมร บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2548.

ปราณี กุลละวาณิชย์. ชื่อหมู่บ้านในมณฑลกวางสีและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ ไทย. กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2535.

ไพฑูรย์ ปิยะปกรณ์. “ภูมินามของหมู่บ้านชนบทในจังหวัดชัยภูมิ.” วารสารภูมิศาสตร์ 14, 3 (พฤศจิกายน 2532), 177-182.

ไพฑูรย์ ปิยะปกรณ์. “ภูมินามการตั้งถิ่นฐานหมู่บ้านชนบทในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: วิเคราะห์รูปแบบทาง ภูมิศาสตร์ของนามทั่วไป.” วารสารภูมิศาสตร์ 20, 3 (ธันวาคม 2538): 17-30.

ไพฑูรย์ พงศะบุตร. “คําประกอบชื่อภูมิประเทศที่บอกลักษณะภูมิประเทศของท้องถิ่นในประเทศไทย.” วารสารราชบัณฑิตยสถาน 13, 2 (มกราคม – มีนาคม 2531): 36-50.

ไพฑูรย์ พงศะบุตร. “การศึกษาความหมายและที่มาของคําบางคําที่เกี่ยวข้องกับภูมิศาสตร์ท้องถิ่นในประเทศ ไทย.” วารสารราชบัณฑิตยสถาน 15, 2 (มกราคม – มีนาคม 2533): 37-48.

วารุณี โอสถารมย์. “ประวัติและพัฒนาการเมืองเสียมเรียบ.” จุลสารไทยคดีศึกษาปีที่ 16, 2 (พฤศจิกายน 2542- มกราคม 2543): 7-26.

สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. สังคมวิทยาชนบท: วิธีการวิจัย ทฤษฏีและการเปลี่ยนแปลงในสังคมชนบทไทย. ขอนแก่น: ภาควิชาสังคมศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2528.

สุจริตลักษณ์ ดีผดุง. “ชื่อหมู่บ้านในจังหวัดนครปฐม.” วารสารภาษาและวัฒนธรรม. 19, 1 (มกราคม-มิถุนายน 2543): 51-76.

สุจริตลักษณ์ ดีผดุง. ชื่อหมู่บ้านในภูมิภาคตะวันตกของประเทศ ไทย: กาญจนบุรี นครปฐม ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ราชบุรี สุพรรณบุรี สมุทรสงคราม สมุทรสาคร. นครปฐม: สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนา ชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล, 2547.

สุธิวงศ์ พงศ์ ไพบูลย์, “ชื่อบ้านนามเมืองในภาคใต้,” ใน สารานุกรมวัฒนธรรมภาคใต้ พ.ศ. 2529 เล่ม 3: 982-985, กรุงเทพฯ: สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สงขลา, 2529.

สุวิไล เปรมศรีรัตน์ และสุขุมาวดี ขําหิรัญ. ชื่อหมู่บ้านของอําเภอเมืองสุรินทร์. นครปฐม: สถาบันวิจัยภาษา และวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยมหิดล, 2531.

อภิศักดิ์ โสมอินทร์. ภูมิศาสตร์ชนบท. มหาสารคาม: ภาควิชาภูมิศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม, 2522.

ภาษาต่างประเทศ

Aymonier, Étienne. Le Cambodge I: Le royaume actuel. Paris : Ernest leroux, 1900.

Aymonier, Étienne. Le Cambodge II: Les provinces siamoises. Paris: Ernest leroux, 1901.

Aymonier, Étienne. Le Cambodge III: Le groupe d’Angkor et l’histoire. Paris: Ernest leroux, 1904.

Boulbet, jean et Bruno Dagens. Les site archéologiques de la region du Bhnam Gulen (Phnom Kulen). Paris: Art asiatique, 1973.

Cunningham, Alexander. The Ancient Geography of India. Varanasi: Indological Book House, 1963.

Gupta, Parmanand. Geographical names in ancient Indian inscriptions. Delhi: Mayur Press, 1977.

Huffman, Franklin E. “Thai and Cambodia - A Case of Syntactic Borrowing?.” Journal of the Ameri-can Oriental Society 93, 4 (Oct. - Dec., 1973): 488-509.

Lewitz, Saveros. “La toponymie Khmère.” Bulletin de l’ École française d’ Extrême-Orient 53(2) (1967): 375-452.

Long Seam. Dictionnaire du Khmer ancien: D’ après les inscriptions du Cambodge du Vie.-VIIIe. Siècles. Phnom Penh: Phnom Penh Printing House, 2000.

Lunet de Lajonquère, E. Inventaire descriptif des monuments du Cambodge I. Paris: Ernest Leroux, 1902.

Lunet de Lajonquère, E. Inventaire descriptif des monuments du Cambodge II. Paris: Ernest Leroux, 1907.

Lunet de Lajonquère, E. Inventaire descriptif des monuments du Cambodge III. Paris: Ernest Leroux, 1911.

Martini, François. “De la signification de BA et ME affixes aux noms de monuments khmèrs.” Bul-letin de l’ École française d’ Extrême-Orient 44 (1951) : 201-209.

Pottier, Christophe. Carte archeologique de la region d'Angkor Zone Sud. Paris : Universite Paris III-Sorbonne Nouvelle Ufr Orient et Monde Arabe, 1999.

Pou, Saveros. “Les noms de monuments Khmers.” Bulletin de l’ École française d’ Extrême-Orient 78 (1991) : 203-225.

Pou, Saveros. “From Old Khmer Epigraphy to Popular Tradition : A Study in the Names of Cambodian Monuments.” In Southeast Asian Archaeology 1990 : Proceedings of the Third Confer-ence of the European Association of Southeast Asian Archaeologists, 7-24. Edited by Ian Glover. Hull: Centre for South-East Asian Studies, 1992.

Pou, Saveros. Dictionnaire vieux Khmer – Français-Anglais. Paris: Cedoreck, 1999.

Terry G. Jordan and Lester Rowntree. The Human Mosaic: A Thematic Introduction to Cultural Geography. Harper & Row : New York, 1976.

ดาวน์โหลด

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ