อุปนยนะ: พิธีกรรมของเส้นด้ายกับความเชื่อในคัมภีร์พระเวทและสังคมไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาพิธีกรรมอุปนยนะในพระเวท และ 2) เพื่อศึกษาพิธีกรรมของเส้นด้ายที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อในพระเวทและสังคมไทย จากการศึกษาพบว่า อุปนยนะ เป็นพิธีกรรมของเส้นด้ายหรือการคล้องด้ายศักดิ์สิทธิ์ให้แก่เด็กในช่วงเริ่มต้นของการเรียนเพื่อส่งมอบเด็ก 3 วรรณะให้แก่ครูเพื่อรับเอาความรู้หลายอย่างจากครู พิธีกรรมนี้ถือกำเนิดขึ้นจากยุคพระเวทจนถึงปัจจุบัน พิธีกรรมนี้มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “ยัชโญปวีต” สีของเส้นด้ายแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับวรรณะและเทพเจ้าของพวกเขา พิธีกรรมเส้นด้ายในสังคมไทยแตกต่างจากพระเวท เส้นด้ายตามความเชื่อของคนไทยมี 2 ชนิดคือ 1) สายสิญจน์ มี 2 สี ได้แก่ สีขาวและคละสี เส้นด้ายทั้งสองสีนี้ใช้ในพิธีกรรมที่เป็นมงคลเท่านั้น และ 2) สายโยง ใช้ในงานศพเท่านั้น คนไทยทุกกลุ่มสามารถใช้ด้ายมงคลได้ทุกประเภท ไม่จำกัดสีเหมือนกับคนอินเดีย แม้ว่าทั้งสองชาติจะมีความเชื่อแตกต่างกัน แต่ก็ยังใช้เส้นด้ายเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความมั่นคงและความเป็นเอกภาพให้แก่คนในสังคมได้ ดังนั้น เส้นด้ายตามแนวคิดของพระเวทและคนไทยถือว่าเป็นสัญลักษณ์ที่มีความหมายของทั้งสองวัฒนธรรมซึ่งสามารถเชื่อมโยงและสร้างเอกภาพในความหลากหลายของทั้งสองประเทศได้อย่างสมบูรณ์