รูปแบบและแรงบันดาลใจทางศิลปกรรมของศาลเจ้าแม่ทับทิม ตำบลช้างคลาน อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

ศาลเจ้าแม่ทับทิม ตำบลช้างคลาน เป็นศาลเจ้าจีนที่เก่าแก่และมีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของเมืองเชียงใหม่ ภายใต้การอุปถัมภ์ของสมาคมใหหนำเชียงใหม่ ซึ่งเป็นสมาคมของชาวไทยเชื้อสายจีนไหหลำในจังหวัดเชียงใหม่ งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบงานสถาปัตยกรรมในศาลเจ้า รวมถึงคติแนวคิด และแรงบันดาลใจในการสร้างศาลเจ้าของชาวไทยเชื้อสายจีนไหหลำในเมืองเชียงใหม่ จากการศึกษาพบว่า ชาวจีนไหหลำมีการสร้างสรรค์งานศิลปกรรมในรูปแบบของตนเองที่เรียกว่า สถาปัตยกรรมกว๋างฝู่บนเกาะไหหลำ ซึ่งมีเอกลักษณ์แตกต่างจากงานศิลปกรรมของชาวจีนกลุ่มอื่นในบริเวณใกล้เคียง อาทิ ชาวจีนกวางตุ้ง ฮากกา และแต้จิ๋ว ลักษณะรูปแบบสถาปัตยกรรมของชาวจีนไหหลำบางส่วนได้ถูกถ่ายทอดมาสู่ศาลเจ้าแม่ทับทิมที่เชียงใหม่แห่งนี้ด้วย อย่างไรก็ตาม ยังมีการผสมผสานการก่อสร้างด้วยเทคนิคสมัยใหม่ และการตกแต่งที่มีอิทธิพลของชาวจีนกลุ่มอื่นด้วย ศาลเจ้าแห่งนี้จึงแสดงออกถึงงานศิลปกรรมของชาวจีนไหหลำ พร้อมกับการผสมผสานทางด้านเทคนิคและรูปแบบงานศิลปกรรมของชาวจีนกลุ่มอื่น รวมถึงความคลี่คลายทางด้านรูปแบบ ซึ่งสอดคล้องกับลักษณะงานสถาปัตยกรรมศาลเจ้าจีนแห่งอื่นในเมืองเชียงใหม่ที่สร้างขึ้นในห้วงเวลาเดียวกัน