การบูรณะและอนุรักษ์ศิลปกรรมกระจกเกรียบประดับพุทธบัลลังก์พระศรีศากยมุนีในพระวิหารหลวงวัดสุทัศนเทพวราราม

ผู้แต่ง

  • รัชพล เต๋จ๊ะยา นักศึกษาระดับปริญญาเอก สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร. อีเมล: tajaya_r@su.ac.th

คำสำคัญ:

กระจกเกรียบ, พุทธบัลลังก์พระศรีศากยมุนี, วัดสุทัศนเทพวราราม

บทคัดย่อ

การบูรณะและอนุรักษ์ศิลปกรรมกระจกเกรียบประดับพุทธบัลลังก์พระศรีศากยมุนีในพระวิหารหลวงวัดสุทัศนเทพวราราม เป็นการบูรณาการทางด้านประวัติศาสตร์ ศิลปกรรมศาสตร์ ในเรื่องรูปแบบและงานช่าง ร่วมกับด้านวิทยาศาสตร์ในเรื่องการวิเคราะห์องค์ประกอบของกระจกเกรียบเพื่อเป็นต้นแบบการประดิษฐ์ เริ่มต้นด้วยการศึกษาสภาพทั่วไปก่อนการบูรณะพุทธบัลลังก์พระศรีศากยมุนี วางแนวทางการอนุรักษ์ โดยใช้รูปแบบลายกระจกดั้งเดิมในการบูรณะ และอนุรักษ์กระจกเก่าให้คงสภาพเดิมมากที่สุด วัสดุในการบูรณะจะใช้กระจกเกรียบที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่โดยใช้องค์ประกอบวัตถุธาตุในตัวอย่างกระจกเก่าเป็นต้นแบบในการผลิต และวัสดุยึดติดกระจกเกรียบจะใช้เทือกรักตามอย่างวิธีโบราณ เมื่อเปรียบเทียบจากการนำไปใช้ในงานบูรณะแล้ว มีความใกล้เคียงกลมกลืนกับกระจกเกรียบโบราณของเดิมที่ฐานพุทธบัลลังก์ โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานความถูกต้องทางด้านรูปแบบศิลปกรรม และด้านกรรมวิธีการอนุรักษ์ อีกทั้งคำนึงถึงคุณค่าและความสำคัญทางด้านวัสดุศาสตร์

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร, 2525. สมุดภาพสถาปัตยกรรมกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์กราฟิคอาร์ต.

เกรียงศักดิ์ โชติชูสกุล, 2525. งานประดับกระจกเกรียบ ศิลปวัฒนธรรมไทย เล่ม 6 จัดพิมพ์เนื่องในโอกาส

สมโภชกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

พระครูวิจิตรการโกศล (สงัด ญาณพโล), 2516. ประวัติวัดสุทัศนเทพวราราม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ศิวพร.

พิศุทธิ์ ดารารัตน์, 2542. โครงการศึกษาและทดลองทำกระจกเกรียบสนับสนุนสำนักพระราชวัง.

กรุงเทพฯ: กรมวิทยาศาสตร์ทหารบก.

วรรณิภา ณ สงขลา, 2531. การอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังพระวิหารหลวง วัดสุทัศน์เทพวราราม.

กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

วันวิสาข์ ธรรมานนท์, 2555. “หลักฐานทางโบราณคดีในประเทศไทยที่แสดงความสัมพันธ์ทางการค้ากับเอเชีย

ตะวันตก ก่อนพุทธศตวรรษที่ 16.” วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ศักดิ์ชัย สายสิงห์, 2551. งานช่าง สมัยพระนั่งเกล้าฯ. กรุงเทพฯ: มติชน.

____________, 2556. พุทธศิลป์สมัยรัตนโกสินทร์: พัฒนาการของช่างและแนวคิดที่ปรับเปลี่ยน.

กรุงเทพฯ : เมืองโบราณ.

แสงสูรย์ ลดาวัลย์, 2521. พระมหาปราสาทและพระราชมณเฑียรสถานในพระบรมมหาราชวัง.

กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์พระจันทร์.

จดหมายเหตุ

“จดหมายเหตุของกรมโยธาธิการ รัชกาลที่ 5.”, 2436. อักษรไทย. ภาษาไทย. ไมโครฟิล์ม. เลขที่ ผธ. 8 การซ่อมสร้าง. หอจดหมายเหตุแห่งชาติ.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-12-27

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ