การศึกษาเชิงประวัติของคำว่า “เรียน”

ผู้แต่ง

  • ศักดิธัช ฉมามหัทธนา นิสิตระดับปริญญาโท สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อีเมล: ajarncham@outlook.com
  • ดร.เมธาวี ยุทธพงษ์ธาดา *ผู้ช่วยศาสตราจารย์ประจำภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อีเมล: methawee.y@ku.th
  • ดร.โกวิทย์ พิมพวง มรองศาสตราจารย์ประจำภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อีเมล: fhumkwp@ku.ac.th

คำสำคัญ:

ภาษาศาสตร์เชิงประวัติ, การเปลี่ยนแปลงภาษา, เรียน

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์หน้าที่และความหมายของคำว่า “เรียน” โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรตั้งแต่สมัยสุโขทัยจนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2562) ผลการศึกษาพบว่า คำว่า “เรียน” มีหน้าที่ทั้งหมด 6 หน้าที่ ได้แก่ 1. สกรรมกริยา ปรากฏตั้งแต่สมัยสุโขทัย 2. อกรรมกริยา ปรากฏตั้งแต่สมัยอยุธยา-ธนบุรี 3. ส่วนประกอบคำนามประสม และ 4. หน่วยฐานของอาการนาม ปรากฏตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1-3 5. ส่วนประกอบคำวิเศษณ์ ปรากฏตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4-6 และลำดับสุดท้าย 6. คำช่วยแสดงความสุภาพ ปรากฏในสมัยรัชกาลที่ 7-ปัจจุบัน (พ.ศ. 2562) ส่วนในด้านความหมาย คำว่า “เรียน” มีความหมายทั้งหมด 2 ความหมาย ได้แก่ 1. “รับความรู้” และ 2. “บอก” ซึ่งพัฒนาการของคำว่า “เรียน” นี้เริ่มปรากฏชัดเจนในสมัยรัชกาลที่ 4-6 โดยได้รับอิทธิพลมาจากความหมายต้นแบบของคำว่า “เรียน” วิถีชีวิต และวัฒนธรรมของผู้คนในอดีต

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร, 2548. ประชุมจารึก ภาคที่ 8 จารึกสุโขทัย. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).

กรองกานต์ รอดพันธ์, 2555. ““ถึง”: การศึกษาเชิงประวัติ.” วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, 2463. พระราชพิธีสิบสองเดือน พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ไทย.

เฉลิมพลทิฆังพร, พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า, 2505. จดหมายหลวงอุดมสมบัติ. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัดศิวพร.

ชนินธร วิริยะพันธ์, 2533. “รูปแบบคำขึ้นต้นจดหมายส่วนตัวในภาษาไทย: การศึกษาเชิงภาษาศาสตร์สังคม.” วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บุญเตือน ศรีวรพจน์ (บรรณาธิการ), 2545. ปูมราชธรรม : เอกสารสมัยอยุธยา จากหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส. กรุงเทพฯ: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

พุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, พระบาทสมเด็จพระ, 2505. กฎหมายตราสามดวง เล่ม 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภา.

ภาควิชาภาษาศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ม.ป.ป. คลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติ (Thai National Corpus). ค้นเมื่อ 15 มกราคม 2565, จาก http://www.arts.chula.ac.th/ling/tnc/.

เมธาวี ยุทธพงษ์ธาดา, 2549. โครงการนโยบายการสอนภาษาต่างประเทศของไทยตั้งแต่สมัยสุโขทัยจนถึงปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: โครงการนโยบายการสอนภาษาต่างประเทศของไทย สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

ราชบัณฑิตยสถาน, 2556. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: บริษัท นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์ จำกัด.

วิจินตน์ ภาณุพงศ์, 2531. “หน่วยที่ 9 ไวยากรณ์โครงสร้าง : หมวดคำ.” ใน เอกสารการสอนชุดวิชา ภาษาไทย 3 หน่วยที่ 7-15 (หน้า 89-126). พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

วิไลวรรณ ขนิษฐานันท์, 2527. “ข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับการแสดงความสุภาพในภาษาไทยกรุงเทพฯ.” ใน สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (บรรณาธิการ), ภาษาไทยกับสังคมไทย (หน้า 26-52). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ประกายพรึก.

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, ม.ป.ป. หนังสือออกญาไชยาเมืองตะนาวศรี. ค้นเมื่อ 8 ธันวาคม 2564, จาก https://db.sac.or.th/inscriptions/inscribe/detail/1179.

สุรีเนตร จรัสจรุงเกียรติ, 2551. ““ยัง”: การศึกษาเชิงประวัติ.” วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2560. พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ทั่วไป) ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.

สำนักนายกรัฐมนตรี, 2555. “การแก้ไขเพิ่มเติมภาคผนวก 2 ท้ายระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ พ.ศ. 2526.” หนังสือสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ นร 0106/ว 913 ลงวันที่ 5 พฤษภาคม 2555.

ห้องสมุดวชิรญาณ, ม.ป.ป. ความพยาบาท. ค้นเมื่อ 11 มกราคม 2565, จาก https://vajirayana.org/ความพยาบาท.

_______, ม.ป.ป. ชิดก๊กไซ่ฮั่น. ค้นเมื่อ 11 มกราคม 2565, จาก https://vajirayana.org/ชิดก๊กไซ่ฮั่น.

_______, ม.ป.ป. ราชาธิราช. ค้นเมื่อ 10 มกราคม 2565, จาก https://vajirayana.org/ราชาธิราช.

อุปกิตศิลปสาร, พระยา, 2539. หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.

อุไรศรี วรศะริน, 2553. ร่องรอยภาษาเขมรในภาษาไทย. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ.

Twitter, ม.ป.ป. Twitter. ค้นเมื่อ 20 ธันวาคม 2564, จาก https://twitter.com/explore.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-06-29

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ