ศิลปกรรมในหมู่พระมหามณเฑียรกับคติจักรวาลวิทยาโบราณและพระมหากษัตริย์
คำสำคัญ:
หมู่พระมหามณเฑียร, พระมหากษัตริย์, พระราชพิธี, ราชสำนัก, ศิลปกรรมบทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของศิลปกรรมในหมู่พระมหามณเฑียรที่มีความเชื่อมโยงกับคติจักรวาลวิทยาอย่างโบราณ และคติความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ โดยสะท้อนผ่านศิลปกรรมต่าง ๆ ได้แก่ นามของพระที่นั่งและการยกระดับความสูง การเขียนจิตรกรรมประดับฝาผนังภายในพระที่นั่งองค์ต่าง ๆ พระราชบัลลังก์ และการประดับประติมากรรมเกี่ยวกับเทวดา ศิลปกรรมเหล่านี้ทำหน้าที่ถ่ายทอดแนวความคิดและความหมายที่ส่งเสริมความศักดิ์สิทธิ์แห่งองค์พระมหากษัตริย์ที่มีมาแต่โบราณให้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น ซึ่งจะเป็นประโยชน์สำคัญเนื่องจากหมู่พระมหามณเฑียรเป็นมณฑลในการประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ตลอดจนพระราชพิธีสำคัญอื่นในราชสำนักซึ่งล้วนแต่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ทั้งสิ้น
เอกสารอ้างอิง
จตุพร ศิริสัมพันธ์ และคณะ, 2545. ตำราช้างฉบับรัชกาลที่ 1. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
จุลทัศน์ พยาฆรานนท์, 2554. หมู่พระมหามณเฑียร. กรุงเทพฯ: ฝ่ายประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ สำนักพระราชวัง.
ณัฏฐภัทร จันทวิช, 2539. ช้างต้น สัตว์มงคลแห่งพระจักรพรรดิ์ เล่ม 2. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร ร่วมกับ บริษัทคาร์ลสเบอร์ก บริวเวอรี่ (ประเทศไทย).
นภาพร เล้าสินวัฒนา, 2549. การเสด็จขึ้นครองราชย์: พระราชพิธี คติ ความหมาย และสัญลักษณ์แห่ง "สมมติเทวราช". กรุงเทพฯ: มิวเซียมเพรส.
นิยะดา ทาสุคนธ์, 2535. ตำราภาพเทวรูปและเทวดานพเคราะห์. กรุงเทพฯ: กองหอสมุดแห่งชาติ.
แน่งน้อย ศักดิ์ศรี, ม.ร.ว. และคณะ, 2531. สถาปัตยกรรมพระบรมมหาราชวัง. กรุงเทพฯ: สำนักราชเลขาธิการ.
ราชบัณฑิตยสถาน, 2511. ตำนานวัตถุสถานต่าง ๆ ที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนา. พระนคร: บริษัทประชาช่าง.
แสงสูรย์ ลดาวัลย์, ม.ร.ว., 2519. พระมหาปราสาทและพระราชมณเฑียรสถานในพระบรมมหาราชวัง. กรุงเทพฯ: สำนักพระราชวัง.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 ดำรงวิชาการ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน