กลวิธีนำเสนอภาพลักษณ์ของพระมหากษัตริย์: กรณีศึกษาภาพพจน์ในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับหมอบรัดเล ตอน แผ่นดินสมเด็จพระนเรศวรเป็นเจ้า
คำสำคัญ:
ภาพลักษณ์, ภาพพจน์, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา, หมอบรัดเลบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีการนำเสนอภาพลักษณ์ของพระมหากษัตริย์ในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับหมอบรัดเล ตอน แผ่นดินสมเด็จพระนเรศวรเป็นเจ้า โดยมุ่งพิจารณาที่การใช้ภาพพจน์ ผลการศึกษาพบว่า มีการใช้ภาพพจน์อุปมา นามนัย อติพจน์ ปฏิปุจฉา อุปลักษณ์ การอ้างถึง อวพจน์ และสมมติภาวะ เพื่อนำเสนอภาพลักษณ์ของพระมหากษัตริย์ 5 ลักษณะ ได้แก่ ผู้ทรงเปี่ยมด้วยบุญบารมี ผู้ทรงพระปรีชาชาญการศึก ผู้นำที่ทรงเปี่ยมด้วยอำนาจ ผู้ทรงกล้าหาญ และผู้ทรงแผ่พระบรมโพธิสมภารเป็นที่พึ่ง ภาพลักษณ์ดังกล่าวมุ่งให้ผู้อ่านเกิดความเชื่อมั่นศรัทธาต่อความยิ่งใหญ่ของชาติมาช้านาน
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร, 2549. พระราชพงสาวดารกรุงสรีอยุทธยา ฉบับความสมเด็ดกรมพระปรมานุชิตชิโนรส
เล่มหนึ่ง. กรุงเทพฯ: คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน.
กรรณิการ์ สารทปรุง, 2541. ราชาธิราช สามก๊ก และไซ่ฮั่น: โลกทัศน์ชนชั้นนำไทย. ชาญวิทย์ เกษตรศิริ
และ กาญจนี ละอองศรี (บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กฤษณะ นาคประสงค์, 2546. “การสื่อสารการเมืองของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช.” วิทยานิพนธ์ปริญญานิเทศศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวาทวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดวงมน จิตร์จำนงค์, 2541. สุนทรียภาพในภาษาไทย. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: ศยาม.
นิธิ เอียวศรีวงศ์, 2523. ประวัติศาสตร์รัตนโกสินทร์ในพระราชพงศาวดารอยุธยา. กรุงเทพฯ: บรรณกิจ.
นิยะดา เหล่าสุนทร, 2555. ไตรภูมิโลกวินิจฉยกถา สำนวนที่ 1. กรุงเทพฯ: ลายคำ.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2558. พระธาตุและพระบรมสารีริกธาตุกับคนไทย. ค้นเมื่อ
ตุลาคม 2565, จาก https://www.mcu.ac.th/article/detail/14214.
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2539. พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม 3 ภาค 4.
กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
มารศรี สอทิพย์, 2551. “เรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับสมเด็จพระนเรศวรมหาราช: กลวิธีการเล่าเรื่อง
กับการสร้างภาพลักษณ์.” วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาภาษาไทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ยุวพาส์ ชัยศิลป์วัฒนา, 2552. ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวรรณคดี. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย
ธรรมศาสตร์.
ราชบัณฑิตยสถาน, 2552. พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรมไทย. กรุงเทพฯ: ยูเนี่ยน อุลตร้าไวโอเร็ต.
_____________, 2556. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2544: เฉลิมพระเกียรติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2544. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
รุ่งภัสสรณ์ ศรัทธาธนพัฒน์, 2563. “ภาพพจน์: กลวิธีการใช้ภาษาในพระราชนิพนธ์ร้อยกรองในรัชกาลที่ 3.”
กาสะลองคำ 14 (1): 47-56.
วัฒนชัย หมั่นยิ่ง, 2555. “การศึกษาเชิงวิเคราะห์และเปรียบเทียบร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดกกับมหาเวสสันดรชาดกภาษาเขมร ฉบับพุทธศาสนบัณฑิตย์.” วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาภาษาไทย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วิภา กงกะนันทน์, 2533. วรรณคดีศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
วีรยุทธ ปัญญา และ เปรมวิทย์ วิวัฒนเศรษฐ์, 2560. “โวหารภาพพจนที่ปรากฏในบทละครนอกพระราช
นิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหลานภาลัย.” วารสารศึกษาศาสตร์ ฉบับวิจัยบัณฑิตศึกษา
มหาวิทยาลัยขอนแก่น 11 (2): 197-204.
วุฒิชัย ศรีจรูญ, 2563. “โลกทัศน์จากภาพพจน์ในวรรณคดีประเภทกลอนบทละครในสมัยรัตนโกสินทร์
ตอนต้น.” วารสารมนุษยศาสตร์ ฉบับบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยรามคำแหง 9 (2): 16-36.
ศานติ ภักดีคำ, 2561. ประวัติศาสตร์อยุธยาจากพระราชพงศาวดาร พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา
ฉบับปลีกและฉบับความย่อ. กรุงเทพฯ: สมาคมประวัติศาสตร์ในพระบรมราชูปถัมภ์ฯ.
ศิริพร เศรษฐพฤทธิ์, 2551. “ลักษณะเด่นของมหาชาติกลอนเทศน์สำนวนเจ้าพระยาพระคลัง (หน).”
วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สว่าง ไชยสงค์, 2538. “การศึกษาภาพพจน์ในวรรณคดีพระปฐมสมโพธิกถา.” วิทยานิพนธ์การศึกษา
มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2554. เงื้อม. ค้นเมื่อ 11 ตุลาคม 2565, จาก http://legacy.orst.go.th/?
knowledges=เงื้อม-๒๙-มีนาคม-๒๕๕๔.
สายชล วรรณรัตน์, 2524. “พุทธศาสนากับแนวความคิดทางการเมืองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (พ.ศ. 2325-2352).” วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุจิตรา จงสถิตวัฒนา, 2549. เจิมจันทน์กังสดาล ภาษาวรรณศิลป์ในวรรณคดีไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2.
กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวรรณี ทองรอด และ อรอุษา สุวรรณประเทศ, 2559. “ภาพพจนเกี่ยวกับ ‘ทอง’ ที่ปรากฏในวรรณคดีไทย.”
Life Sciences and Environment Journal 17 (2): 305-313.
อรรถพร ดีที่สุด, 2557. “กลวิธีการใช้ภาพพจน์ในกุมารคำฉันท์.” วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัย
นเรศวร 11 (2): 117-132.
อรอุษา สุวรรณประเทศ, 2551. “สมเด็จพระนเรศวรมหาราช: พลังขับเคลื่อนเบื้องหลังอำนาจประชาชาติ.” วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาคติชนวิทยา มหาวิทยาลัยนเรศวร.
อัญชนา พิลาดี และคณะ, 2562. “การใช้โวหารภาพพจน์ในวรรณคดีเรื่อง “อิเหนา” บทพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 2.” วารสารปัญญา 26 (1): 14-27.
อุบลศรี อรรถพันธุ์, 2524ก. “พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาฉบับตัวเขียน.” วารสารอักษรศาสตร์
มหาวิทยาลัยศิลปากร 4 (1): 66-83.
_______, 2524ข. “การชำระพระราชพงศาวดารในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก.” วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 ดำรงวิชาการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน
