ความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างปัตตานีและญี่ปุ่นในช่วงศตวรรษที่ 16-18: การศึกษาผ่านเครื่องถ้วย

บทคัดย่อ

ปัตตานีเป็นเมืองท่าหนึ่งเกิดขึ้นในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 15 มีความสำคัญในฐานะเป็นสถานีการค้าซึ่งมีสินค้าหลากหลายชนิดที่ตลาดต้องการ ดึงดูดให้พ่อค้านานาชาติเข้ามาค้าขายยังสถานที่แห่งนี้ ความสัมพันธ์ทางการค้าที่ปรากฏผ่านหลักฐานประเภทเอกสารแสดงให้เห็นว่า ญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในคู่ค้าสำคัญของปัตตานี เริ่มตั้งแต่การติดต่อผ่านริวกิวไปจนถึงการติดต่อผ่านจีนและดัตช์ กระทั่งถึงช่วงเวลาที่ญี่ปุ่นประกาศปิดประเทศ    อย่างไรก็ดี หลักฐานทางโบราณคดีเป็นหลักฐานประเภทหนึ่งซึ่งแสดงถึงความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศ และโบราณวัตถุที่ยังคงเหลือสภาพให้ศึกษาก็คือ ภาชนะดินเผา บทความนี้มีวัตถุประสงค์คือ ใช้หลักฐานทางโบราณคดีที่เหลืออยู่ศึกษาร่วมกับข้อมูลเอกสารประวัติศาสตร์ เพื่อวิเคราะห์ถึงช่วงเวลาในการค้าเครื่องถ้วยญี่ปุ่นในปัตตานี รวมไปถึงค้นหาผู้นำเข้าและกลุ่มผู้บริโภคอีกด้วย  

ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มกบฏเจิ้ง เฉิงกงเป็นผู้นำเครื่องถ้วยญี่ปุ่นเข้ามาขายที่ปัตตานีในช่วงแรก แต่เมื่อกลุ่มกบฏนี้ถูกปราบปราม พ่อค้าชาวจีนจึงเป็นผู้ที่นำเข้าต่อมา ทั้งนี้ระยะเวลาทั้งหมดในการค้าขายเครื่องถ้วยอยู่ในกลางคริสต์ศตวรรษที่ 17 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 18 และสันนิษฐานว่าผู้บริโภคเครื่องถ้วยญี่ปุ่นหลัก คือ ชาวจีนที่ตั้งรกรากอยู่ในปัตตานีนั่นเอง