พระพุทธรูปดอกไม้ในอำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่: รูปแบบและจารึก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์รูปแบบและจารึกที่ฐานของพระพุทธรูปดอกไม้ในอำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ สรุปผลการศึกษาดังนี้ รูปแบบพระพุทธรูปดอกไม้แบ่งได้เป็นพระพุทธรูปยืนกับนั่ง โดยพระพุทธรูปยืนที่แสดงวัตถุทรงกลมในพระหัตถ์ อาจหมายถึงพระพุทธรูปปางรับผลสมอตามคติเถรวาท หรือพระไภษัชยคุรุตามคติมหายาน ส่วนพระพุทธรูปนั่ง ทรงเครื่อง พบ 2 ลักษณะ คือ สวมมงกุฎทรงสูง และสวมมงกุฎทรงเตี้ย โดยพบทั้งที่สวมฉลองพระองค์แขนยาวและแขนสั้น สำหรับพระพุทธรูปนั่ง ไม่ทรงเครื่อง แสดงความโดดเด่นด้วยจีวรที่ดึงมาปิดอังสาขวาเป็นรูปครึ่งวงกลมและการซ้อนกันของชายจีวรบนอังสาซ้าย นอกจากนี้ยังพบเป็นพระสาวกที่มีนัยหมายถึงพระอุปคุตและพระบัวเข็ม สำหรับจารึกที่ฐาน จารึกด้วยอักษร 3 ประเภท คือ อักษรธรรมล้านนา อักษรไทใหญ่ และอักษรพม่า โดย พ.ศ. ที่เก่าที่สุดในจารึก คือ พ.ศ. 2438 ที่พบมากที่สุด คือ พ.ศ. 2470 ที่พบใหม่ที่สุด คือ พ.ศ. 2478 จารึกทั้งหมดอยู่ในสมัยครูบาหบุ่นเจ้าบุญจุ่ม (บุญชุ่ม) สิริวิชโย ปกครองวัดป่าตุ้มดอน อันเป็นช่วงก่อนและหลังการสร้างวิหาร พระพุทธรูปทั้งหมดนำเข้ามาจากประเทศพม่า โดยพ่อค้าวัวต่าง ในพุทธศตวรรษที่ 25 โดยจารึกมีเนื้อหาแสดงถึงคติความเชื่อเกี่ยวกับอายุพระพุทธศาสนา และความปรารถนาความสุข โดยมีพระนิพพานเป็นเป้าหมายสูงสุด