เจดีย์ทรงปราสาทห้ายอดภายในระเบียงคดวัดพระบรมธาตุนครศรีธรรมราช : สายสัมพันธ์กับพระบรมธาตุนครศรีธรรมราช พระบรมธาตุไชยา และเจดีย์เพิ่มมุมศิลปะอยุธยา
คำสำคัญ:
เจดีย์ทรงปราสาทห้ายอด, วัดพระบรมธาตุนครศรีธรรมราช, พระบรมธาตุไชยา, เจดีย์เพิ่มมุมศิลปะอยุธยาบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบของเจดีย์ทรงปราสาทห้ายอดภายในระเบียงคดวัดพระบรมธาตุนครศรีธรรมราชและการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้านรูปแบบกับพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช พระบรมธาตุไชยา และกลุ่มเจดีย์แบบเพิ่มมุมในอยุธยา ซึ่งผลการศึกษาพบว่า เจดีย์ทรงปราสาทห้ายอดองค์นี้มีรูปแบบสำคัญเกี่ยวข้องกับพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช
พระบรมธาตุไชยา และกลุ่มเจดีย์เพิ่มมุมในอยุธยา โดยใช้วิธีการวิเคราะห์พัฒนาการทางรูปแบบร่วมกับตำแหน่งที่ตั้ง การขุดค้นทางโบราณคดี และองค์ประกอบแวดล้อม ซึ่งแสดงให้เห็นการผสมผสานระหว่างอิทธิพลของศิลปะอยุธยากับศิลปะท้องถิ่นได้อย่างมีเอกลักษณ์ ในด้านของการกำหนดอายุพบว่าควรมีอายุอยู่ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 21 ถึงต้นพุทธศตวรรษที่ 22 อีกทั้งเจดีย์องค์นี้น่าจะเป็นแรงบันดาลใจสำคัญทางรูปแบบให้กับเจดีย์ทรงปราสาทห้ายอดภายนอกระเบียงคดในวัดเดียวกันด้วย
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กมลทิพย์ ธรรมกีระติ, 2550. “ความสัมพันธ์ระหว่างเมืองนครศรีธรรมราชกับอยุธยา ตั้งแต่พุทธ ศตวรรษที่ 21 ถึง ต้นพุทธศตวรรษที่ 24.” วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตร
มหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ภาควิชาประวัติศาสตร์
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
เชน เพชรรัตน์, 2563. “ศิลปกรรมเนื่องในพุทธศาสนาในจังหวัดสงขลา ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 20- 25.” วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ ภาควิชา ประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา และ นริศรานุวัดติวงศ์, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยา, 2505. สาส์นสมเด็จ เล่ม 3. พระนคร: โรงพิมพ์คุรุสภา.
ประภัสสร์ ชูวิเชียร, 2547. “พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช กับการวิเคราะห์ด้านประวัติศาสตร์ศิลปะ.” วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม 1, 2516. กรุงเทพฯ: คลังวิทยา.
ภาณุวัฒน์ เอื้อสามาลย์, 2561. การขุดค้นโบราณคดี ณ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร นครศรีธรรมราช. นครศรีธรรมราช: อักษรการพิมพ์. กรมศิลปากร และจังหวัด นครศรีธรรมราช โดยคณะกรรมการฝ่ายวิชาการ ในคณะกรรมการนำเสนอวัดพระมหาธาตุ วรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อขึ้นบัญชีเป็นมรดกโลก.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์, 2555-2556. เจดีย์ในประเทศไทย: แนวคิด คติการสร้าง พัฒนาการทางรูปแบบ และการวิเคราะห์ทางประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ: รายงานการวิจัยได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากสถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยศิลปากร ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2555-2556.
สันติ เล็กสุขุม, 2529. เจดีย์เพิ่มมุม เจดีย์ย่อมุม สมัยอยุธยา. กรุงเทพฯ: มูลนิธิ เจมส์ ทอมป์สัน.
เสนอ นิลเดช, 2539. ศิลปะสถาปัตยกรรมล้านนา. กรุงเทพฯ: ด่านสุทธาการพิมพ์.
ภาษาต่างประเทศ
Claeys J.Y., 1931. “L’archéologie du Siam.” Bulletin de l’Ecole Française d’Extrême Orient 31 (3/4): 361–697.
Diskul S., M.C., n.d. Art in Thailand: A brief history. Bangkok: Amarin Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 ดำรงวิชาการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน
