บทเสนอการตีความแนวคิดอิสลามสันติภาพจากชีวประวัติของศาสดามุฮัมมัด: ศึกษาการขับเคลื่อนทางสังคมตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นการเผยแผ่ศาสนาอิสลามในเมืองมักกะฮ์จนถึงการอพยพไปเมืองมะดีนะฮ์

ผู้แต่ง

  • ลุฏฟี หะยีบือราเฮ็ง นักศึกษาระดับปริญญาโท สาขาวิชาความขัดแย้งและสันติศึกษา สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่. อีเมล: lutfee.hayibueraheng@gmail.com
  • ดร.สามารถ ทองเฝือ รองศาสตราจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี. อีเมล thongfhua@gmail.com

คำสำคัญ:

สันติภาพ, ศาสดามุฮัมมัด, การขับเคลื่อนสังคม, สันติวิธี, ความรุนแรง

บทคัดย่อ

งานศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดอิสลามกับสันติภาพจากเหตุการณ์การขับเคลื่อนทางสังคมของศาสดามุฮัมมัดตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นเผยแผ่ศาสนาอิสลามในเมืองมักกะฮ์จนถึงการอพยพไปเมืองมะดีนะฮ์ โดยมุ่งศึกษาเป้าหมายและวิธีการของการขับเคลื่อนทางสังคมเพื่อต่อยอดขยายพรมแดนทางความรู้ของสาขาวิชาสันติศึกษา งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการเก็บข้อมูลเชิงเอกสารและการสัมภาษณ์ ต่อด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการเชิงอุปนัย แล้วจึงสังเคราะห์เป็นแนวคิดอิสลามสันติภาพ ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดอิสลามสันติภาพสามารถอธิบายผ่านภาวะแห่งสันติจากเป้าหมายและภาวะแห่งสันติจากวิธีการ ภาวะแห่งสันติจากเป้าหมายประกอบด้วย 1) สันติภาวะในมุมมองของอิสลามแบ่งออกเป็นสันติภาวะเชิงสัมบูรณ์และสันติภาวะเชิงสัมพัทธ์ 2) ความเป็นไปของสันติภาวะเชิงสัมบูรณ์และสันติภาวะเชิงสัมพัทธ์ล้วนถูกกำหนดโดยความประพฤติของมนุษย์ทั้งสิ้น และ 3) ข้อเสนอของอิสลามที่มีต่อสันติภาวะเชิงสัมพัทธ์นั้นวางอยู่บนหลักคิด 6 ประการได้แก่ การจำนนต่อพระเจ้า การปฏิบัติตามศาสดามุฮัมมัด ผลตอบแทนในโลกหน้า ศีลธรรมที่เคร่งครัด ความเป็นหนึ่งเดียวกันระหว่างมุสลิม และการรักษาสิทธิของประชากรโลกในฐานะเครือญาติ ส่วนสันติภาพจากวิธีการประกอบด้วย 1) การดำเนินการบนเป้าหมายที่ถูกต้องเสมอ 2) การดำเนินการตามวิธีการที่ถูกรองรับโดยศาสนา

เอกสารอ้างอิง

Appleby, Scott. (2000). The ambivalence of the sacred: religion, violence, and reconciliation. Lanham, MD: Rowman and Littlefield Publishers.

กูเลน, เอ็ม ฟัตฮุลลอฮฺ. (2014). วิเคราะห์ชีวิตของท่านศาสดา ศานทูตของพระเจ้า ศาสดามุฮัมมัด (แปลโดย บรรจง บินกาซัน). คลิฟตัน: ทูราบุ๊คส์.

คานดะฮฺละวีย์, เมาลานามูฮำหมัดยูซุฟ (2556) ฮะยาตุซศอฮาบะฮฺ เล่มที่ 1 (เมาลานาอับบาส บิน อับดุลกะรีม ยูซูฟี, แปล). พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพ: อีสเทิร์น.

โชคชัย วงษ์ตานี, 2566. อาจารย์ประจำสถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. สัมภาษณ์, 28 มีนาคม.

ซุฟอัม อุษมาน, 2565. ประธานฝ่ายส่งเสริมเรียนรู้อิสลาม สถาบันอัสสลาม และที่ปรึกษาบรรณาธิการ เว็บไซต์ IslamHouse ภาษาไทย. สัมภาษณ์, 2 กุมภาพันธ์.

ไพศาล วงศ์วรวิสิทธิ์. (2533). สร้างสันติด้วยมือเรา คู่มือสันติวิธีสำหรับนักปฏิบัติการไร้ความรุนแรง. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: กลุ่มประสานงานศาสนาเพื่อสังคม.

รุ่งธรรม ศุจิธรรมรักษ์, “สันติศึกษากับสันติภาพ” ใน เอกสารการสอนชุดวิชา 10101 สันติศึกษา (Peace Studies) (สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2535) หน้า 1-24.

สมาคมนักเรียนเก่าอาหรับประเทศไทย. (2564). พระมหาคัมภีร์อัลกุรอ่านพร้อมความหมายภาษาไทย. อัลมาดีนะห์: ศูนย์กษัตริย์ฟาฮัด เพื่อการพิมพ์อัลกุรอาน.

สุริยะ หาญพิชัย. (2563). ปริทัศน์หนังสือ ศาสนากับความรุนแรง. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(2), 121-128.

อะมะห์ซูน, มุฮัมมัด. (2010). มันฮะญุนนะบีย์ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัมฟิดดะอ์วะฮ์มินคิลาลิซซีเราะตินนะบะวีย์ยะฮ์. พิมพ์ครั้งที่ 5. ไคโร: ดารุสสะลาม.

อัตตุรกีย์, อับดุลลอฮ์. (2008). อัลอัมนุฟีฮะยาตินนาสวะอะฮัมมียะตุฮูฟิลอิสลาม. (เอกสารไม่เผยแพร่). กระทรวงสาธารณสมบัติซาอุดีอาระเบีย.

อับดุลลอฮ์, ฟะฮัด. (ม.ป.ป.). อัลอะฮ์ดุลมักกีย์มินอัซซีเราะฮ์อันนะบะวียะฮ์. ม.ป.ท..

อัลฆ็อฎบาน, มุนีร มุฮัมมัด. (1990). อัลมันฮัจญ์อัลฮะเราะกีย์ลิอัซซีเราะฮ์อันนะบะวียะฮ์. พิมพ์ครั้ง 6. ซาร์กา: มักตะบะฮ์อัลมะนาร.

อัลมุบาร็อกฟูรี, ชัยค์เศาะฟียุรเราะห์มาน. (2562). อัรเราะฮีกุลมัคตูม ชีวประวัติศาสนทูตท่านสุดท้ายของมวลมนุษย์ (แปลโดย อบูอีบานะฮฺ ฟิตยะตุลฮัก). กรุงเทพฯ: สถานีโทรทัศน์ไวท์แชนแนล.

อัลอะบีดีย์, อับดุรเราะห์มาน ดาวูด. (2013). กิศเศาะฮ์อัซซีเราะฮ์อันนะบะวียะฮ์ซีเราะฮ์วะดะอ์วะฮ์อัลอะฮ์ดุลมักกีย์. พิมพ์ครั้งที่ 1. อัรริยาฎ: ดารุลอะลูกะฮ์.

อัลอาซิมีย์. มูซา รอชิด. (2013). อัลลุลุอุลมักนูนฟีซีรอตินนาบีย์ยิลมะมูน ดิรอซะฮ์มุฮักเกาะเกาะฮ์ลิซซีเราะฮือันะบะวีย์ยะฮ์ เล่ม 1. อัรริยาฎ: ดารุศศุมัยอีย์ลินนัชริวัตเตาซีอ์.

อัลอุมะรีย์. อักรอม ฎิยาอ์. (1998). อัซซีเราะฮ์อันนะบะวีย์ยะฮ์อัศเศาะฮีฮะฮ์ เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 3. อัรริยาฎ: มักตะบะฮ์อัลอะบีกาน.

อัลอุษัยมีน. มุฮัมมัด ศอเลียะห์. (2017). ชัรห์อัลอุศูลอัษษะลาษะฮ์วะอัลอุศูลอัซซิตตะฮ์ (มะห์มูด, เศาะลาฮุดดีน, ตรวจทาน). พิมพ์ครั้งที่ 1. ไคโร: ดารอัลฆ็อดอัลญะดีด.

อัศศูยานีย์, มุฮัมมัด (2004). อัซซีเราะฮ์อันนะบะวีย์ยะฮ์กะมาญาอัตฟิลอะฮาดีษิซเซาะฮีฮะห์. พิมพ์ครั้งที่ 1. อัรริยาฎ: มักตะบะฮ์อัลอะบีกาน.

อัสสิบาอีย์, มุศเฎาะฟา. (2554). วิเคราะห์บทเรียนและข้อคิดจากชีวประวัติท่านนบีมุฮัมมัด (ศ๊อลลัลลอฮุ-อะลัยฮิ วะสัลลัม) (แปลโดย ฆอซาลี เบ็ญหมัด). สงขลา: มูลนิธิเพื่อการส่งเสริมและพัฒนาสังคม.

อัลฮัรบีย์, อะลีย์ ญาบิร. (1986). มันฮัจญ์อัดดะอ์วะฮ์อันนะบะวีย์ยะฮ์ฟิลมัรฮะละฮ์อัลมักกีย์ยะฮ์. ไคโร: อัซซะฮ์รออ์ลิลอิอ์ลามิลอะเราะบีย์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-24

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ