ภาพทิพยบุปผาในพระบฏวัดเจดีย์สูง

ผู้แต่ง

  • ศิววงศ์ รักวงศ์วริศ นิสิตพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศิลปกรรม บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่. อีเมล: siwawongrakwongwarit@gmail.com

คำสำคัญ:

พระบฏ, วัดเจดีย์สูง, ลวดลายดอกไม้, จิตรกรรมล้านนา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะและลวดลายในพระบฏวัดเจดีย์สูง สรุปผลการศึกษาได้ว่า พระบฏวัดเจดีย์สูงมีอายุในพุทธศตวรรษที่ 21 สร้างขึ้นตามพุทธประวัติตอนพระพุทธเจ้าเสด็จจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ มีความโดดเด่นด้วยภาพวาดพระพุทธเจ้าขนาดใหญ่ในตอนกลาง ด้านข้างทั้งสองเป็นภาพพระสาวกมีขนาดครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับภาพพระพุทธเจ้า ฉากเบื้องหลังเขียนภาพดอกไม้กระจายเต็มพื้นที่ ประกอบด้วยดอกไม้ 6 ชนิด ได้แก่ 1) ดอกจำปีและจำปา 2) ดอกปีป 3) ดอกบัว 4) ดอกโบตั๋นหรือพุดตาน 5) ดอกเป่าเซียง 6) ดอกเก็ดถะหวา ซึ่งเป็นดอกไม้พื้นถิ่นในล้านนา มีนัยหมายถึงดอกไม้สวรรค์ที่เทวดาโปรยปรายลงมาบูชาพระพุทธเจ้า

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร, 2558. พุทธรูปปางต่างๆ. นครปฐม: รุ่งศิลป์การพิมพ์.

กรมศิลปากร, 2508. สมบัติศิลปจากเขื่อนภูมิพล. พิมพ์ครั้งที่ 2. พระนคร: กรมศิลปากร.

คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, 2513. ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ 5. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

จารุณี อินเฉิดฉาย, ขวัญจิต เลิศศิริ, 2545. พระบฏ. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ.

จารุนันท์ เชาวน์ดี, ธัญญะ เตชะศีลพิทักษ์, 2545. “ดอกไม้ในเครื่องสักการะบูชาที่เกี่ยวเนื่องในประเพณีล้านนาไทย กรณีศึกษาจังหวัดเชียงใหม่”. วารสารวิทยาสารเกษตรศาสตร์ สาขาสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. ปีที่ 23 ฉบับที่ 1 (มกราคม-มิถุนายน2545): 16 – 26.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน, 2556. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์,

ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี, 2566. พุทธศิลป์ล้านนา: รูปแบบ แนวคิด และการวิเคราะห์. เชียงใหม่: ภัทรเพรท.

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมนุชิตชิโนรส, 2554. ปฐมสมโพธิกถา. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.

สุรพล ดำริกุล, 2566. ประวัติศาสตร์และศิลปะล้านนา. พิมพ์ครั้งมี่ 2. นนทบุรี : เมืองโบราณ.

อชิรัชญ์ ไชยพจน์พานิช, 2553. “ลวดลายกับการกำหนดอายุไหลายคราม สมัยราชวงศ์หยวนที่พบในประเทศไทย”. ดำรงวิชาการ มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีที่ 9 ฉบับที่ 1 (มกราคม-มิถุนายน 2553): 124.

LIU SHUWEN, 2563. “ดอกโบตั๋น ดอกไม้มงคลจีนในงานศิลปะไทย”. วารสารศิลปกรรมบูรพา มหาวิทยาลัยบูรพา ปีที่ 23 ฉบับที่ 1 (มกราคม-มิถุนายน 2563): 52 – 66.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-24

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ