เขียนอดีตใหม่ในประวัติศาสตร์: เขียนตำแหน่งแห่งที่ "ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น" ใน "ประวัติศาสตร์ชาติ"”
คำสำคัญ:
ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น, ประวัติศาสตร์ชาติ, ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นราชาชาตินิยมบทคัดย่อ
การเขียนประวัติศาสตร์ท้องถิ่นหลังทศวรรษ 2540 มีความเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ กล่าวคือ การครองราชย์ครบ 60 ปีของมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 ทำให้เกิดการเขียนประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่เชื่อมโยงกับอุดมการณ์ราชาชาตินิยมที่มีแก่นสำคัญอยู่ที่ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ หรือเรียกอีกอย่างว่า “ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นราชาชาตินิยม” เป็นการผสมระหว่างโครงเรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่นนิยมกับโครงเรื่องประวัติศาสตร์ราชาชาตินิยม เพื่อทำให้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นมีตัวตนที่ยึดโยงกับชาติที่มีกษัตริย์เป็นศูนย์กลางการเขียนประวัติศาสตร์ท้องถิ่นราชาชาตินิยมเช่นนี้สัมพันธ์กับการสร้างตัวตน สำนึก อัตลักษณ์ และความเป็นประวัติศาสตร์ของผู้คนในพื้นที่นั้น ๆ รวมถึงกำหนดตำแหน่งแห่งที่ของเราในชาติด้วย ภายใต้บริทบทที่ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นนิยมอย่างเดียวไม่มีพลังในการสร้างตำแหน่งแห่งที่ในประวัติศาสตร์ชาติ กล่าวอีกแง่หนึ่ง คือ การทำความเข้าใจการสร้างโครงเรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่น จะทำให้เข้าบริบทของสังคม โลกทัศน์ ชีวทัศน์ของผู้คนร่วมสมัยในมิติต่าง ๆ และให้ความสำคัญกับประวัติศาสตร์ในฐานะวิธีคิดเพื่ออธิบายพลวัตของสังคมด้วย
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กรมศิลปาก, 2524. ตำนานพระยาเจือง. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
กรมศิลปากร, 2564. มองท้องถิ่นไทยผ่านรัฐสมัยใหม่. กรุงเทพฯ : สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย, 2555. ทรัพยากรการท่องเที่ยวไทยชุด ภาคอีสาน (หนองบัวลำพู) : ภูมินิเวศ, โบราณคดีและประวัติศาสตร์, กลุ่มชาติพนธุ์ และชุมชน, ศิลปวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ, 2542. ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ความเป็นมาของอำเภอสำคัญในประวัติศาสตร์ภาคเหนือ. จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสพิธีมหามงคลเฉลิมพระชมนพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ, 2542. ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ความเป็นมาของอำเภอสำคัญในประวัติศาสตร์ภาคเหนือ. จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสพิธีมหามงคลเฉลิมพระชมนพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ, 2542. ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ความเป็นมาของอำเภอสำคัญในประวัติศาสตร์ภาคกลาง. จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสพิธีมหามงคลเฉลิมพระชมนพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ, 2542. ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ความเป็นมาของอำเภอสำคัญในประวัติศาสตร์ภาคใต้. จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสพิธีมหามงคลเฉลิมพระชมนพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ, 2542. ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ความเป็นมาของอำเภอสำคัญในประวัติศาสตร์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสพิธีมหามงคลเฉลิมพระชมนพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ, 2542. วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดนครสวรรค์. จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสพิธีมหามงคลเฉลิมพระชมนพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542, หน้า คำแถลง
คณะกรรมการอำนวนการรับเสด็จฯ, 2498. ที่ระลึกในคราวเสด็จเยี่ยมจังหวัดเลย. มปพ.
จิราภรณ์ สถาปนะวรรธนะ และคณะ, 2554. การวิจัยเอกสารประวัติศาสตร์เรื่อง เที่ยวเมืองพระร่วง พระ
ราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งดำรงพระยศสยามมกุฎราชกุมาร พ.ศ.2450. พิษณุโลก: ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร,
จิราภรณ์ สถาปณะวรรธนะ, 2551. การวิจัยเอกสารประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการเสด็จประพาสมณฑลฝ่าย
เหนือของรัชกาลที่ 5 พ.ศ. 2444 (ร.ศ. 120). พิษณุโลก : สาขาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ชมัยโฉม สุนทรสวัสดิ์, 2521. การศึกษาเชิงประวัติศาสตร์เกี่ยวกับกิจการป่าไม้ทางภาคเหนือของไทย ตั้งแต่ พ.ศ. 2439 ถึง พ.ศ. 2475.วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชนิดา พรหมพยัคฆ์ และณัฏฐพงษ์ สกุลเลี่ยว, บรรณาธิการ. 2563. วิธีวิทยาในการศึกษาประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ : ศยาม.
ชนิดา ชิตบัณฑิต, 2550. โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ : การสถาปนาพระราชอำนาจนำใน
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ : มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
ชัยพงษ์ สำเนียง, 2551. พลวัตการสร้างและการรับรู้ประวัติศาสตร์เมืองแพร่ 2445-2550. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, ภาควิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
_____, 2553. การสร้างตำแหน่งแห่งที่ของ “เมืองแพร่” ในประวัติศาสตร์ “ชาติไทย” : จากเมืองกบฏสู่เมืองที่จงรักภักดี ตีพิมพ์ใน วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 30, (1).
_____, 2564ก. กบฏเงี้ยว การเมืองของความทรงจำ ประวัติศาสตร์ขบวนการเคลื่อนไหวของ "คนล้านนา". กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์กรมหาชน).
_____, 2564ข. ประวัติศาสตร์เมืองแพร่: รัฐจารีตสู่การสร้างอาณานิคมภายในภายใต้วาทกรรม “รัฐชาติ. พิษณุโลก: ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ไชยันต์ รัชชกูล, 2549. การรับรู้และการทำความเข้าใจอดีต. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
______, 2560. อาณานิคมสมบูรณาญาสิทธิราชย์ : การก่อรูปรัฐไทยสมัยใหม่จากศักดินานิยมสู่ทุนนิยมรอบ
นอก. กรุงเทพฯ : อ่าน.
ชูสิทธิ์ ชูชาต, 2523. วิวัฒนาการเศรษฐกิจหมู่บ้านในภาคเหนือ พ.ศ.2394-2475. ปริญญานิพนธ์การศึกษา มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร.
เตช บุนนาค, 2548. การปกครองระบบเทศาภิบาลของประเทศสยาม พ.ศ.2435-2458: กระทรวงมหาดไทยสมัยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เตือนใจ ไชยศิลป์, 2536. ล้านนาในการรับรู้ของชนชั้นปกครองสยาม พ.ศ. 2437-2476. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสรมหาบัณฑิต, คณะศิลปศาสตร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ทักษ์ เฉลิมเตียรณ, การเมืองระบบพ่อขุนอุปถัมภ์แบบเผด็จการ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. 2548. หน้า 255-259.
ธงชัย วินิจจะกูล, 2530. “ประวัติศาสตร์การสร้าง “ตัวตน”. ใน สมบัติ จันทรวงศ์ และชัยวัฒน์ สถาอานันท์, บรรษณาธิการ. อยู่เมืองไทย: รวมบทความทางสังคมการเมืองเพื่อเป็นเกียรติแด่ศาสตราจารย์เสน่ห์ จามริก ในโอกาสอายุครบ 60 ปี. กรุงเทพฯ : ธรรมศาสตร์.
_____, 2544. ประวัติศาสตร์ไทยแบบราชาชาตินิยม จากยุคอาณานิคมอำพรางสู่ราชาชาตินิยมใหม่หรือลัทธิเสด็จพ่อของกระฎุมพีไทยในปัจจุบัน. ศิลปวัฒนธรรม 23 (1).
_____, 2562ก. ออกนอกขนบประวัติศาสตร์ไทย : ว่าด้วยประวัคิศาสตร์นอกขนบและวิธีวิทยาทางเลือก. นนทบุรี : ฟ้าเดียวกัน.
_____, 2562ข. ประวัติศาสตร์การสร้างตัวตน. ใน. โฉมหน้าราชาชาตินิยม : ว่าด้วยประวัติศาสตร์ไทย. นนทบุรี
: ฟ้าเดียวกัน.
นคร พันธุ์ณรงค์, 2516. การเจรจาข้อตกลงระหว่างรัฐบาลสยามกับรัฐบาลอังกฤษเกี่ยวกับหัวเมืองชายแดนลานนาไทยพม่า สมัยสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ระหว่าง 2428-2438. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต ภาควิชาประวัติศาสตร์ วิทยาลัยการศึกษาประสานมิตร.
_____, 2540. ปัญหาชายแดนไทย-พม่า. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นิธิ เอียวศรีวงศ์, 2509. การปราบฮ่อและการเสียดินแดน พ.ศ.2431. กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
_____, 2523. ประวัติศาสตร์รัตนโกสินทร์ในพงศาวดารอยุธยา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ.
_____, 2538. “สงครามอนุสาวรีย์กับรัฐไทย.” ใน ชาติไทย, เมืองไทย, แบบเรียนและอนุสาวรีย์ ว่าด้วยวัฒนธรรม รัฐ และรูปการณ์ จิตสำนึก. กรุงเทพฯ : มติชน.
_____, 2553. จากรัฐชายขอบถึงมณฑลเทศาภิบาล : ความเสื่อมสลายของกลุ่มอำนาจเดิมในเกาะภูเก็ต. ใน กรุงแตก, พระเจ้าตากฯ และประวัติศาสตร์ไทย : ว่าด้วยประวัติศาสตร์และวัติศาสตร์นิพนธ์. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ : มติชน.
_____, 2550. 200 ปี ของการศึกษาประวัติศาสตร์ไทย และทางข้างหน้า. ใน กรุงแตกพระเจ้าตาก
ฯ และประวัติศาสตร์ไทย ว่าด้วยประวัติศาสตร์และประวัติศาสตร์นิพนธ์. กรุงเทพฯ : มติชน. หน้า 3-39.
บดินทร์ กินาวงศ์, 2548. เจ้าหลวงกาวิละ วีรบุรุษแห่งล้านนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มิ่งเมือง.
_____, 2557. เจ้าอัตถะวรปัญโญ ขอเป็นเจ้าหลวง ไม่ขอเป็นเจ้าฟ้า เชียงราย : ล้อล้านนา.
ปริศนา ศิรินาม, 2516. ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและประเทศราชในหัวเมืองลานนาไทย สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปารเมศ วรรณสัย, 2546. เล่าขานเมืองลำพูน คำบรรยายภาพปั้นฉากหลังอนุสาวรีย์พระนางจามเทวี ตำนาน
ประวัติศาสตร์เมืองลำพูน. พิมพ์ครั้งที่ 2. ลำพูน : เทศบาลเมืองลำพูน.
พัฒนา กิติอาษา, 2546. มานุษยวิทยากับการศึกษาปรากฏการณ์โหยหาอดีตในสังคมไทยร่วมสมัย.
กรุงเทพฯ : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
มาลินี คุ้มสุภา, 2548. อนุสาวรีย์ประชาธิปไตยกับความหมายที่มองไม่เห็น. กรุงเทพฯ : วิภาษา.
ยงยุทธ ชูแว่น, 2548. โครงการประมวลวิเคราะห์และสังเคราะห์ความรู้เพื่อเขียนตำรา เรื่องการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นไทย. สำนักงานส่งเสริมการวิจัย.
_____, 2562. ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ : ยิบซี กรุ๊ป.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2540.
สมเกียรติ วันทะนะ, 2524. ทฤษฎีกำเนิดโลก กำเนิดสังคม และกำเนิดรัฐ .จากอัคคัญญสูตร ไตรภูมิพระร่วง ไตรภูมิโลกวินิจฉยกถา." วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 11.1, 99–115.
สรัสวดี ประยูรเสถียร, 2524. การปฏิรูปการปกครองมณฑลพายัพ (พ.ศ. 2436–2476). วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สรัสวดี อ๋องสกุล, 2544. ประวัติศาสตร์ล้านนา. กรุงเทพฯ: อมรินทร์.
สายชล สัตยานุรักษ์, 2550. โครงการ ประวัติศาสตร์วิธีคิดเกี่ยวกับสังคมและวัฒนธรรมไทยของปัญญาชน
(พ.ศ.2435-2535) :รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. หน้า 239-258.
สายพิณ แก้วงามประเสริฐ, 2538. การเมืองในอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี. กรุงเทพฯ : มติชน.
สุเทพ สุนทรเภสัช, 2548. มานุษยวิทยากับประวัติศาสตร์: รวมความเรียงว่าด้วยการประยุกต์ใช้แนวความคิดและทฤษฎีทางมานุษยวิทยาในการศึกษาข้อมูลทางประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ.
หจช. ร. 5 ม.16.1/19, เรื่องจัดการแกไขเรื่องสัญญาป่าไม้ที่ขัดข้องกับบริษัทต่าง ๆ และเจ้านายเมืองแพร่ยกเงินแก่บริษัท (ร.ศ. 119) พ.ศ. 2443.
หจช. ร.5 2/10, พระบรมราโชบายการเล่าเรียนเมืองเชียงใหม่ สำเนาที่ 24/1589. วันที่ 7 กุมภาพันธ์ ร.ศ. 124 ร.ศ 124.
หจช. ร.5 ต.40/3ม, เขตแดนอังกฤษทางหัวเมืองมณฑลลาวเฉียง. (17-23 ธนวาคม 2435)
หจช. ร.5ม. 5.1/8, พระยาอุดมพงษ์เพ็ญสวัสดิ์ ถึงพระยาศรีสหเทพ, รศ. 119
อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์, 2538. การเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ของชนชั้นนำไทย ตั้งแต่รัชกาลที่ 4 - พ.ศ. 2475. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
_____, 2541. การเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ของชนชั้นผู้นำไทยตั้งแต่รัชกาลที่ 4 - พ.ศ. 2475. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
_____, 2548. ประวัติศาสตร์เพื่อชุมชนทิศทางใหม่ของการศึกษาประวัติศาสตร์ . กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
อานันท์ กาญจนพันธุ์ อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว และศรีธน คำแปง (ปริวรรต), 2527. หัตถกัมมวินิจฉัยบาฬีฎีการอมสมมุติราช: ต้นฉบับวัดศรีโคมคำ อ.เมือง พะเยา. ใน หนังสือปริวรรตจากคัมภีร์ใบลาน: ตำนานเมืองและกฎหมายล้านนา. ลำดับที่ 3–4. เชียงใหม่: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และศูนย์ส่งเสริมและศึกษาวัฒนธรรมล้านนาไทย วิทยาลัยครูเชียงใหม่.
อานันท์ กาญจนพันธุ์, 2527. ตำนานและลักษณะความคิดทางประวัติศาสตร์ในล้านนาระหว่างพุทธศตวรรษที่ 20 และ 21. ใน ปรัชญาประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำรามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์.
_____, 2549. วัฒนธรรมทางเศรษฐกิจในเศรษฐกิจไร้วัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: คบไฟ.
อุบลศรี อรรถพันธุ์, 2524. การชำระพระราชพงศาวดารในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
แอนเดอร์สัน, เบนเนดิกท์, 2552. ชุมชนจินตกรรม บทสะท้อนว่าด้วยกำเนิดและการแพร่ขยายของชาตินิยม. แปลโดย ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และคณะ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
ภาษาอังกฤษ
Anderson, Benedict, 1991. Imagined communities : reflections on the origin and spread of nationalism. London : Verso.
Carr, E. H, 1961. What Is History?. London : University of Cambridge & Penguin Books.
Chaiyan Rajchagool, 1994. The Rise and fall of the Thai absolute monarchy: foundations of the modern Thaistate from feudalism to peripheral capitalism. Bangkok: White Lotus.
Foucault, Michel, 1977. Discipline and punish : the birth of the prison. translated by Alan Sheridan New York: Pantheon Books. London : Tavistock.
Hechter, Michael, 1975. Internal Colonialism: The Celtic Fringe in British National Development. 1536–1966. Berkeley and Los Angeles: University of California Press.
_____, 2005. Cultural Intimacy: Social Poetics in the Nation-State.New York: Routledge.
Lenin, V.I, 1956. The Development of Capitalism in Russia. Moscow : Foreign Languages Pub.
Ranke. Leopold von, 1973. The Theory and Practice of History. Edited by Georg G. Iggers and Konrad von Moltke. New York: Bobbs-Merrill.
Scott, James C, 1998. Seeing like a state: how certain schemes to improve the human condition have failed. New Haven [Conn.]: Yale University Press.
Tej Bunnag, 1977. The Provincial administration of Siam, 1892-1915 : the Ministry of Interior under Prince Damrong Rajanubhab. Kuala Lumpur : Oxford University Press.
Thongchai Winichakul, 1994. Siam Mapped: A History of the Geo-Body of a Nation. Honolulu: University of Hawaii Press.
Vandergeest, Peter, and Peluso, Nancy Lee, 1995. “Territorialization and state power in Thailand.” Modern Asian Studies 24. no 3: 385-426.
White, H, 1978. Tropics of discourse: Essays in cultural criticism. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ดำรงวิชาการ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน