วรรณกรรมคำสอนเรื่องสุภาษิตสอนเด็กและฉบับลูกหลาน (จฺบาบ่กูนเจา): การศึกษาเปรียบเทียบกลวิธีการสอน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้เป็นการศึกษาวรรณกรรมคำสอนที่มุ่งสอนเด็กของไทยและกัมพูชา โดยเน้นการเปรียบเทียบกลวิธีการสอนระหว่าง สุภาษิตสอนเด็ก ของไทย กับ ฉบับลูกหลาน (จฺบาบ่กูนเจา) ของเขมร ซึ่งล้วนเป็นวรรณกรรมคำสอนที่ไม่ปรากฏนามผู้แต่ง แต่มีจุดมุ่งหมายเพื่อปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรมแก่เด็ก โดยมีรากฐานเนื้อหาจากคัมภีร์ทางพุทธศาสนา เช่น โลกนิติปกรณ์ ธรรมนีติ และพระไตรปิฎก กลวิธีการสอนที่ทั้งสองเรื่องใช้ร่วมกัน ได้แก่ การสอนโดยตรงทั้งในเชิงแนะนำและห้าม การยกสุภาษิตและคำสอนจากคัมภีร์ การใช้ภาพพจน์เปรียบเทียบ เช่น อุปมาและอุปลักษณ์ เพื่อให้เด็กเข้าใจหลักธรรมที่เป็นนามธรรมได้ง่ายขึ้น สำหรับกลวิธีเฉพาะใน สุภาษิตสอนเด็ก ได้แก่ การยกนิทานชาดก นิทานในคัมภีร์ และนิทานพื้นบ้านมาใช้เป็นอุทาหรณ์ ส่วน ฉบับลูกหลาน ใช้วิธีตั้งคำถามเชิงวาทศิลป์กระตุ้นการคิดวิเคราะห์ของเด็ก นอกจากนี้ยังพบสำนวนสุภาษิตบางประการที่มีใช้ร่วมกันในสองวัฒนธรรม สะท้อนความใกล้ชิดทางภาษา ค่านิยม และหลักธรรมในพุทธศาสนา วรรณกรรมทั้งสองจึงไม่เพียงแต่เป็นเครื่องมือในการสั่งสอนเด็กเท่านั้น แต่ยังเป็นหลักฐานแสดงความเชื่อมโยงด้านวัฒนธรรมระหว่างไทยและเขมรอีกด้วย