“เพลงนิราศ” : การสืบทอดขนบนิราศกับการสร้างสรรค์วรรณกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • ดร. สุภาพร พลายเล็ก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจำสาขาวิชาภาษาไทย คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

เพลงนิราศ ขนบนิราศ วรรณกรรมนิราศปัจจุบัน การท่องเที่ยว

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาเพลงไทยสากลที่ใช้ชื่อว่า “นิราศ...” เพื่อศึกษาขนบนิราศที่เพลงนิราศนำมาใช้ส่งเสริมการท่องเที่ยวในประเทศไทย ผลการวิจัยพบว่า การตั้งชื่อเพลงมี 2 ลักษณะ คือ การตั้งชื่อตามสถานที่ที่เกิดเหตุการณ์ความรักและการตั้งชื่อตามสถานที่ที่กล่าวถึงในเพลง ลักษณะเนื้อหาเพลงนิราศแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ เพลงที่มีการเดินทางหรือการเคลื่อนที่ของเวลาร่วมกับการแสดงความอาลัยรัก และเพลงที่มีการเดินทางหรือการเคลื่อนที่ของเวลาเพื่อนำเสนอประสบการณ์เกี่ยวกับสถานที่นั้น ๆ การตั้งชื่อเพลงตามชื่อสถานที่ และเนื้อหาในเพลงที่มีทั้งการเดินทางหรือการเคลื่อนที่ของเวลา การแสดงอารมณ์ความรู้สึกอาลัยรักและการให้ข้อมูลสถานที่ที่พบเห็น นับเป็นขนบนิราศที่พบใน “เพลงนิราศ” อันแสดงให้เห็นการสืบทอดปรับประยุกต์ใช้เพื่อให้เหมาะสมกับยุคสมัยและตอบสนองต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยว

ประวัติผู้แต่ง

ดร. สุภาพร พลายเล็ก, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจำสาขาวิชาภาษาไทย คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ประวัติการศึกษา ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาภาษาสันสกฤต มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีการศึกษา 2557 อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย (วรรณคดีไทย) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปีการศึกษา 2542 การศึกษาบัณฑิต สาขาภาษาไทย (เกียรตินิยมอันดับสอง) มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ปีการศึกษา 2539

เอกสารอ้างอิง

รายการอ้างอิง

ณัฐปรัชญา นันทวิสิทธิและเกศรา สุกเพชร, 2563. “การบริหารและพัฒนาการท่องเที่ยวไทยกับศาสตร์

การบูรณาการสู่แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ.” ศิลปศาสตร์ปริทัศน์ 15(1): 132.

ศิริพร กรอบทอง, 2541.“วิวัฒนาการของเพลงลูกทุ่งในสังคมไทย พ.ศ.2481-2535.” ภาควิชาภาษาไทย

บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุขุมาล จันทวี, 2536. “การวิเคราะห์เพลงไทยสากลแนวใหม่ในช่วงปี พ.ศ.2524 ถึง พ.ศ.2534.”

วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ภาควิชาภาษาไทย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สุดา จงจิรวัชระ, 2524. “การผลิตอนุสาร อสท กับการประชาสัมพันธ์ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.”

วารสารศาสตรบัณฑิต คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สุปาณี พัดทอง, 2552. “เรือในวรรณดคีนิราศ : มโนทัศนกับการสรางวรรณศิลป.” วิทยานิพนธปริญญาดุษฎี

บัณฑิต ภาควิชาภาษาไทย จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย.

สุภาพร พลายเล็ก, 2541. “นิราศสมัยรัตนโกสินทร: การสืบทอดขนบวรรณศิลปจากพระนิพนธเจาฟา

ธรรมธิเบศร.” วิทยานิพนธปริญญามหาบัณฑิต ภาควิชาภาษาไทย จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย.

สุภาพร พลายเล็ก, 2566.“วรรณกรรมนิราศปจจุบัน : พัฒนาการดานรูปแบบ วัตถุประสงคและเนื้อหา.”

มนุษยศาสตร์สาร 24(2) : 72.

อนงค์สุลักษณ์ ใยลออ, 2555. “ดนตรีป๊อปกับวัฒนธรรมของวัยรุ่นไทย.”ปริญญาศึกษาศาสตร์บัณฑิต สาขา

วิชาพัฒนศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Dickman, S., 1996. Tourism: An Introductory Text. Sydney: Hodder Education.

เอกสารออนไลน์

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย, 2568.ประวัติความเป็นมา. ค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568, จาก

https://www.tat.or.th/th/about-tat/history

คน ฝั่งธน, 2564. นิราศเวียงพิงค์. ค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www.youtube.com/

มีโมเดล, 2568. เนื้อเพลงนิราศ.ค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568, จาก https://meemodel.com

ราชบัณฑิตยสถาน, 2568. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน.ค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568, จาก

https://dictionary.orst.go.th

ราชบัณฑิตยสภา, 2552. ทรัพยากรการท่องเที่ยว. ค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568,จาก http://legacy.orst.go.th

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, 2568. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.ค้น

เมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www.nesdc.go.th/

สุจิตต์ วงษ์เทศ, 2566. เพลงลูกทุ่งมาจากเพลงไทยสากล. ค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568, จาก

https://www.matichon.co.th/columnists/news_4068473

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-24

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ