วีณาที่ปรากฏในศิลปกรรมโบราณในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก่อนพุทธศตวรรษที่ 19

บทคัดย่อ

เครื่องดนตรีประเภทวีณา จัดเป็นเครื่องดนตรีกลุ่มเครื่องสายที่มีถิ่นกำเนิดจากอนุทวีปอินเดีย มีหลักฐานปรากฏชัดเจนตั้งแต่ยุคพระเวท ใช้สำหรับประกอบพิธีกรรมร่วมกับการขับโศลกหรือบทสวดมนตร์ หรือให้ความบันเทิงในการละเล่น ประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีหลายชนิด ทั้งประเภทดีดและสี ซึ่งมีการจัดจำแนกประเภทแตกต่างกันไปตามแต่ละสำนักความคิด โดยสายพัฒนาการหลักเกิดขึ้นจากกลุ่ม 1. วีณาคล้ายฮาร์ป 2.กินรีวีณา หรือ พิณน้ำเต้า  รูปแบบทั้งสองส่งอิทธิพลให้กับเครื่องดีดต่าง ๆ ที่ยังหลงเหลืออยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จนถึงปัจจุบัน ขณะที่กินรีวีณาในอินเดียในยุคหลังลงมาได้รับอิทธิพลจากเครื่องดนตรีต่างชาติ โดยเฉพาะดนตรีมุสลิมจากเปอร์เซียที่เข้ามามีอิทธิพลในอินเดียช่วงพุทธศตวรรษที่ 18 ทำให้มีรายละเอียดโครงสร้างที่ซับซ้อนขึ้น นอกจากนี้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 ยังมีเครื่องดนตรีประเภทดีดที่มีความหลากหลายมากกว่า คือกลุ่มวีณาที่คล้ายลูท (Lute) บางครั้งพัฒนาขึ้นเองในพื้นเมือง ขณะที่บางส่วนแสดงความใกล้ชิดกับดนตรีจีนและดนตรีจากเปอร์เซีย