พระพุทธรูปทรงเครื่องสกุลช่างนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
พระพุทธรูปทรงเครื่อง, พระพุทธรูปสกุลช่างนครศรีธรรมราช, นครศรีธรรมราชบทคัดย่อ
บทความเรื่องพระพุทธรูปทรงเครื่องสกุลช่างนครศรีธรรมราชนี้มุ่งนำเสนอหลักฐานด้านงานศิลปกรรม คือ พระพุทธรูปทรงเครื่องสกุลช่างนครศรีธรรมราช ด้วยวิธีจำแนกรูปแบบศิลปะและการศึกษาเปรียบเทียบอิทธิพลด้านรูปแบบศิลปะ ข้อสันนิษฐานในการกำหนดอายุสมัยของพระพุทธรูป ที่จะช่วยสะท้อนประวัติศาสตร์ของเมืองนครศรีธรรมราชให้ชัดเจนขึ้น
พระพุทธรูปทรงเครื่องสกุลช่างนครศรีธรรมราชถือได้ว่าเป็นพระพุทธรูปที่แสดงรูปแบบของสกุลช่างนครศรีธรรมราชอย่างแท้จริง และมีความหลากหลายด้านรูปแบบศิลปะ อาทิลักษณะพระพักตร์ เครื่องทรงของพระพุทธรูป ลวดลายทีใช้ประดับ และการแสดงปางโดยส่วนใหญ่จะแสดงปางอุ้มบาตรซึ่งมีความสัมพันธ์กับประเพณีท้องถิ่นคือประเพณีชักพระ (ลากพระ) ซึ่งเป็นประเพณีที่สำคัญของภาคใต้
เอกสารอ้างอิง
กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์. กรมศิลปากร, 2536. ชักพระ. กรุงเทพฯ: เอดิสันเพลส.
คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี, 2510. ประชุมพระตําราบรมราชูทิศเพื่อกัลปนาสมัยอยุธยา ภาค 1. พระนคร: คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สํานักนายกรัฐมนตรี.
ควอริช เวลซ์, 2519. การปกครองและการบริหารของไทยในสมัยโบราณ. (แปลโดย กาญจนี สมเกียรติกุล และยุพา ชมจันทร์). กรุงเทพฯ: เจริญวิทย์การพิมพ์.
“จดหมายเหตุรัชกาลที่ 2 จ.ศ. 1180 (พ.ศ. 2361),” 2361. เลขที่ 5. ห้องสมุดวชิรญาณ. อ้างถึงใน สุภาภรณ์ ตัณเศลารักษ์, 2520. บทบาทของเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย) ที่มีต่อรัฐบาลกลางและหัวเมืองภาคใต้ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต แผนกวิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
ดิตถรัตน์ ทิพย์รัตน์, 2555. พระพุทธรูปสกุลช่างนครศรีธรรมราช ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 22-24. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ สาขาประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, กรุงเทพฯ.
นิธิ เอียวศรีวงศ์, 2540. “นครศรีธรรมราชในราชอาณาจักรสยาม.” ใน กรุงแตก พระเจ้าตากฯ และประวัติศาสตร์ไทย: ว่าด้วยประวัติศาสตร์และประวัติศาสตร์นิพนธ์ (หน้า 249). กรุงเทพฯ: ศิลปวัฒนธรรม.
ประภัสสร์ ชูวิเชียร, 2547. พระบรมธาตุนครศรีธรรมราชกับการวิเคราะห์ด้านประวัติศาสตร์ศิลปะ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ สาขาประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, กรุงเทพฯ.
พิริยะ ไกรฤกษ์, 2551. พระพุทธปฏิมา: อัตลักษณ์พุทธศิลป์ไทย. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์, 2553. รายงานการวิจัยพระพุทธรูปในประเทศไทย รูปแบบ พัฒนาการและความเชื่อของคนไทย. เล่ม 2. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์, 2551. งานช่างสมัยพระนั่งเกล้าฯ. กรุงเทพฯ: มติชน.
สันติ เล็กสุขุม, 2544. ศิลปะอยุธยา: งานช่างหลวงแห่งแผ่นดิน. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ.
สํานักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์. กรมศิลปากร, 2548. พระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา. เล่ม 2. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
สืบพงศ์ ธรรมชาติ (บรรณาธิการ), 2546. ทําเนียบข้าราชการเมืองนครศรีธรรมราช. นครศรีธรรมราช: มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์.
สุเนตร ชุตินธรานนท์, 2526. “ลักษณะเฉพาะของเมืองนครศรีธรรมราชศึกษาจาก The Suma Oriental ของ Tome Pires.” ใน
รายงานการสัมมนาประวัติศาสตร์นครศรีธรรมราช ครั้งที่ 3: ประวัติศาสตร์นครศรีธรรมราชจากประวัติศาสตร์และวรรณกรรม (หน้า 252). นครศรีธรรมราช: วิทยาลัยครูนครศรีธรรมราช.
Zwalf W. (ed.), 1985. Buddhism Art and Faith. London: British Museum Publications Ltd.
ดาวน์โหลด
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน
