พัฒนาการสถาปัตยกรรมวัดคอนเซ็ปชัญ จากโบสถ์วิลันดาสู่ยุคฟื้นฟูโรมันเนสก์

ผู้แต่ง

  • ปติสร เพ็ญสุต อาจารย์ประจําสําานักการศึกษาทั่วไป สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์

คำสำคัญ:

วัดคอนเซ็ปชัญ, โบสถ์คริสต์, คาทอลิก, โจอาคิม กรัสซี

บทคัดย่อ

วัดคอนเซ็ปชัญ หลังปัจจุบันสร้างขึ้นโดยบาทหลวงปัลเลอกัว ในพ.ศ. 2480 โดยใช้รูปแบบผสมผสานระหว่างสถาปัตยกรรมสยามและสถาปัตยกรรมตะวันตกหรือที่เรียกกันว่าอาคารแบบวิลันดา อันเป็นรูปแบบที่นิยมในสมัยอยุธยาตอนปลายจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบโดยก่อสร้างหอระฆังเครื่องก่อเพิ่มเติมเข้าไปทางทิศตะวันตก ในรูปแบบนีโอ-โรมันเนสก์ โดยสถาปนิกชาวออสเตรียผู้วางรากฐานสถาปัตยกรรมตะวันตกในสยามคือโจอาคิม กรัสซี ในปัจจุบันสามารถสังเกตร่องรอยการปฏิสังขรณ์ต่อเติมได้จากลวดลายบัวประดับอาคารที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงระหว่างศิลปะสยามที่ตัวโบสถ์ และศิลปะนีโอ-โรมันเนสก์ที่บริเวณหอระฆัง วัดคอนเซ็ปชัญจึงเป็นตัวอย่างของสถาปัตยกรรมในคริสต์ศาสนาที่ผสมผสานระหว่างศิลปะตะวันตกและตะวันออก และถือได้ว่าเป็นสถาปัตยกรรมคาทอลิกที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังมีการใช้งานในปัจจุบัน

เอกสารอ้างอิง

จําเนียร กิจเจริญ. (2541). ทําเนียบวัดคาทอลิกในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อัสสัมชัญ.

ชิน ประกอบกิจ. (2526). “ประวัติวัดนักบุญยอแซฟ อยุธยา.” อุดมศานต์ 63, 3.

ถนอมศักดิ์ เลื่อนประไพ. (2537). “ประวัติอาสนวิหารอัสสัมชัญ.” ใน วัชรสมโภชอาสนวิหารอัสสัมชัญ. กรุงเทพฯ: อัสสัมชัญ.

ปาลเลอกัวซ์ ฌอง แบปติสต์ แปลโดย สันต์ ท. โกมลบุตร. เล่าเรื่องกรุงสยาม. (นนทบุรี: ศรีปัญญา). 2549.

พิริยา พิทยาวัฒนชัย. (2554). สถาปัตยกรรมของโยอาคิม กราซีในสยาม, วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วิกตอร์ ลาร์เก. (2539). ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรคาทอลิกในประเทศไทย. ฉะเชิงเทรา: แม่พระยุคใหม่.

วิภาวัลย์ แสงลิ้มสุวรรณ. (2542). “โบสถ์คาทอลิกในภาคกลางและภาคตะวันออกของประเทศไทยตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ถึง พุทธศักราช 2475.” วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ไม่ปรากฎชื่อผู้แต่ง. (2467).“ตํานานสังเขปวัดคอนเซ็ปชัญ”. 2467. ที่ระลึกงานฉลองวัดคอนเซ็ปชัญแห่งพระแม่เจ้า คฤตศักราช 1924 ครบ 250 ปี. กรุงเทพฯ: เจตนาผล.

ศวง ศุระศรางค์, 2527. “ประวัติวัดนักบุญฟรังซิสเซเวียร์.” ใน ทวีธาวัชรสมโภช วัดนักบุญฟรังซิสเซเวียร์. กรุงเทพฯ: ธีระการพิมพ์.

หอจดหมายเหตุอัครสังฆมณฑลกรุงเทพ. (ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์). วัดคอนเซ็ปชัญ. เอกสารอัดสําเนา.

หอจดหมายเหตุอัครสังฆมณฑลกรุงเทพ. (ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์). เล่าเรื่องชุมชนและวัดคริสต์ที่เก่าแก่ที่สุดในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง. (อัดสําเนา).

Cyril M. Harris, 1977. Historic Architecture Sourcebook. New York: Mcgraw-Hill.

ดาวน์โหลด

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ