ไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส: การศึกษาเปรียบเทียบระหว่าง เรื่องมหาพรหมเทพราชทอดเลขกับตำนานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู

ผู้แต่ง

  • ภัครพล แสงเงิน อาจารย์ประจําสาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

คำสำคัญ:

ไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส, การศึกษาเปรียบเทียบ, มหาพรหมเทพราชทอดเลข, ตำนานศาสนาพราหมณ์-ฮินดู

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาเปรียบเทียบระหว่างเรื่องมหาพรหมเทพราชทอดเลขในไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีสกับตำนานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ผลการศึกษาพบ 2 ประเด็นคือ 1) เรื่องมหาพรหม เทพราชทอดเลขซึ่งว่าด้วยเทวดาทั้ง 12 พระองค์นั้น มีความเกี่ยวข้องกับตำนานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ซึ่งเนื้อหาส่วนใหญ่มีความคล้ายคลึงกันแต่ต่างกันที่รายละเอียดปลีกย่อย 2) เรื่องมหาพรหมเทพราชทอดเลขนี้น่าจะสัมพันธ์กับคติเรื่องพระพรหมสร้างโลกในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู อีกทั้งเรื่องมหาพรหมเทพราชทอดเลขนี้น่าจะเป็นเรื่องทางโหราศาสตร์ของไทยซึ่งได้รับอิทธิพลสำคัญมาจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู สรุปได้ว่า ไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีสเป็นไตรภูมิสมัยอยุธยาที่แสดงให้เห็นถึงความเกี่ยวข้องกับตำนานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดูซึ่งเป็นแนวคิดหลักที่ปรากฏในสังคมและวัฒนธรรมของสมัยอยุธยาอย่างชัดเจน

 

เอกสารอ้างอิง

กฎหมายตราสามดวง เล่ม 1, 2505. กรุงเทพฯ: คุรุสภา.

กรมศิลปากร, 2535. ตําราภาพเทวรูปและเทวดานพเคราะห์. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

กรมศิลปากร, 2540. วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

กรมศิลปากร, 2554. ไตรภูมิเอกสารจากหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

“จักรทีปนี,” ม.ป.ป. เอกสารต้นฉบับ: สมุดไทยดํา. เลขทะเบียน: เลขที่ 168. สถานที่เก็บ: หอสมุดแห่งชาติ.

นาคะประทีป (พระสารประเสริฐ), 2515. ประวัติราชทินนาม. กรุงเทพฯ: รุ่งวัฒนา.

นาคะประทีป (พระสารประเสริฐ), 2532. ปาลี-สยาม อภิธาน. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มหามกุฎราชวิทยาลัย.

นารายน์สิบปางฉบับคุณหญิงเลื่อนฤทธิ์, 2499. ม.ป.ท. พิมพ์ในงานฌาปนกิจศพคุณละม้าย เทพหัสดิน ณ อยุธยา วันที่ 3 พฤษภาคม 2499 ณ ฌาปนกิจสถานกองทัพบก วัดโสมนัสวิหาร.

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, 2513. ศกุนตลา มัทนะพาธา ท้าวแสนปม ประมวลสุภาษิต. กรุงเทพฯ: โพธิ์สามต้น.

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, 2545. พระเป็นเจ้าของพราหมณ์. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร. พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพนางวรวัฒนา สิริกาญจน วันที่ 1 ธันวาคม 2545 ณ สุสานหลวง วัดเทพศิริน ทราวาส กรุงเทพมหานคร.

พระยาสัจจาภิรมย์ (สรวง ศรีเพ็ญ), 2556. เทวกําเนิด. กรุงเทพฯ: อัมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

พีรภัทร์ ศรีตุลา, 2555. อาธิไท้โพธิบาทว์: วรรณกรรมคําพยากรณ์สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

ภัครพล แสงเงิน, 2557. ไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส: การศึกษาเชิงวิเคราะห์. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

วินัย พงศ์ศรีเพียร, 2555. พจนานุกรมคําเก่าในภาษาไทย ฉบับชะเลยสัก. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.

วิสุทธิ์ บุษยกุล, 2549. “ปรัมปราวิทยาว่าด้วยพระพรหม.” ใน ปวิตร ว่องวีระ (บรรณาธิการ), พรหมสี่หน้า: รวมบทความ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์.

หลวงบวรบรรณารักษ์, 2552. สํสกฤต-ไท-อังกฤษ อภิธาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: แสงดาว.

Dawson J., 1879. A Classical Dictionary of Hindu Mythology and Religion, Geography, History, and Literature. London: TRÜBNER & CO., Ludgate Hill.

Wilkins W.J., 1900. Hindu Mythology, Vedic and Puranic. London: W Thacker & CO.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2016-06-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ