ไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส: การศึกษาเปรียบเทียบระหว่าง เรื่องมหาพรหมเทพราชทอดเลขกับตำนานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
คำสำคัญ:
ไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส, การศึกษาเปรียบเทียบ, มหาพรหมเทพราชทอดเลข, ตำนานศาสนาพราหมณ์-ฮินดูบทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาเปรียบเทียบระหว่างเรื่องมหาพรหมเทพราชทอดเลขในไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีสกับตำนานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ผลการศึกษาพบ 2 ประเด็นคือ 1) เรื่องมหาพรหม เทพราชทอดเลขซึ่งว่าด้วยเทวดาทั้ง 12 พระองค์นั้น มีความเกี่ยวข้องกับตำนานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ซึ่งเนื้อหาส่วนใหญ่มีความคล้ายคลึงกันแต่ต่างกันที่รายละเอียดปลีกย่อย 2) เรื่องมหาพรหมเทพราชทอดเลขนี้น่าจะสัมพันธ์กับคติเรื่องพระพรหมสร้างโลกในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู อีกทั้งเรื่องมหาพรหมเทพราชทอดเลขนี้น่าจะเป็นเรื่องทางโหราศาสตร์ของไทยซึ่งได้รับอิทธิพลสำคัญมาจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู สรุปได้ว่า ไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีสเป็นไตรภูมิสมัยอยุธยาที่แสดงให้เห็นถึงความเกี่ยวข้องกับตำนานของศาสนาพราหมณ์-ฮินดูซึ่งเป็นแนวคิดหลักที่ปรากฏในสังคมและวัฒนธรรมของสมัยอยุธยาอย่างชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
กฎหมายตราสามดวง เล่ม 1, 2505. กรุงเทพฯ: คุรุสภา.
กรมศิลปากร, 2535. ตําราภาพเทวรูปและเทวดานพเคราะห์. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
กรมศิลปากร, 2540. วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
กรมศิลปากร, 2554. ไตรภูมิเอกสารจากหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
“จักรทีปนี,” ม.ป.ป. เอกสารต้นฉบับ: สมุดไทยดํา. เลขทะเบียน: เลขที่ 168. สถานที่เก็บ: หอสมุดแห่งชาติ.
นาคะประทีป (พระสารประเสริฐ), 2515. ประวัติราชทินนาม. กรุงเทพฯ: รุ่งวัฒนา.
นาคะประทีป (พระสารประเสริฐ), 2532. ปาลี-สยาม อภิธาน. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มหามกุฎราชวิทยาลัย.
นารายน์สิบปางฉบับคุณหญิงเลื่อนฤทธิ์, 2499. ม.ป.ท. พิมพ์ในงานฌาปนกิจศพคุณละม้าย เทพหัสดิน ณ อยุธยา วันที่ 3 พฤษภาคม 2499 ณ ฌาปนกิจสถานกองทัพบก วัดโสมนัสวิหาร.
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, 2513. ศกุนตลา มัทนะพาธา ท้าวแสนปม ประมวลสุภาษิต. กรุงเทพฯ: โพธิ์สามต้น.
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, 2545. พระเป็นเจ้าของพราหมณ์. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร. พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพนางวรวัฒนา สิริกาญจน วันที่ 1 ธันวาคม 2545 ณ สุสานหลวง วัดเทพศิริน ทราวาส กรุงเทพมหานคร.
พระยาสัจจาภิรมย์ (สรวง ศรีเพ็ญ), 2556. เทวกําเนิด. กรุงเทพฯ: อัมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
พีรภัทร์ ศรีตุลา, 2555. อาธิไท้โพธิบาทว์: วรรณกรรมคําพยากรณ์สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
ภัครพล แสงเงิน, 2557. ไตรภูมิฉบับหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส: การศึกษาเชิงวิเคราะห์. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
วินัย พงศ์ศรีเพียร, 2555. พจนานุกรมคําเก่าในภาษาไทย ฉบับชะเลยสัก. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
วิสุทธิ์ บุษยกุล, 2549. “ปรัมปราวิทยาว่าด้วยพระพรหม.” ใน ปวิตร ว่องวีระ (บรรณาธิการ), พรหมสี่หน้า: รวมบทความ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์.
หลวงบวรบรรณารักษ์, 2552. สํสกฤต-ไท-อังกฤษ อภิธาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: แสงดาว.
Dawson J., 1879. A Classical Dictionary of Hindu Mythology and Religion, Geography, History, and Literature. London: TRÜBNER & CO., Ludgate Hill.
Wilkins W.J., 1900. Hindu Mythology, Vedic and Puranic. London: W Thacker & CO.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน