กบฏบวรเดชในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์

ผู้แต่ง

  • สาลินี มานะกิจ อาจารย์ประจําหมวดวิชาประวัติศาสตร์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

กบฏบวรเดช, นวนิยายอิงประวัติศาสตร์, นักโทษการเมือง, ศาลพิเศษ

บทคัดย่อ

นวนิยายอิงประวัติศาสตร์ในสังคมไทยมักนิยมนำเหตุการณ์สำคัญที่แสดงถึงวิกฤตของชาติมาเขียนเป็นนวนิยายเหตุการณ์กบฏบวรเดช พ.ศ.2476 เป็นวิกฤตการณ์สำคัญเหตุการณ์หนึ่งที่มีเขียนไว้ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ตั้งแต่ทศวรรษ 2490 จนถึงปัจจุบัน บทความนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษาภาพลักษณ์ของกบฏบวรเดชที่นำเสนอในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ รวมทั้งศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการนำเสนอภาพของเหตุการณ์นี้ ผลการศึกษาพบว่าภาพลักษณ์ของเหตุการณ์กบฏบวรเดชที่ถูกนำเสนอ มีลักษณะสำคัญ คือส่วนใหญ่แต่งขึ้นผ่านมุมมองจากฝ่ายกบฏ และเลือกกล่าวถึงผลสืบเนื่องหลังจากเหตุการณ์กบฏบวรเดชในแง่ลบ โดยเฉพาะประเด็นเรื่องฝ่ายแพ้ถูกลงโทษอย่างไม่เป็นธรรม อันเป็นผลมาจากการจัดตั้งศาลพิเศษของรัฐบาลและการคุมขังนักโทษการเมืองจนกลายเป็นสาเหตุหนึ่งที่นำไปสู่การสละราชสมบัติของรัชกาลที่ 7 การนำเสนอดังกล่าวนี้สะท้อนให้เห็นความบกพร่องของการปฏิวัติพ.ศ.2475 และความล้มเหลวของคณะราษฎรในการปกครองประเทศ

ปัจจัยสำคัญประการแรกที่ทำให้กบฏบวรเดชถูกนำเสนอในลักษณะดังกล่าว น่าจะเกิดจากอิทธิพลของงานเขียนของกลุ่มอดีตนักโทษการเมืองที่เป็นฝ่ายแพ้ในกบฏบวรเดช หลังจากได้รับการปล่อยตัวบุคคลกลุ่มนี้ได้ผลิตงานเขียนจำนวนมากในช่วงทศวรรษ 2490 ที่บอกเล่าถึงประสบการณ์เลวร้ายที่ได้รับขณะต้องโทษคุมขัง งานเขียนเหล่านี้น่าจะนี้มีบทบาทสำคัญในการสร้างชุดความทรงจำกระแสหลักเกี่ยวกับกบฏบวรเดช ปัจจัยที่สอง คือภูมิหลังของผู้เขียน และปัจจัยที่สาม คือ บริบททางประวัติศาสตร์ขณะผลิตงานเขียน

 

เอกสารอ้างอิง

กรรณิการ์ สาตรปรุง, 2552. “ภาพลักษณ์และบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ จากนวนิยายอิงประวัติศาสตร์: ตั้งแต่วิกฤตเศรษฐกิจ (พ.ศ. 2540) จนถึงรัฐประหารกันยายน พ.ศ. 2549.” มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 28 (1): 93-126.

คึกฤทธิ์ ปราโมช, 2548. สี่แผ่นดิน เล่ม 2. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น.

โครงการวิจัยการวิจารณ์ในฐานะปรากฏการณ์ร่วมสมัยเพื่อพัฒนาความรู้ด้านสังคมศาสตร์การวิจารณ์, 2556. จากวรินทร์ถึงปราบดา: ปรากฏการณ์ของการวิจารณ์ วรรณกรรมไทยร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: คมบาง.

ชัยอนันต์ สมุทวานิช, 2517. 14 ตุลา: คณะราษฎรกับกบฏบวรเดช. กรุงเทพฯ: ชมรมประวัติศาสตร์, ชุมนุมวิชาการอักษรศาสตร์ จุฬาฯ.

ณัฐพล ใจจริง, 2556. ขอฝันใฝ่ในฝันอันเหลือเชื่อ ความเคลื่อนไหวของขบวนการปฏิปักษ์ปฏิวัติสยาม. นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.

ตรีศิลป์ บุญขจร, 2547. นวนิยายกับสังคมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ.

ธงชัย ลิขิตพรสวรรค์ (บรรณาธิการ), 2015. สมุดภาพพระยาพหลพลพยุหเสนา ภาค 2: ปราบกบฏ พ.ศ. 2476. กรุงเทพฯ: ต้นฉบับ.

ม.ร.ว.นิมิตรมงคล นวรัตน, 2513. เมืองนิมิตรและชีวิตแห่งการกบฏสองครั้ง. พระนคร: อักษรสัมพันธ์.

วินทร์ เลียววาริณ, 2541. ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า.

วินทร์ เลียววาริณ, 2558. น้ำเงินแท้. กรุงเทพฯ: บริษัท 113 จํากัด.

วินิตา ดิถียนต์, 2544. ราตรีประดับดาว. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: เพื่อนดี บริษัทอักษรโสภณจํากัด.

ศรัณย์ ทองปาน, 2551. สอ เสถบุตร ดิกชันนารีแห่งชีวิต. กรุงเทพฯ: สารคดี.

สายชล สัตยานุรักษ์, 2550. คึกฤทธิ์กับประดิษฐกรรม “ความเป็นไทย” เล่ม 1. กรุงเทพฯ: มติชน.

สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ, 2534. แผนชิงชาติไทย. กรุงเทพฯ: สมาพันธ์.

สุภิญญา ยงศิริ, 2545. การศึกษาเชิงวิเคราะห์นวนิยายอิงประวัติศาสตร์สมัยรัตนโกสินทร์. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต (ภาษาไทย) บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวัฒน์ วรดิลก, 2525. ฝากไว้ในแผ่นดิน. กรุงเทพฯ: วรรณกรรมเพื่อชีวิต.

เสาวนิต จุลวงศ์, 2549. “ประวัติศาสตร์การเมืองไทยในประชาธิปไตยบนเส้นขนาน.” ภาษาและหนังสือ 37 (1) ฉบับวรรณกรรมกับประวัติศาสตร์.

อิงอร สุพันธุ์วณิช, 2552. นวนิยายนิทัศน์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทําเนียบนักประพันธ์, 2558. ค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2558, จาก http://www.praphansarn.com/ทําเนียบนักประพันธ์

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2016-06-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ