สถาปัตยกรรมอิทธิพลตะวันตกในเมืองเพชรบุรี

บทคัดย่อ

ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเมืองเพชรบุรีเป็นเมืองที่มีความสำคัญอย่างเด่นชัด โดยแสดงออกผ่านทางการสร้าง พระราชวังและพระตำหนักที่ประทับขึ้นในเมืองเพชรบุรี โดยพระราชวังและพระตำหนักที่สร้างขึ้นเป็นสถาปัตยกรรมตะวันตกมีช่วงเวลาที่ไล่เลี่ยกันกับการก่อเกิด สถาปัตยกรรมตะวันตกในกรุงเทพฯ เมื่อตะวันตกเป็นภาพที่ใช้แทนการก้าวสู่สมัยใหม่และความทันสมัย การที่พระมหากษัตริย์สยามมีพระราชดำริโปรดเกล้าฯ ให้สร้างสถาปัตยกรรมอิทธิพลตะวันตกในประเทศไทย จึงเป็นหนึ่งในเครื่องหมายที่สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนผ่านความคิดในกรอบของโลกทัศน์แบบจารีตสู่การมองโลกแบบสมัยใหม่ การเปลี่ยนผ่านในกรอบความคิดนี้ส่งผลต่อแนวคิดการสร้างบ้านเรือนของข้าราชบริพารและราษฎร

เมืองเพชรบุรีจึงปรากฏการนิยมสร้างบ้านเรือนอิทธิพลตะวันตกในหมู่ของข้าราชบริพาร ขุนนาง คหบดี ตลอดจนพ่อค้าและราษฎรเพื่อการอยู่อาศัย โดยประกอบไปด้วยเรือนไม้อิทธิพลตะวันตก ซึ่งเป็นแบบทั้งทรงปั้นหยา ทรงมนิลา ทรงจั่วตัด และเรือนตึกซึ่งก่อสร้างด้วยอิฐปูน เพื่อตอบรับกับรูปแบบใหม่ที่กำลังเป็นพระราชนิยมและความทันสมัย ด้วยปัจจัยความพร้อมทั้งปัจจัยภายนอก ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์แบบจารีตสู่โลกทัศน์แบบสมัยใหม่อย่างตะวันตก รวมถึงการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการสร้างที่ประทับของพระมหากษัตริย์ และปัจจัยภายในที่เมืองเพชรบุรีมีความพร้อมในเรื่องของพื้นที่ที่นำมาสู่การเข้ามาของพระมหากษัตริย์ ความพร้อมของวัสดุในการก่อสร้าง และความพร้อมของช่างฝีมือ