รูปแบบฉันทลักษณ์ร้อยกรองที่ได้จากการศึกษาข้อความในจารึกจังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
ร้อยกรอง, จารึกจังหวัดเชียงใหม่บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งเน้นนำเสนอจารึกจังหวัดเชียงใหม่ที่มีการใช้ภาษาแบบร้อยกรอง โดยทำการศึกษาจากข้อความที่ปรากฏในจารึกแล้วสรุปออกมาเป็นรูปแบบฉันทลักษณ์ ว่ามีความสอดคล้องกับฉันทลักษณ์ร้อยกรองประเภทใด หรือมีลักษณะเฉพาะตัวที่ไม่สอดคล้องกับฉันทลักษณ์ร้อยกรองใดๆ ซึ่งจารึกกลุ่มตัวอย่างที่ทำการศึกษามีจำนวน 6 หลัก ได้แก่จารึกวัดศรีสุพรรณ(ชม.25) จารึกกู่วัดเสาหิน(ชม.24) จารึกสุวรรณปราสาท(ชม.8) จารึกพระพุทธรูปสลักบนงาช้าง(ชม.40) จารึกหน้าอุโบสถวัดพระสิงห์(ชม.12) และจารึกวัด สันทรายหลวง พ.ศ.2466 เมื่อวิเคราะห์จารึกทั้ง 6 หลักแล้ว พบรูปแบบฉันทลักษณ์อยู่ 3 รูปแบบ คือ รูปแบบร่าย รูปแบบกลอนสี่ และรูปแบบที่ไม่สอดคล้องกับฉันทลักษณ์ใดๆ นอกจากนี้พบว่าผู้ประพันธ์จารึกสุวรรณปราสาท(ชม.8) และจารึกพระพุทธรูปสลักบนงาช้าง(ชม.40) อาจจะเป็นบุคคลเดียวกัน เนื่องจากจารึกทั้งสองมีข้อความในตอนต้นที่คล้ายคลึงกัน พบการใช้ฉันทลักษณ์แบบร่ายเหมือนกัน และวันที่สร้างจารึกเป็นวันเดียวกันรูปแบบฉันทลักษณ์ที่ได้จากการศึกษาจารึกทั้ง 6 หลัก จะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษารูปแบบ ฉันทลักษณ์ที่ปรากฏจากข้อความในจารึกต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กรรณิการ์ วิมลเกษม, 2549. ภาษาไทยถิ่นเหนือ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
กรรณิการ์ วิมลเกษม, 2527. อักษรฝักขามที่พบในศิลาจารึกภาคเหนือ. กรุงเทพฯ: คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
คณะกรรมการชําระประวัติศาสตร์ไทย กรมศิลปากร, 2551. จารึกล้านนาภาค 2 เล่ม 1-2: จารึกจังหวัดเชียงใหม่ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
ชลธิชา กลัดอยู่, 2517. การใช้ภาษา. กรุงเทพฯ: เคล็ดไทย.
สิทธา พินิจภูวดล, 2520. ความรู้ทั่วไปทางวรรณกรรมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ดวงกมล.
หลวงศรีปรีชา (เซ่ง), 2552. ศิริวิบุลกิตติ์. นนทบุรี: สํานักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
อุดม รุ่งเรืองศรี, 2546. วรรณกรรมล้านนา. เชียงใหม่: ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อุดม รุ่งเรืองศรี, 2545. เวสสันดรชาดก ฉบับไม้ไผ่แจ้เรียวแดง. เชียงใหม่: โรงพิมพ์มิ่งเมือง.
ฮันส์ เพนธ์, 2543. ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 4: จารึกในพิพิธภัณฑ์ฯ เชียงใหม่. เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ดาวน์โหลด
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้เป็นผลงานของข้าพเจ้าแต่เพียงผู้เดียว และ/หรือเป็นผลงานของข้าพเจ้าและผู้ร่วมงาน ตามชื่อที่ระบุในบทความจริง และเป็นผลงานที่มิได้ถูกนำเสนอหรือตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน