การวิพากษ์แนวคิดของบรอนวิน ฟินนิแกน ในบทความ "การเสี่ยงโชคของพระพุทธเจ้าและการเดิมพันของปัสกาล"

Main Article Content

พระมหาสมคิด เลื่อนแก้ว
เทพทวี โชควศิน
ธีรัตม์ แสงแก้ว

บทคัดย่อ

        บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือการวิพากษ์แนวคิดของบรอนวิน ฟินนิแกนในบทความการเสี่ยงโชคของพระพุทธเจ้าและการเดิมพันของปัสกาล โดยศึกษาจากงานที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้เป็นหลัก วิธีการวิจัย คือการโต้แย้งเชิงปรัชญา ฟินนิแกนได้เสนอแนวคิดสำคัญไว้ 6 ประการคือ (1) พระพุทธเจ้าและปัสกาลใช้เหตุผลชนิดเดียวกันในการเดิมพัน ได้แก่ การใช้เหตุผลแบบครอบงำ เป็นต้น ซึ่งผู้วิจัยเห็นด้วย (2) การเดิมพันของพระพุทธเจ้าไม่ได้กล่าวถึงคุณค่าอนันต์ ผู้วิจัยไม่เห็นด้วยเพราะในอปัณณกสูตรกล่าวถึงนิพพานซึ่งอาจจัดเป็นคุณค่าอนันต์ในพระพุทธศาสนาได้ (3) ไม่มีหลักฐานเรื่องกรรมและการเกิดใหม่ ผู้วิจัยไม่เห็นด้วยเพราะกรณีศึกษาคนระลึกชาติอาจเป็นหลักฐานได้และบางกรณีความจริงกับหลักฐานไม่จำเป็นต้องมาคู่กัน (4) การเดิมพันในอปัณณกสูตรขัดแย้งกับกาลามสูตรเพราะไม่มีการพิสูจน์ความจริงจนรู้ได้ด้วยตนเองโดยการนั่งสมาธิ ผู้วิจัยไม่เห็นด้วยเพราะบางกรณีการรู้ด้วยตนเองใช้จินตามยปัญญาได้ (5) หลักอนัตตาไม่สอดคล้องกับการกลับชาติมาเกิด ผู้วิจัยไม่เห็นด้วยเพราะการตายแล้วเกิดใหม่ของขันธ์ 5 อธิบายได้ด้วยกฎไตรลักษณ์ ธัมมสันตติ และปฏิจจสมุปบาท (6) การเดิมพันในอปัณณกสูตรไม่สมเหตุสมผลในกรณีที่คาดหวังว่า คนที่ยอมรับเรื่องกรรมและการเกิดใหม่จะประพฤติดี ผู้วิจัยไม่เห็นด้วยและได้โต้แย้งด้วยงานวิจัยเกี่ยวกับความเชื่อเรื่องสวรรค์และนรก และงานวิจัยเรื่องประสิทธิผลของภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ สำหรับคนที่ปฏิเสธกรรมและการเกิดใหม่แล้วประพฤติผิดก็ทำนองเดียวกัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เลื่อนแก้ว พระมหาสมคิด, โชควศิน เทพทวี, และ แสงแก้ว ธีรัตม์. 2025. “การวิพากษ์แนวคิดของบรอนวิน ฟินนิแกน ในบทความ ‘การเสี่ยงโชคของพระพุทธเจ้าและการเดิมพันของปัสกาล’”. ธรรมธารา 11 (2):2-33. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dhammadhara/article/view/280011.
ประเภทบทความ
บทความวิจัยทางพระพุทธศาสนา
Bookmark and Share

เอกสารอ้างอิง

• ภาษาไทย

---1. คัมภีร์

มหามกุฏราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกบาลี ฉบับสยามรัฐ. นครปฐม: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2538.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. นครปฐม: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543.

---2. หนังสือ

มิลินทปัญหาปกรณ์แปล เล่ม 1. แปลโดย พระมหาธิติพงศ์ อุตฺตมปญฺโญ. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วน จำกัด ประยูรสาส์นไทย การพิมพ์, 2563.

---3. พจนานุกรม

ป.หลงสมบุญ. พจนานุกรม มคธ-ไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักเรียนวัดปากน้ำ, 2546.

ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมศัพท์ปรัชญา อังกฤษ-ไทย. กรุงเทพมหานคร: บริษัท เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัลพับลิเคชั่น จำกัด, 2543.

---4. บทความ

วัชระ งามจิตรเจริญ. “นิพพานในพุทธปรัชญาเถรวาท อัตตาหรืออนัตตา.” วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 8, ฉบับที่ 3, (กันยายน-ธันวาคม 2544): 4-100.

ศรัณญา เบญจกุล และมณฑา เก่งการพานิช. “ประสิทธิผลของการใช้ฉลาก/ภาพคําเตือนบนซองบุหรี่.” วารสารสุขศึกษา, ปีที่ 36, ฉบับที่ 123, (มกราคม – เมษายน 2556): 1-8.

สมภาร พรมทา. “นิพพานเป็นอัตตาหรืออนัตตากันแน่.” วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 8, ฉบับที่ 3, (กันยายน - ธันวาคม 2544): 1-3.

• ภาษาต่างประเทศ

---1. หนังสือ

Bhikkhu Ñāṇamoli. The Middle Length Discourses of the Buddha: A New Translation of the Majjhima Nikaya. Translation Edited and Revised by Bhikkhu Bodhi. Kandy, Sri Lanka: Buddhist Publication Society, 1995.

Conner, James A.. Pascal’s Wager: The Man Who Played Dice with God. New York: HarperCollins Publishers, 2006.

Jackson, Roger R.. Rebirth: A Guide to Mind, Karma, and Cosmos in the Buddhist World. Colorado: Shambhala Publications, 2022.

Pali Text Society. Book of the Discipline Vol. IV. Translated by I. B. Horner, M.A.. Bristol: Pali Text Society, 2007.

Pascal, Blaise. Pensées, Translated by W. F. Trotter. London: Global Grey, 2021.

Shroder, Tom. Old Souls: The Scientific Evidence for Past Lives. New York: Simon & Schuster, 1999.

Tapp, Christian and Edmund Runggaldier. God, Eternity, and Time. United Kingdom: Routledge, 2011.

The Connected Discourses of the Buddha: A Translation of the Samyutta Nikaya. Translated by Bhikkhu Bodhi. Boston: wisdom publications, 2000.

The Long Discourses of the Buddha: A Translation of the Digha Nikaya. Translated by Maurice Walshe. Boston: wisdom publications, 1995.

The Numerical Discourses of the Buddha: A Translation of the Anguttara Nikāya. Translated by Bhikkhu Bodhi. Boston: wisdom publications, 2012.

Watson, Thomas. The Ten Commandments. Pennsylvania: The Banner of Truth Trust, 1981.

---2. พจนานุกรม

Aksorn Charoen Tat. Aksorn’s Thai Learners’ Dictionary. Bangkok: Aksorn Charoen Tat Publishing House, 1997.

---3. บทความ

Finnigan, Bronwyn. “Karma, Moral Responsibility, and Buddhist Ethics.” The Oxford Handbook of Moral Psychology. Edited by Manuel Vargas and John M. Doris. Oxford: Oxford University Press, 2022: 7-23.

Finnigan, Bronwyn. “Madhyamaka ethics.” The Oxford Handbook of Buddhist Ethics. Edited by Daniel Cozort and James Mark Shields. Oxford: Oxford University Press, 2018: 162-182.

Finnigan, Bronwyn. “The Buddha’s Lucky Throw and Pascal’s Wager.” Australasian Journal of Philosophy, 102, no. 3, (May 2024): 561-580.

Shariff, Azim F., and Mijke Rhemtulla. “Divergent Effects of Beliefs in Heaven and Hell on National Crime Rates.” PLOS ONE, 7, no. 6, (June 2012): 1-5.

---4. ข้อมูลจากเว็บไซต์

med.virginia.edu. “Stevenson-s-Obit-Emily.” Accessed March 01, 2025. https://med.virginia.edu/perceptual-studies/wp-content/uploads/sites/360/2015/11/Stevenson-s-Obit-Emily.pdf.