วารสารธรรมธาราใคร่ขอแจ้งข่าวอันเป็นมงคลแก่ท่านผู้อ่านว่า ผู้ทรงคุณวุฒิประจำวารสารฯ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ดำรงตำแหน่ง ศาสตราจารย์ จำนวน 2 ท่าน ได้แก่
        1. รองศาสตราจารย์ ดร.สำเนียง เลื่อมใส ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ดำรงตำแหน่ง ศาสตราจารย์ สาขาวิชาบาลีและสันสกฤต คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ.2564 โดยมีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2568
        2. รองศาสตราจารย์ ดร.ฉลองเดช คูภานุมาต ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ดำรงตำแหน่ง ศาสตราจารย์ สาขาวิชาทัศนศิลป์ คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตั้งแต่วันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 โดยมีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2568
        จึงขอเจริญพรเชิญชวนท่านผู้อ่านร่วมแสดงความยินดีกับท่านศาสตราจารย์ทั้งสองมา ณ โอกาสนี้

        ส่วนวารสารธรรมธารา ฉบับที่ 22 นี้ มีบทความทั้งหมด 7 บทความ ดังนี้
        1. บทความวิชาการเรื่อง “P.S.R.S. Model: แนวทางการทำงานและแก้ปัญหาด้านเอกสารโบราณแบบองค์รวม” โดย พระมหาธัญสัณห์ กิตฺติสาโร, ดร. ได้นำ P.S.R.S. Model (Preservation, Study, Research, Sustainability) เป็นแนวทางการทำงานแบบองค์รวม เพื่อแก้ไขปัญหาเอกสารโบราณที่นับวันจะสูญสลายไปอย่างต่อเนื่อง โดยเน้นการใช้ระบบ IT แบบเปิด ที่มีคุณสมบัติรองรับมาตรฐานสากล และการสร้างเครือข่ายความยั่งยืนใน 3 ระดับปฏิบัติการ (ท้องถิ่น ชาติ นานาชาติ) ผู้ที่สนใจการศึกษาเรื่องคัมภีร์ใบลาน และเอกสารโบราณอื่น ๆ ไม่ควรพลาด
        2. บทความวิจัยเรื่อง “การพัฒนารูปแบบกิจกรรมเพื่อลดความเสี่ยงต่อการหกล้มจากการเดินของผู้สูงอายุตามหลักกายคตาสติกัมมัฏฐาน” โดย พระมหาทวี มหาปญฺโญ, ผศ. ดร. และคณะ ได้นำเสนอการพัฒนารูปแบบกิจกรรมตามหลักกายคตาสติกัมมัฏฐาน เพื่อลดความเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุ ผลการทดสอบยืนยันว่ากิจกรรมช่วยเพิ่มความสามารถในการทรงตัวได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และได้องค์ความรู้ใหม่คือ “6 รู้ ปรับความเสี่ยง...เลี่ยงการล้ม” ซึ่งเน้นการฝึกสติอยู่กับลมหายใจ อิริยาบถย่อย การพิจารณากาย และความรู้ด้านอาหารที่เหมาะกับวัย
        3. บทความวิจัยเชิงปฏิบัติการเรื่อง “รูปแบบการใช้จิตวิทยาเชิงพุทธในการเสริมสร้างสมาธิแก่เด็กปฐมวัย: กรณีศึกษาศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดป่าประดู่พระอารามหลวง อำเภอเมือง จังหวัดระยอง” โดย นางสาวฬฎาญภัค คฤหาสน์ภัค ได้พัฒนา “5AB Model” ซึ่งเป็นรูปแบบ 5 กิจกรรมที่สอดคล้องกับพฤติกรรม 5 กลุ่ม เพื่อเสริมสร้างสมาธิและแก้ไขพฤติกรรมเสี่ยงของเด็กปฐมวัย ผลการทดลองชี้ว่า กิจกรรมสามารถนำไปสู่พฤติกรรมเชิงบวกได้จริง โดยเฉพาะ “สมาธิสัมผัสรัก” ที่ช่วยลดภาวะซึมเศร้า ความฟุ้งซ่านได้รวดเร็ว
        4. บทความแปลเรื่อง “มหาไวปุลย พุทธาวตังสกสูตร สุวรรณสิงห์ปริเฉท: บทแปลพากย์ไทยเชิงปรัชญา และกรอบใหม่ในการเข้าใจอวตังสกะ (3)” โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นิพนธ์ ศศิภานุเดช ได้นำเสนอการแปลและวิเคราะห์เชิงปรัชญาของ “สุวรรณสิงห์ปริเฉท” ในมหาไวปุลย พุทธาวตังสกสูตร เพื่อแสดงวิภาษวิธีขั้นสูงของสำนักอวตังสกะ โดยชี้ให้เห็นว่า “ศูนยตา” ในสรรพสิ่ง คือ “พุทธญาณ” และ “ประกฤติประภัสสรจิต” จิตบริสุทธิ์ที่มีอยู่ในสำนึกของเราตั้งแต่ต้น ซึ่งเป็นฐานของทฤษฎี “ตถาคตครรภ์”
        5. บทความวิจัยเรื่อง “นวัตกรรมดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้หลักธรรมผ่านพุทธลักษณะของพระพุทธรูปยุคทวารวดี” โดย นางปุญย์ธนิตา วากะดวน ได้ศึกษาคุณค่าของหลักธรรมที่ซ่อนอยู่ในพุทธลักษณะของพระพุทธรูปปางต่างๆในยุคทวารวดี และได้สร้างนวัตกรรมดิจิทัลในรูปแบบสารคดี ชื่อ “ประตูเมืองท่า ทวารวดี” เพื่อถ่ายทอดหลักธรรมและคุณค่า (คติธรรม จิตใจ ศิลปวัฒนธรรม สังคม) ที่ซ่อนอยู่ในพระพุทธรูปยุคทวารวดีปางต่าง ๆ และได้รับความพึงพอใจสูงจากผู้ชม
        6. บทความวิจัยเรื่อง “การจัดการความรู้ : กระบวนการตัดสินใจตามแนวพระพุทธศาสนา” โดย นายเศรษฐฉัตร ธนาชัยกรพิศุทธ์ และคณะ ได้บูรณาการกระบวนการตัดสินใจตามแนวคิดการจัดการความรู้ (SECI Model) เข้ากับหลักกุศลและไตรสิกขาของพระพุทธศาสนา นําเสนอองค์ความรู้ใหม่คือ “ปัญจสัมมา” หรือ “Pentameric R Model” ซึ่งเป็นกรอบความคิด 5 ประการ เพื่อให้การตัดสินใจมีความถูกต้องและมีประสิทธิภาพ
        7. บทความวิจัยเรื่อง “การพัฒนาหอจดหมายเหตุแม่ชีไทยออนไลน์เพื่อการจัดการองค์ความรู้และการสร้างคุณค่าทางสังคม” โดย รองศาสตราจารย์ ดร.แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม และคณะ ได้นำเสนอคุณูปการของแม่ชีไทยต่อพระพุทธศาสนา การศึกษาและสังคมไทย ในหลายมิติ พร้อมชี้ปัญหาการขาดระบบจัดเก็บข้อมูลที่เป็นมาตรฐาน งานวิจัยจึงเสนอการพัฒนาหอจดหมายเหตุแม่ชีไทยออนไลน์ ในฐานะเป็นเครื่องมือจัดการองค์ความรู้ และอนุรักษ์หลักฐานทางประวัติศาสตร์อย่างเป็นระบบ และยืนยันบทบาทแม่ชีไทยในฐานะทุนทางสังคมที่สำคัญต่อการพัฒนาประเทศ

        หวังว่า ผู้อ่านทุกท่านจะได้รับความรู้และความเพลิดเพลินตามสมควร

 


พระครูปลัดสุวัฒนโพธิคุณ
   (สมชาย ฐานวุฑฺโฒ)
      1 มกราคม 2569

เผยแพร่แล้ว: 2026-01-19

การพัฒนารูปแบบกิจกรรมเพื่อลดความเสี่ยงต่อการหกล้มจากการเดิน ของผู้สูงอายุตามหลักกายคตาสติกัมมัฏฐาน

พระมหาทวี มหาปญฺโญ, กรรณิการ์ ขาวเงิน, วิไลพร อุ่นเจ้าบ้าน, พระศราวุธ จันทนะ

51-67

การจัดการความรู้: กระบวนการตัดสินใจตามแนวพระพุทธศาสนา

เศรษฐฉัตร ธนาชัยกรพิศุทธ์, สุวิญ รักสัตย์, ต้อง นวลจันทร์

114-132

การพัฒนาหอจดหมายเหตุแม่ชีไทยออนไลน์ เพื่อการจัดการองค์ความรู้และการสร้างคุณค่าทางสังคม

แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม, กรรณิการ์ ขาวเงิน, พระสุธีรัตนบัณฑิต, มาร์ติน เซเกอร์, อรชร ไกรจักร์, กนกอร ก้านน้อย

133-168